Кіріспе

1922-1990 жылдар аралығында Грузин КСР-і құрамындағы Кеңес Одағының автономиялық облысы – Оңтүстік Осетия автономды облысы (Юго Осетинская автономная область; ; ) 1922 жылғы 20 сәуірде Грузин КСР-і құрамында құрылған Кеңес Одағының автономиялық облысы. Оның автономиясы 1990 жылғы 11 желтоқсанда Грузин КСР Жоғарғы Кеңесі заңсыз қарсы сайлау өткізгеннен кейін жойылды, бұл Бірінші Оңтүстік Осетия соғысына әкеп соқты. Қазіргі таңда оның аумағын бөлінген Оңтүстік Осетия Республикасы бақылайды. Оңтүстік Осетия автономды облысының халқы негізінен 1989 жылы онда тұратын 100 000 адамның шамамен 66% құраған этникалық осетиндерден және 1989 жылғы мәліметтер бойынша халықтың 29% құраған грузиндерден тұрды.

Құру

Ресей революциясынан кейін қазіргі Оңтүстік Осетия аумағы Грузия Демократиялық Республикасының құрамына кірді. 1918 жылы Шида-Картлиде (Ішкі Грузия) тұратын жерсіз осетин шаруалары, большевизм ықпалында болып, өңдейтін жерлеріне иелік етуді талап етіп, меншевик үкіметі қолдаған этникалық грузин аристократтарымен қақтығысқа түсті, олар заңды түрде жер иелері болған. Осетиялықтар бастапқыда орталық үкіметтің экономикалық саясатына наразы болғанмен, бұл шиеленіс тез арада этникалық қақтығысқа ұласты. Осетиялық көтерілісшілер Цхинвали қаласын басып алып, грузин азаматтық халқына шабуыл жасауға кірісті. 1919 және 1920 жылдардағы көтерілістер кезінде осетиялықтар Кеңес Ресейінен құпия қолдау алды, бірақ оған қарамастан жеңіліске ұшырады. 1920 жылғы көтерілістің басылуы кезінде 3000 мен 7000 аралығында осетин қаза болды; Сталин бастапқыда мақұлдағанмен, кейіннен оған қарсы шешім қабылдады, себебі бұл Ресейдегі басқа этникалық топтардың РСФСР-ден шығуды талап етуіне және федерацияның ыдырауына алып келуі мүмкін деп қорқып еді. Осылайша Оңтүстік Осетия Грузияға бағынышты болды, ал Солтүстік Осетия РСФСР құрамында қалды.

Оңтүстік Осетияның АО-ның соңы

Грузиядағы Zviad Gamsakhurdia мысалымен күшейген ұлтшылдыққа алаңдаған Оңтүстік Осетия автономиялық облысы Грузиядан шығуды көздеді. 1990 жылдың 11 желтоқсанында ол КСРО-ның тікелей басқаруындағы Демократиялық Кеңес Республикасы деп жарияланды. Сол күні Грузия парламенті Оңтүстік Осетия автономиялық облысын таратып, оны Грузияның бір аймағы деңгейіне төмендетті.