Кіріспе

"If You Go Away" – 1959 жылғы Жак Брельдің "Ne me quitte pas" әнінің ағылшын тіліне аудармасы, сөздері Род МакКюэнге тиесілі. Брельдің туындыларын аударудың іргелі жобасының бөлігі ретінде жасалған "If You Go Away" поп-стандартқа айналды және көптеген әртістер оны орындады, соның ішінде Грета Келлер, оған арнап МакКюэн сөз жазды деген пікірлер бар. Күрделі мелодияның бір бөлігі классикалық музыкадан алынған: "But if you stay" бөлімі Франц Листтің 6-шы Венгриялық рапсодиясынан бастау алады.

Әндер мәтіні

Өкінішті, бірақ үміт беретін баллада, өлең жолдары сүйіктісіне кетсе, қаншалықты зор сағынышпен күтетінін айтқан адамның көзқарасынан баяндалады. Бұл "дүниеде сенуге тұрарлық ештеңе қалмайды" сияқты жарқын, гиперболалық тілмен сипатталған. Егер сүйіктісі қалып қойса, баяндаушы оларға адалдық пен қуанышқа толы уақыттарды уәде етеді ("Сенің үшін күн жасарым, бұрынғысы да, кейінгісі де болмағандай"). Кейбір жолдар баяндаушының сүйіктісіне қазірдің өзінде келе жатқанда немесе кетуді ойлап тұрғанда сөйлеп отырғанын көрсетеді ("Енді сен кетіп бара жатқанда айта аламын ба?"). "Егер кетсең, мен білемін кететініңді" және кейін "білемін, міндетті түрде кететініңді" деген сөздер баяндаушының қарсылығына қарамастан, сүйіктісінің кетуінің сөзсіз екенін анық көрсетеді. Маккуеннің аудармасы Брелдің түпнұсқа өлеңінен едәуір өзгеше. Ағылшын нұсқасы "кетсең не болады" және "қалсаң не болады" дегенді салыстыруға негізделген. Ал француз тіліндегі түпнұсқада әнші сүйіктісінен кетпеуін өтінеді, тіпті жалбарынады және өзін өте төмен санап, мойынсұнады ("Ne me quitte pas" деген атау "Мені тастама" деп аударылады). Француз нұсқасының соңғы бейнесі маңызды; Маккуен нұсқасы түпнұсқа сезімге жақын болғанымен, француз тіліндегі мәтін әлдеқайда қараңғы (ән де солай): "Мен сенің көлеңкеңнің көлеңкесі, қолыңның көлеңкесі, итіңнің көлеңкесі болайын" (түпнұсқадан тура аудармасы) – "Егер сені жанымда ұстап қалар едім, мен сенің көлеңкеңнің көлеңкесі болар едім" (ағылшын мәтіні) дегенге қарағанда. Ағылшын нұсқасы әншінің сүйіктісінен қарым-қатынасына екінші мүмкіндік беруін сұрап, табиғаттан алынған мысалдар келтіретін түпнұсқаның бір бөлігін қысқартады: "Мен сені жүректері екі рет отқа түскен ғашықтар туралы айтамын"; "Ескі деп ойлаған ежелгі жанартаудан от атып шыққанын көбінесе көреміз"; "Адамдар айтуынша, ең жақсы сәуірден де гөрі көп бидай беретін күйген жерлер бар".

Жазбалар

Дамита Жо 1966 жылы әннің өзінің нұсқасымен Adult Contemporary хит-парадында 10-орынға, Billboard Hot 100 хит-парадында 68-орынға ие болды. Терри Джекс әннің нұсқасын жазды, ол 1974 жылы сингл ретінде жарық көрді және Adult Contemporary хит-парадында 29-орынға, Billboard Hot 100 хит-парадында 68-орынға жетті, ал Ұлыбританияда 8-орынды иеленді. Көптеген басқа да әртістер бұл әнді жазған. Олардың ең танымалдарының бірі – Ширли Бэссинің нұсқасы, ол сингл ретінде шығарылды және оның "And We Were Lovers" альбомына да енді. Маккуен Бэссинің нұсқасын өте ұнатып, оған хат жазып, ән ұнағанын айтты және алғыс білдірді. 2002 жылы оның әннің нұсқасы Merci Docteur Rey фильмінде пайда болды.

Тіркелген әндер

Ник Карри, Момус атымен танымал, Брелдің түпнұсқа әніне қайта оралып, оны 1986 жылы "Don't Leave" деп аударды, бұл әуелі Jacques EP-де, содан кейін Circus Maximus альбомының кеңейтілген қайта басылымында жарық көрді. Бұл аударма түпнұсқаға лирикалық жағынан жақын болды, әсіресе "Мен, мен" (француз тілінде "moi, je" түрінде жиі қолданылатын, бірақ ағылшын тілінде сирек кездесетін) тіркесін пайдаланды.