Кіріспе

Чит-Маунтин – АҚШ-тың Батыс Вирджиния штатының шығысындағы Аллегей тауларында орналасқан өте биік және тік қырқа. Оның ұзындығы шамамен 80 шақырымды (солтүстіктен оңтүстікке қарай) құрайды, ал ең кең жері 8 шақырымнан асады. Ең биік нүктесі – оңтүстік бөлігіндегі Торни Флат, оның биіктігі 1478 метрге жетеді. Оның бойында 4000 футтан (1219 м) биік бірнеше төбелер бар. Бұл тау бұрын Мэн штатының оңтүстігіндегі ең ірі қызыл шырша орманына мекен болған, ал қазіргі таңда оның көп бөлігі Мононгахела ұлттық орманының құрамына кіреді.

География

Чит тауы Батыс Вирджиния штатының орталық Рэндольф округінің бүкіл ұзындығымен созылады, Парсонстан батысқа қарайғы солтүстік нүктеден басталып, Рэндольф/Покахонтас округтерінің шекарасынан оңтүстікке қарай 9 шақырымға дейін, Стони Боттом қауымдастығының жанында Бэк Аллегени тауымен жанасады. Рэндольф округіне ең солтүстік 6 шақырым (4 миль) және ең оңтүстік 9 шақырым (5.5 миль) бөлігінен басқасының бәрі кіреді. Чит тауының батыс беткейімен АҚШ 219-шы тас жолы өтеді, ол Тигарт өзені аңғарындағы қауымдарды байланыстырады (әсіресе, солтүстіктен оңтүстікке қарай Монтроуз, Керенс, Элкинс, Беверли, Хаттонсвилл және Вэлли-Хед). Шаверс Форк аңғарына көрініс беретін шығыс беткейі көбінесе жақын емес. Дегенмен, оның ең солтүстік 24 шақырымына (15 миль) жуық бөлігінен басқасының бәрі Батыс Мэриленд темір жолымен өтеді, ол Боуден, Бемис және Чит Бридж қауымдастықтарын (солтүстіктен оңтүстікке қарай) байланыстырады. Чит тауы екі федералды тас жолымен (шығыс-батыс бағытында) кесіледі: АҚШ 33-ші тас жолы солтүстік бөлігінің үштен бірінде және АҚШ 250-ші тас жолы оңтүстік бөлігінің үштен бірінде. Чит өзені, Мононгахеланың саласы, Парсонста, Чит тауының солтүстік ұшынан шығысқа қарай, Шаверс Форк пен Блэк Форк өзендерінің қосылған жерінде пайда болады.

Азаматтық соғыс

Чит-Маунтин Америка Азаматтық соғысының Батыс Вирджиниядағы алғашқы операциялары кезінде стратегиялық маңызға ие болды. Мұнда 1861 жылдың 12-15 қыркүйегінде Чит тауы шайқасы болды. Генерал Роберт Ли азаматтық соғыстағы алғашқы шабуылын бригада генералы Джозеф Рейнольдстың Чит-Маунтиннің басындағы бекіністеріне қарсы бағыттап, жүргізді. Конфедерация шабуылдары үйлесімсіз болды, ал федералдық қорғаныс соншалықты қарсылық көрсетті ki, полковник Альберт Раст (шабуылды басқарған) өзі басым күшке тап болғанына сенді, бірақ іс жүзінде ол 300-ге жуық нық қадамды федералдық әскерге қарсы тұрды. Ли шабуылды тоқтатты және аймақта маневр жасағаннан кейін 1861 жылдың 17 қыркүйегінде Вэлли-Хедке қайтарылды. 2-3 қазан күндері Рейнольдс екі бригадасымен Чит-Маунтиннен Гринбриер өзеніндегі Кэмп Бартоудағы конфедерациялық позицияны барлау үшін ілгері жылды. Ол конфедерациялық қарауылдарын ығыстырып, артиллериялық атыс ашты. Ұсақ-күсақ шайқастардан және жаудың оң фланкіне жасалған сәтсіз әрекеттен кейін Рейнольдс Чит-Маунтинге қайтарылды. Қазан айында Ли Флойд пен Лоринг әскерлерімен Лорел тауына қарсы операцияны жаңартты, бірақ нашар байланыс пен жарақтардың жетіспеуіне байланысты операция тоқтатылды. Ли 30 қазан күні Ричмондқа қайтарылды, Батыс Вирджинияда көп нәтижеге қол жеткізбегеннен кейін. Желтоқсан айында полковник Эдвард Джонсонның басқаруымен конфедерациялық күштер Стаунтон-Паркерсбург жолын қорғау үшін жақын орналасқан Аллегейни тауының шыңына ие болды. Бригада генералы Роберт Милрой басқаратын одақтық күштер 13 желтоқсанда Джонсонға шабуыл жасады. Екі тарап та басымдыққа ие болу үшін маневр жасағандықтан, таңертеңгі сағаттар бойы шайқас жалғасты. Ақырында Милройдың әскерлері кері шегінді және ол Чит-Маунтин маңындағы лагеріне қайтарылды. 1861 жылдың соңында Джонсон бес полкімен Аллегейни лагерінде, ал Генри Хет Льюисбургте екі полкімен қалды. Соғыс кезіндегі ең биік одақтық лагерь Чит-Маунтиннің оңтүстік жағындағы Чит Саммитте, сондай-ақ Уайт Топ деп белгілі болды. Бұл стратегиялық бекініс Стаунтон-Паркерсбург жолының батысқа қарай Тигарт өзені аңғарына өтетін бөлігін бақылады. Чит Саммит форты (Форт Милрой) 1861 жылдың 16 шілдесінен 1862 жылдың сәуіріне дейін, ауа райының қиын жағдайлары мен стратегиялық өзгерістерге байланысты тасталып кеткенге дейін пайдаланылды. Чит-Маунтиндегі Азамат соғысының оқиғалары туралы мәліметтерді Амброуз Биерстің "Тауда" атты мақаласында табуға болады.

Ағаш кесу дәуірі

Батыс Вирджиния штатының ағаш өнеркәсібі 20 ғасырдың басында қарқынды дамыды. 1900 жылдардың басында Чит аймағында Батыс Вирджиния целлюлоза және қағаз компаниясы мен оның Касс филиалы, сондай-ақ Батыс Вирджиния шырша ағаш компаниясы кең көлемде ағаш өндіру жұмыстарын жүргізді. 1905 жылға қарай ағаш кесушілер таудың шаңырағына жетіп, 1960 жылға қарай тау көбінесе шөлейттенген. Чит аймағындағы ағаш өндіру тарихы көптеген кітаптарда сипатталған. Атап айтарлық еңбек – В. Э. Блэкхерсттің 1965 жылы жарық көрген «Адамдар және күшті тау» кітабы, онда ағаш өңдеу операциясындағы, көбінесе иммигранттардан құралған жұмысшылар үшін таулы аймақтағы өмірдің қаншалықты қиын болғаны туралы толық мәлімет берілген.

Туристік дәуір

Мемлекеттік парк және туристік қызмет, Касс көрікті теміржол мемлекеттік паркі 1960 жылы ашылды және 1900 жылдарда орман шаруашылығы үшін пайдаланылған теміржолдың бойымен саяхатшыларды Чит тауының беткейімен Bald Knob-қа дейін апарады. (Көпшілік пікірге қарамастан, Касс теміржолы саяхатшыларды Чит тауының емес, оған жалғасқан Арқа Аллегей тауының шыңына жеткізеді.) 1974 жылы Торни Флэт маңындағы Чит тауының оңтүстік бөлігінде Сноушу Маунтин шаңғы курорты ашылды.