Кіріспе

Грузияның аймағы (мхаре) Имерети (грузинше: იმერეთი) – Грузияның Риони өзенінің орта және жоғарғы ағысы бойымен орналасқан, республиканың орталық-батыс бөлігіндегі аймақ. Имерети Грузияның ең көп халқы бар аймағы. Оған 11 муниципалитет және аймақтың астанасы Кутаиси қаласы кіреді.

Экономика

Кутаиси астанасынан басқа, Самтредия, Чиатура (манганец өндіріс орталығы), Ткибули (көмір өндіріс орталығы), Зестафони (метал өндірісімен әйгілі), Вани, Хони және Саххер сияқты маңызды қалалар мен аймақтық орталықтар бар. Имерети дәстүрлі түрде егіншілік аймақ болып табылады, оның жиде және жүзімдерімен танымал.

Демография

800 000 имереттік адам грузин тілінің солтүстік-батыс диалектілерінің бірі – имереттік диалектісінде сөйлейді. Ол өзі жоғарғы және төменгі Имеретия болып бөлінеді. Олар грузин халқының жергілікті мәдениет топтарының бірі. Имерети облысының демографиялық тарихы:

1959 1970 1979 1989 2002* 2002** 2014 2021
Имерети 651,959 718,558 739,189 772,251 699,410 632,126 533,906 481,473
Кутаиси қаласы 128,203 162,787 194,297 234,870 185,965 147,635 134,378
Бағдати муниципалитеті 29,560 30,973 30,056 29,053 29,235 21,582 18,363
Чиатура муниципалитеті 64,562 72,059 69,582 68,501 56,341 39,884 38,231
Харагаули муниципалитеті 36,486 35,591 31,948 28,702 27,885 19,473 18,571
Хони муниципалитеті 32,548 32,718 37,968 34,979 31,749 23,570 21,123
Сачхере муниципалитеті*** 38,202 45,552 44,859 44,968 46,590 37,775 34,848
Самтредиа муниципалитеті 62,556 67,141 65,400 64,504 60,456 48,562 43,448
Тержола муниципалитеті 43,847 46,438 44,709 44,019 45,496 35,563 31,427
Ткибули муниципалитеті 44,411 42,733 39,451 36,686 31,132 20,839 17,898
Цкалтубо муниципалитеті 62,389 67,086 69,738 75,061 73,889 56,883 46,803
Вани муниципалитеті 40,999 41,505 38,346 35,369 34,464 24,512 21,241
Зестафони муниципалитеті 68,196 73,975 72,835 75,539 76,208 57,628 55,142

*2014 жылғы халық санауынан кейін жасалған зерттеулер 2002 жылғы халық санауының 8-9 пайызға жоғары бағаланғанын көрсетті.
**1994–2014 жылдарға арналған ретроспективті жобалау негізінде БҰҰ-мен бірлесіп түзетілген деректер.
***Сачхеренің бір бөлігі Грузия үкіметінің билігінде емес және 2002 жылдан бері санаққа алынбаған.

Тарих

Ежелгі заманда бұл аймақ Понт патшалығы басып алғанға дейін Колхида патшалығының құрамына кірген. Үшінші Митридат соғысынан кейін Колхида Римнің шала бақылауында болды және 69 жылы Аникет басшылығымен сәтсіз көтеріліс жасады. Колхида құлағаннан кейін 131 жылы Лазика патшалығы Римнің қарастырылымында құрылды. I Цат Лазиканың алғашқы христиан патшасы болды, ол 523 жылы Константинопольде крещениеден өтіп, Иберия соғысында Шығыс Рим императоры Юстиниан I-мен бірге шайқасты. 541 жылы аймақ Юстиниан I мен Сасанид Персиясының императоры Хосров I арасындағы Лазика соғысының ошағына айналды. 750-985 жылдар аралығында Имеретиді жергілікті князьдер әулеті басқарды, бірақ жаугершілік шабуылдардан қирап, Грузиямен біріккеннен кейін ғана қайта жанданды. 15 ғасырда патшалықтың ыдырауынан кейін, Имерети 1466 жылдан бастап тәуелсіз патшалық болды. 17-18 ғасырларда Имерети патшалығы түріктердің жиі шабуылдарына ұшырады және 1810 жылға дейін Осман империясының ықпалында болды, содан кейін Ресей империясы тарапынан басылып алынып, қосылды. Имеретидің соңғы патшасы Сүлеймен II (1789-1810) болды. 1918-1921 жылдары Имерети тәуелсіз Грузия Демократиялық Республикасының құрамына кірді. КСРО құрамында 1922-1936 жылдары аймақ Транскавказ СФСР-нің, ал 1936-1991 жылдары Грузин КСР-нің бөлігі болды. 1991 жылы Грузия тәуелсіздік алғаннан бері Имерети Грузияның бір бөлігі болып табылады, ал Кутаиси – аймақтық орталығы.