Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тупу колледжі – Тонгада, Тонга аралында орналасқан методист ер балалар орта мектеп-интернаты. Ол Малапо ауылының жанында, Тонгатапудың шығыс ауданында орналасқан. Мектеп Тонганың еркін Веслиан шіркеуіне тиесілі. 1866 жылы Джеймс Иган Моултон құрған, ол Тынық мұхиты аралдарындағы ең көне орта мектеп деп есептеледі. Мектепке шамамен 1000 оқушы қабылданады. Тупу колледжі алғаш рет Нукуалофада, қазіргі Королева Салоте колледжі орналасқан жерде құрылды. Кейін ол Сиа’атоутайдағы Нафуалуға көшірілді, қазір Сиа’атоутай теологиялық колледжі тұрған жерге. 1948 жылы мектеп соңғы рет Тонгатапудың шығыс ауданындағы Толоаға көшіріліп, қазірге дейін сол жерде орналасқан. Тупу колледжінің туыс мектебі – Австралияның Сидней қаласындағы Ньюингтон колледжі. Моултон екі колледждің – Ньюингтон және Тупу колледждерінің де негізін қалаушы директор болды. Миссионер А. Гарольд Вуд 1924 жылдан 1937 жылға дейін мектеп директоры қызметін атқарды, осы кезеңде мектептегі оқушылар саны 30-дан 400-ге дейін өсті. Мектептің алғашқы тонгалық директоры – Rev. Сионе Сиупели Тайамони Талиаи, ол 1970–1979 жылдар аралығында мектеп директоры болды. Колледж кампусымен жабдықталған, онда көкөністер мен жемістер өсіріледі. Сондай-ақ, Тонгада Толоа жаңбырлы орман қоры ретінде танылған орман аумағы бар, онда Тонгаға тән және басқа аймақтарда кездеспейтін өсімдік түрлері өседі. Әуежай құрылысы, Лафалафадағы Ұлттар университеті және қосымша егістік жерлерді дайындау салдарынан орманның көлемі қазір бұрынғыдан әлдеқайда кішірейді. Орман ішінде өткен жылдары ағаштар отырғызу жобалары жүргізілді, бұл Толоадағы бірегей түрлердің сақталуын және үнемі өсуін қамтамасыз етуге бағытталған.
Tupou College is a Methodist boys' secondary boarding school in Toloa on the island of Tongatapu, Tonga. It is located on the Eastern District of Tongatapu near the village of Malapo. The school is owned by the Free Wesleyan Church of Tonga. Established in 1866 by James Egan Moulton, it claims to be the oldest secondary school in the Pacific Islands. Enrolment is some 1,000 pupils. Tupou College was first established at Nuku'alofa at the location on which Queen Salote College stands today. From there it moved to Nafualu, Sia'atoutai on the site where Sia’atoutai Theological College now stands. In 1948, the school last moved to Toloa in the Eastern District of Tongatapu where it still stands today. Tupou College's brother school is Newington College, located in Sydney, Australia. Rev Moulton was the founding headmaster of both Newington College and Tupou College. Missionary A. Harold Wood was Principal from 1924 to 1937, during which time the school expanded from 30 students to almost 400. The first Tongan principal of the school was Rev. Sione Siupeli Taiamoni Taliai who was principal from 1970–1979. The College has a campus, on which crops of vegetables and fruit are grown. This includes an area of forest noted in Tonga as the Toloa Rainforest Reserve containing a variety of plant species endemic to Tonga as well as those no longer found in other parts of the kingdom. The forest is far smaller in size today then when they first moved there because of the construction of the airport, University of the Nations at Lafalafa and clearance for extra farmland. Tree planting projects have been carried out in the previous years within the forest to ensure the survival and continuous growth of the unique species found at Toloa.
Білім
Мектеп оқушыларды ғибадат, оқу, жұмыс және демалыс бағдарламалары арқылы христиан дінінің ізбасарлары ретінде тәрбиелейді. Олар сенбі күнінен бастап жұмаға дейін кампуста тұрады. Барлық студенттер кампуста болуға міндетті; медициналық проблемалары немесе қиындықтары барлар ғана ерекшелік жасай алады. Мектепте 1-ден 7-ге дейінгі сыныптар (7-13 жас) бар, соның ішінде екі техникалық сынып студенттерге инженерлік, мотор жөндеу, ағаш өңдеу, металл өңдеу, электр инженерлігі және өнер мен дизайнды үйретеді. Студенттер сонымен қатар түрлі тонга қолөнерінен, оның ішінде: жылтыратылған кокос қабықтарынан (кава ішуге арналған) және кафадан (та’оваланы бекітуге арналған белдік арқандары) жасауды үйренеді. Осы арқылы студенттер Тонганың өнерін, дәстүрлі шеберлігін және мәдениетін танып біледі, сонымен қатар бұл мектепке де пайда келтіреді, себебі олар колледждің жыл сайынғы жәрмеңкесінде сатылады.
The school trains students in Christian discipleship through programs of worship, study, work and recreation. They stay within the campus from Saturdays to Fridays. All students are required to stay within the campus; the only exception being those possessing medical problems and difficulties. School grades are from forms 1 7 (Year 7 13) including two technical classes where students learn engineering, motor repair, carpentry, metalwork, electrical engineering and art & design. Students are also required to make some from a variety of Tongan Handicrafts including: polished coconut shells (for kava drinking) and kafa (waist ropes to hold ta'ovala). It is from this that students learn the art, traditional skills, and culture of Tonga also benefiting the school as it is sold in the college's annual bazaar.
Оқу бағдарламасы
Тонганың көптеген мектептері сияқты, Тупу колледжі де Жаңа Зеландия оқу бағдарламасына негізделген Тонга Білім министрлігінің оқу жоспарын қолданады. Техникалық сабақтар студенттерге Жаңа Зеландияда білімін жалғастыруға мүмкіндік беретін курстарды да ұсынады.
As most schools in Tonga do, Tupou College follows the curriculum of the Tongan Ministry of Education which is based on the New Zealand Curriculum. Technical classes also offer courses where students can continue studies in New Zealand.
Журнал
Тупу колледжі мектептегі оқиғалар мен қатысуды тіркеу үшін жыл сайын журнал шығарады. Ол "Ko e Havea Magazine" журналы деп белгілі.
Tupou College has a magazine published annually to record events and participation in the school. It is known as the Ko e Havea Magazine.
Басшылар
1970 жылға дейін Тупу колледжінің барлық директорлары австралиялықтар болған және миссионерлер ретінде Тонгаға жіберілген. Тек 1970 жылы Тупу колледжі алғашқы тонгалық директоры – Рев. Сиупели Т. Талиайды алды, ол 1970–1979 жылдары тоғыз жыл директор болып қызмет етті.
Before 1970, all of Tupou College's principals were Australian and were assigned to work in Tonga as missionaries. It was only in 1970 that Tupou College received its first Tongan principal, Rev. Siupeli T. Taliai, who served as principal for nine years; from 1970–1979. Principal Years Rev. Dr. James Egan Moulton 1866 1888 Rev. James Egan Moulton Jnr 1895 1905 Rev. Charles P. Walkden Brown 1906 1908 Rev. Rodger Page 1909 1915 Rev. Dr. E. E. V. Collocott 1916 1923 Rev. Dr. Alfred Harold Wood 1924 1937 Rev. Cecil Gribble 1939 1943 Rev. Eban E. V. Newman 1944 1947 Rev. Ronald A. W. Woodgate 1948 1951 Rev. Howard W. Secomb 1951 1963 Rev. John Sutton 1964 1967 Rev. Siupeli T. Taliai 1970 1979 Rev. Dr. Tevita Tongamohenoa Puloka 1980 1984 Rev. David Mills 1985 1989 Rev. Sione Hikaione Fonua 1990 1994 Rev. Dr. 'Asinate Samate 1995 Rev. Siosaia Pele 1996 1997 Rev. Dr. Tevita Hala Palefau 1998 2001 Rev. Dr. 'Asinate Samate 2002 2003 Rev. Tu'ipulotu Malakai Pomana 2003 2004 Rev. Dr. Fisi'ihoi Mone 2005 2013 Rev. 'Alifeleti 'Atiola 2014
Директор | Жылдар
------- | --------
Рев. Доктор Джеймс Иган Моултон | 1866–1888
Рев. Джеймс Иган Моултон кіші | 1895–1905
Рев. Чарльз П. Уолкден Браун | 1906–1908
Рев. Роджер Пейдж | 1909–1915
Рев. Доктор Э. Э. В. Коллокотт | 1916–1923
Рев. Доктор Альфред Гарольд Вуд | 1924–1937
Рев. Сесил Гриббл | 1939–1943
Рев. Эбан Э. В. Ньюман | 1944–1947
Рев. Рональд А. В. Вудгейт | 1948–1951
Рев. Говард В. Секомб | 1951–1963
Рев. Джон Саттон | 1964–1967
Рев. Сиупели Т. Талиай | 1970–1979
Рев. Доктор Тевита Тонгамохеноа Пулока | 1980–1984
Рев. Дэвид Миллс | 1985–1989
Рев. Сионе Хикайоне Фонуа | 1990–1994
Рев. Доктор ‘Асинат Самат | 1995
Рев. Сиозая Пеле | 1996–1997
Рев. Доктор Тевита Хала Палефау | 1998–2001
Рев. Доктор ‘Асинат Самат | 2002–2003
Рев. Туипулоту Малакай Помана | 2003–2004
Рев. Доктор Физи’ихои Моне | 2005–2013
Рев. ‘Алифелети ‘Атиола | 2014
Before 1970, all of Tupou College's principals were Australian and were assigned to work in Tonga as missionaries. It was only in 1970 that Tupou College received its first Tongan principal, Rev. Siupeli T. Taliai, who served as principal for nine years; from 1970–1979. Principal Years Rev. Dr. James Egan Moulton 1866 1888 Rev. James Egan Moulton Jnr 1895 1905 Rev. Charles P. Walkden Brown 1906 1908 Rev. Rodger Page 1909 1915 Rev. Dr. E. E. V. Collocott 1916 1923 Rev. Dr. Alfred Harold Wood 1924 1937 Rev. Cecil Gribble 1939 1943 Rev. Eban E. V. Newman 1944 1947 Rev. Ronald A. W. Woodgate 1948 1951 Rev. Howard W. Secomb 1951 1963 Rev. John Sutton 1964 1967 Rev. Siupeli T. Taliai 1970 1979 Rev. Dr. Tevita Tongamohenoa Puloka 1980 1984 Rev. David Mills 1985 1989 Rev. Sione Hikaione Fonua 1990 1994 Rev. Dr. 'Asinate Samate 1995 Rev. Siosaia Pele 1996 1997 Rev. Dr. Tevita Hala Palefau 1998 2001 Rev. Dr. 'Asinate Samate 2002 2003 Rev. Tu'ipulotu Malakai Pomana 2003 2004 Rev. Dr. Fisi'ihoi Mone 2005 2013 Rev. 'Alifeleti 'Atiola 2014
Мұражай
Тукуахо мемориалдық мұражайы (Ko e Misiume Fakamanatu O Tukuaho) – кампуста орналасқан шағын мұражай, онда тонгалық король отбасы және көптеген басқалар сыйға берген көптеген маңызды тонгалық жәдігерлер, сондай-ақ мектеп тарихы мен тонгалық мәдениетін көрсететін экспонаттар жинақталған. Кіру тегін, ал келушілер мұражайға бару үшін мектепке хабарласып, алдын ала жазылуы керек, себебі мұражай тек жазба бойынша жұмыс істейді.
Tukuaho Memorial Museum (Ko e Misiume Fakamanatu O Tukuaho) is a small museum in the campus which houses many important Tongan artifacts given to the museum by the Tongan royal family and by many others that exhibit the school's history as well as Tongan culture. Admission is free and visitors may contact the school to visit as the museum is only open by appointment.