Грузия халқының демографиялық өзгерулері

Кіріспе

Грузия халқының демографиялық сипаттамалары халықтың өсуі, халық тығыздығы, этникалық құрамы, білім деңгейі, денсаулық сақтау, экономикалық жағдайы, діни нанымдары және халықтың басқа да ерекшеліктерін қамтиды.

Демографиялық үрдістер

Грузияның демографиялық жағдайы, басқа да бұрынғы кеңестік республикалар сияқты (әсіресе Эстония мен Латвия), тәуелсіздік алғаннан бері екі ерекше белгімен сипатталады: жалпы халықтың азаюы және этникалық құрамның айқын "грузиншеленуі". 1989 жыл мен 2002 жыл аралығында этникалық грузиндердің үлесі толық 10 пайыздық тармаққа өсіп, халықтың 73,7%-ынан 83,7%-ға жетті. Бұл екі көші-қон толқынының нәтижесінде болды: басқа кеңестік республикаларда тұратын және жұмыс істейтін грузиндер отанына қайтып келді, ал басқа ұлт өкілдері Грузиядан кетті. Грузия КСР құрамында болған кезде халық саны тұрақты түрде өсіп, 1950 жылдары 4 миллионнан азырақ болғаннан 1992 жылы 5,5 миллионға (Абхазия және Цхинвали аймағын қоса алғанда) дейін жетті. 1992 жылдан бастап азаматтық соғыс пен экономикалық дағдарыс салдарынан халық саны күрт азая бастады, 1990 жылдардың бойына және 2000 жылдардың басына дейін үлкен миграциялық ағымдарды қамтыды. 2013 жылға қарай халық саны 3,7 миллионға дейін тұрақталды (Абхазия және Цхинвали аймағын қоспағанда). Грузияда 2002 жылы өткізілген халық санағы 1990 жылдардың басынан бері бір миллионнан астам адамның, яғни халықтың 20%-ының миграциялық шығынға ұшырағанын көрсетті, бұл басқа да зерттеулермен расталды. Халық азаюының басқа факторларына 1995-2010 жылдар аралығында туу көрсеткішінің өлім көрсеткішінен кем болуы және 1994 жылдан бері Абхазия мен Цхинвали аймағының статистикадан шығарылуы жатады, олардың 2005 жылығы халқы тиісінше 178 000 және 49 200 адам деп бағаланды. Біріккен Ұлттар Ұйымының мәліметтері бойынша, Ресей Грузиядан келген мигранттардың басым бөлігін қабылдады. Бұл көрсеткіш 2000 жылы 625 мыңға жетті, ал 2019 жылы 450 мыңға төмендеді. Алғашқыда эмиграция грузин емес ұлт өкілдерінің арасында болды, бірақ соғыс пен дағдарысқа толы 1990 жылдар мен одан кейінгі нашар экономикалық жағдайлар салдарынан грузиндердің саны да артты. Бұл көрсеткіш 2014 жылға қарай 26 453 адамға (0,7%) дейін төмендеді. 2010 жылғы Ресей халық санағы бойынша Ресейде 158 000-ға жуық грузин ұлтының өкілдері тұрады.

The demographic situation in Georgia, like that of some other former Soviet republics (especially Estonia and Latvia), has been characterized by two prominent features since independence: decline in total population and significant "Georgianization" of the ethnic composition. The proportion of ethnic Georgians increased by full 10 percentage points between 1989 and 2002, rising from 73.7% to 83.7% of the population. This occurred due to two migratory movements: Georgians living and working in other Soviet republics returned to their homeland, while other nationalities left Georgia. While Georgia was part of the Soviet Union the population grew steadily, rising from less than 4 million in the 1950s to a peak of 5.5 million in 1992 million (including Abkhazia and Tskhinvali Region). From 1992 the population began to decline sharply due to civil war and economic crisis driven mass migration throughout the 1990s and into the early 2000s. By 2013, the population has stabilized around 3.7 million (excluding Abkhazia and Tskhinvali Region). The 2002 population census in Georgia revealed a net migration loss of more than one million persons, or 20% of the population, since the early 1990s, confirmed by other studies. Other factors of the population decline include net birth death deficits in the period 1995 2010 and the exclusion of Abkhazia and Tskhinvali Region from the statistics since 1994, which population was estimated in 2005 at 178,000 and 49,200, respectively. refn|name=c|Page 3, footnote 4, Population Dynamics in Georgia (UNFPA) Russia received by far most migrants from Georgia. According to United Nations data this totalled to 625 thousand by 2000, which has declined to 450 thousand by 2019. Initially the out migration was driven by non Georgian ethnicities, but due to the war and crisis ridden 1990s, and the subsequent bad economic outlook, increasing numbers of Georgians emigrated as well. which declined to 26,453 (0.7%) by 2014. The 2010 Russian census recorded about 158,000 ethnic Georgians living in Russia,

Төмендегі сурет Грузиядағы демографиялық үрдісті 1950 жылдан бері көрсетеді. Ескерту: 1993-1994 жылдар аралығындағы азаю Абхазия мен Цхинвали аймағының халық статистикасынан шығарылуымен байланысты. refn|name=g5|Geostat Статистикалық жылнамасы 2016, 2.1-кесте, 18-бет, 1-ескерту Демоскоп refn|name=g6|Демоскоп, 1950–1993 жылдарға қатысты халық саны жыл басында. 1994 жылдан бастапғы халық саны Абхазия және Цхинвали аймағын қоспағанда. Ретроспективті проекция бойынша түзетілген.

Дін

Дін20022014 саны%Сан%Христиандық3,872,09988.583,240,72487.27–Грузин Православ шіркеуі3,679,23383.873,097,57383.41–Армян Апостольдық шіркеуі171,1393.92109,0412.94–Католик шіркеуі34,7270.7919,1950.52–Куәгерлер (Жаһваның)12,3950.33–Протестантизм2,5200.07Ислам433,7849.92398,67710.73Язидизм8,5910.23Иудаизм3,5410.081,4170.04Басқа діндер62,1111.421,4290.04Дінсіздер19,0800.51Жауап беруден бас тартқандар9,6350.26Діні көрсетілмеген34,2510.92Жалпы халық саны4,371,535100.03,713,804100.0