Кіріспе

Homo sapiens түріндегі белокты кодтаушы ген. Цинк саусағы протеині GLI3 – адамдарда GLI3 генімен кодталатын протеин. Бұл ген Gli туысына жататын C2H2 типіндегі мырыш саусағы протеиндерінің кіші тобына жататын протеинды кодтайды. Олар ДНК-ға байланысатын транскрипция факторлары ретінде сипатталады және Sonic hedgehog (Shh) сигналдау жолының медиаторлары болып табылады. Бұл ген кодтайтын протеин цитоплазмада орналасып, Drosophila гомологі patched (PTCH1) генінің экспрессиясын белсендіреді. Сондай-ақ, ол эмбриогенез кезінде де маңызды рөл атқарады деп саналады. Gli3 dHand және Gremlin протеиндерін тежейді, олар саусақтардың дамуына қатысады. Shh бақылауымен жүзеге асырылатын өңделу (мысалы, кесу) Gli3-тің транскрипциялық активтілігін Ci-тіңіне ұқсас түрде реттейді деген деректер бар. Дамып келе жатқан егеуқұйрық аяқ-қол бүршігінде Gli3-тің депрессиясы көбінесе Shh нысаналы гендерін реттейді.

Аурулар арасындағы байланыс

Бұл гендегі мутациялар бірнеше аурулармен байланысты, оның ішінде Грейг цефалополисиндактилия синдромы, Паллистер-Холл синдромы, IV типті преаксиалдық полидактилия және А1 және В типтеріндегі постаксиалдық полидактилия. Адамдарда аяқ-қол және бас-бет дамуына әсер ететін, автосомалық-доминантты Грейг цефалополисиндактилия синдромының (GCPS) GLI3 геніндегі транслокациялар нәтижесінде туындайтыны дәлелденген.

Gli1 және Gli2 - ге әсер ету

Тышқандарда Gli1 және Gli2 дербес жоғары экспрессиясы базальды клеткалы карциноманың (BCC) пайда болуына алып келеді. Gli1 жоқ болуы (нокауты) Gli1 жоғары экспрессиясына ұқсас эмбрионалды ақауларға әкеледі, бірақ BCC пайда болуына себеп болмайды. Гли3-тің трансгенді тышқандар мен бақаларда жоғары экспрессиясы BCC-ге ұқсас ісіктердің дамуына әкелмейді және оның BCC ісігінің пайда болуына қатысы жоқ деп саналады. Gli1 және Gli2 жоғары экспрессиясы тышқан модельдерінде BCC пайда болуына әкеледі, және екі жағдайда да ісік пайда болуының бір қадамдық моделі ұсынылған. Бұл сондай-ақ Gli1 және/немесе Gli2 жоғары экспрессиясының BCC пайда болуында маңызды екенін көрсетеді. Gli1 мен Gli2 және Gli2 мен Gli3 бірдей экспрессиялануы трансгенді тышқандарда сәйкесінше ақауларға және өлімге алып келеді, бірақ BCC пайда болмайды. Бұл бірнеше Gli протеинінің жоғары экспрессиясы BCC пайда болуы үшін қажет емес екенін көрсетеді.

Өзара әрекеттесулер

GLI3 CREBBP, SUFU, ZIC1 және ZIC2 молекулаларымен өзара әрекеттесетіні көрсетілген.