Кіріспе
Американдық евангелистік көшбасшы, евангелист Ванда Элизабет "Бет" Мур (туған Уанда Элизабет Грин, 16 маусым 1957 жылы) – американдық Англикан евангелисі, автор және Киелі кітап мұғалімі. Ол 1994 жылы құрған Living Proof Ministries христиан ұйымының президенті. Бұл ұйымның мақсаты – Киелі кітапты зерттеу арқылы әйелдерге Исаны тануға және сүюге үйрету. Living Proof Ministries Хьюстон қаласында орналасқан. Мур, "Америкадағы ең белгілі ақ нәсілді евангелистік әйел" деп есептеледі, ареналардағы іс-шараларда сөйлейді және миллиондаған кітаптары сатылған. Lifeway Christian Resources-пен бірлесіп, Living Proof Ministries жыл сайын АҚШ бойынша оннан астам "Жанды дәлелдеу" конференциясын өткізеді, оларда Трэвис Коттрелл ғибадатты жүргізеді. 2007 жылдан 2011 жылға дейін Бет Мур, Кей Артур және Присцилла Ширер "Deeper Still: The Event" деп аталатын LifeWay демалыс конференциясында бірлесіп жұмыс істеді. Living Proof Ministries енді Lifeway-мен бірлесіп жұмыс істемейді, бірақ Бет Мур тікелей эфирлер, "Бет Мурмен Жанды дәлелдеу" атты подкаст/радиошоу және сол аттас YouTube арнасы арқылы сабақ беруді жалғастыруда. Мур кітап жазуды және Living Proof Live конференцияларында өткізетін Киелі кітапты зерттеулерге негізделген бейнематериалдарды жасауды жалғастырады, бірақ қазір бұл материалдар Lifeway Christian Resources емес, Living Proof Ministries арқылы жарияланады. Ол Ирландия, Англия, Сингапур, Филиппин, Пуэрто-Рико және Үндістандағы әйелдер конференцияларында сабақ берген. Мур және оның күйеуі Кит 2021 жылы Солтүстік Америкадағы Англикан шіркеуіне қосылды.
the evangelist
Wanda Elizabeth "Beth" Moore (born Wanda Elizabeth Green, June 16, 1957) is an American Anglican evangelist, author, and Bible teacher. She is president of Living Proof Ministries, a Christian organization she founded in 1994 to teach women to know and love Jesus through the study of Scripture. Living Proof Ministries is based in Houston, Texas. Moore, who is "arguably the most prominent white evangelical woman in America," speaks at arena events and has sold millions of books. In conjunction with Lifeway Christian Resources, Living Proof Ministries conducted more than a dozen "Living Proof Live" conferences around the United States annually, with Travis Cottrell leading worship. From 2007 to 2011, Beth Moore, Kay Arthur, and Priscilla Shirer collaborated on a LifeWay weekend conference known as "Deeper Still: The Event." While Living Proof Ministries no longer works in conjunction with Lifeway, Beth Moore continues to teach through live events and a podcast/radio show called Living Proof with Beth Moore, as well as on her YouTube channel of the same name. Moore also continues to write books and produces video resources based on the Bible studies that she conducts at the Living Proof Live conferences, although today they are published through Living Proof Ministries rather than Lifeway Christian Resources. She has taught at conferences for women in Ireland, England, Singapore, the Philippines, Puerto Rico, and India. Moore and her husband, Keith, joined the Anglican Church in North America in 2021.
Ерте өмір және білім
Висконсин штатының Грин-Бей қаласында туып, Арканзас штатының Аркадельфия қаласында өскен Бет Мур бес баланың төртеуіншісі, барлығы да жас кезінен бастап әкесінің кинотеатрында жұмыс істеген. Мур Оңтүстік баптистік шіркеуде тәрбиеленген және бала кезінде аптасына үш рет тұрақты түрде қатысқан. Ол өскен кезінде шіркеудің өзіне қауіпсіз орын болғанын және үйде басынан өткен жыныстық зорлық-зомбылықтан қашып құтыла алатын жер болғанын жиі айтады. Ол Техас мемлекеттік университетінде саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алды, онда ол Chi Omega қауымдастығына мүше болды.
Жеке өмір
Мур және оның күйеуі Кит 1978 жылы үйленді. Олардың Аманда мен Мелисса есімді екі қызы бар. Екі қызы да, күйеу баласы Кертис Джонспен бірге, аналарымен Living Proof Ministries ұйымында жұмыс істейді. Мур күйеуімен бірге Техас штатының Спринг қаласындағы Англикан шіркеуіне қатысады.
Министрлік
Мур 18 жасында өмірін кәсіби христиан қызметіне арнады. Жексенбілік мектепте мұғалім болып жұмыс істеген кезде, ол Киелі кітапты жақсырақ білу қажеттігін түсінді. Ол Киелі кітап туралы терең білім алуға ынталандырған дәріске қатысып, содан кейін апта сайын Киелі кітапты зерттеу сабағын жүргізе бастады. 1990 жылдардың ортасына қарай бұл сабаққа 2000-ға жуық әйел қатысты, ал ол Оңтүстік Техас штатындағы шіркеулерде лекция оқыды. Формальды теологиялық білімі болмаса да, 1994 жылы "LifeWay Christian Resources" баспасының бөлімі "Broadman & Holman" (кейіннен "B&H") Мурдың Киелі кітапты зерттеулерін жариялай бастады, бұл оның бүкіл ел бойынша лекция оқуына әкелді. Ол құдайға табыну тобының көмегімен елдің әртүрлі жерлерінде демалыс күндері конференциялар өткізе бастады. Ұлттық лекциялық қызметі үшін ол "Living Proof Ministries" ұйымын құрды. 2008 жылы ол "Living Proof Live" атты бір уақыттағы тікелей эфирді өткізді, оны 715 жерде 70 000-ға жуық адам тамашалады деп есептеледі. Оның Естер туралы кітабының сатылымы Ұлы экономикалық дағдарыс кезінде "Lifeway Christian Stores" дүкендерінің табысты тоқсандығына үлкен үлес қосты. Мур кейіннен Оңтүстік баптистер конвенциясының толықтырушылық теологиясын қолдады, ол ерлер мен әйелдердің толықтыратын рөлдері бар екенін және әйелдерге пастор болуға рұқсат бермейді. Аталған конвенцияның ерлер шіркеу басшылары оны жексенбі күндері бірнеше рет сөйлегені үшін сынады, бұл олардың Киелі кітаптағы әйелдердің оқытудағы рөліне қатысты ұстанымдарына қайшы келді.
Оңтүстік баптистер конгресінен кетем
2021 жылдың наурызында Мур өзінің баптист екенін айтса да, енді Оңтүстік баптисттерімен байланысын үзіп, LifeWay Christian компаниясымен баспа жұмысын тоқтатқанын хабарлады. Кейін Мур Солтүстік Америка Англикан шіркеуіне қосылғаны белгілі болды. Бұл жаңалық және Мурдың Англикан қағидасы бойынша аколот және лектор киіміндегі суреттері кейбір баптист пасторларының наразылығын тудырды.
Саяси және әлеуметтік көзқарастар
Мур өзін либерал немесе феминист деп санамайды. Мур 2021 жылғы наурызда берген сұхбатында 2016 жылғы қазан айында жарияланған Access Hollywood таспасында Дональд Трамптың әйелдер туралы қарапайымдықтан шыққан сөздері естілгеннен кейін, ол өзге евангелисттер Трамптың төңірегіне жиналғанына таңырқады және оның қалай "евангелизмнің ұлы ақ үмітіне, Америкадағы шіркеудің құтқарылуының символына" айналғанын түсіне алмады. 2020 жылғы желтоқсанда ол Twitter-де былай жазды: "Мен 63 жарымдамын және Америка Құрама Штаттарында Трампизмнен гөрі Құдайдың қасиеттілері үшін осыншалықты әдемі және қауіпті нәрсені көрген емеспін. Бұл христиан ұлтшылдығы Құдайдан емес. Одан алыстаңыз."
Жыныстық зорлық-зомбылық
Мур өзінің бала кезінде үйінде сексуалдық зорлық-зомбылықтың құрбаны болғанын айтты. #MeToo қозғалысынан кейін және жергілікті газетте Оңтүстік баптистер конвенциясында 700 сексуалдық зорлық-зомбылық жағдайы сипатталғаннан соң, ол сексуалдық зорлық-зомбылықтан зардап шеккендердің жақтасы болды: өзінің тарихын бөлісті, басқа зардап шеккендерді тыңдады және шіркеуді қылмыстар мен оларды жасыруды зерттеуге шақырды.
Сын
2019 жылы конференцияда Джон Ф. Макартурдан евангелист Бет Мур туралы не ойлағанын сұрағанда, ол: "Үйге қайт" деп жауап берді. Ол бұл пікірін Киелі кітапта әйелдің уағыз айтуының мысалы жоқ екендігімен негіздеді. Оған жауап ретінде пастор Уэйд Берлсон: "Мырза Макартур, сіздің мінбер қызметіңізге деген құрметімді жоғалттым. Бет Мур туралы пікір білдіруді сұрағандағы "Үйге қайт" деген мақтанды жауабыңыз тек әйелдерге деген жеккөрушілік емес, сондай-ақ Киелі кітапқа да, Мәсіхтің мінезіне де қайшы."