Кіріспе
Австралиялық ақын, ағылшын футболшысы Джеймс Листер Катбертсон (8 мамыр 1851 – 18 қаңтар 1910) – шотландтық австралиялық ақын және мектеп мұғалімі.
the English footballer
James Lister Cuthbertson (8 May 1851 – 18 January 1910) was a Scottish Australian poet and schoolteacher.
Ерте өмір және білім
Джеймс Катхберсон Шотландияның Глазго қаласында Уильям Гилмор Катхберсон мен оның әйелі Джейн Агнес Катхберсонның үлкен ұлы болып дүниеге келді. Джеймс орта мектепте, Тринити колледжінде, Гленэльмонд, Пертширде оқыды, онда мектептің крикет командасында ойнады. Ол Үндістанның мемлекеттік қызметіне дайындалды, сынақтан өткен соң Оксфорд университетінің Мертон колледжіне қабылданды. Ол қажетті емтиханды тапса алмады және Үндістанда мансап құру туралы ойын қалдыруға мәжбүр болды. Әкесі 1874 жылы Аделаидадағы Оңтүстік Австралия банкісінің басқарушысы болғаннан кейін, Катхберсон Австралияға баруға шешім қабылдады.
Оқытушылық мансап
1875 жылы Катберсон Оксфордта бітіргенін жосықпен айту арқылы Гилонг грамматикалық мектебінің қызметкерлеріне классикалық шебер ретінде қосылды. Ол "Мектептік тоқсандық" журналын құрды, оған көптеген өлеңдер жазды, ал олардың алғашқы жинағы 1879 жылы Гиллонгте "Грамматикалық мектеп өлеңдері" деген атпен жарық көрді – Серльдің немесе Миллердің библиографияларында тізілмеген өте сирек кітапша. 1882 жылы ол Англияға оралып, Оксфордта оқуын жалғастырып, 1885 жылы B.A. дәрежесін алды. Ол дереу Австралияға оралып, Гилонг грамматикалық мектебінің қызметкерлеріне қайта қосылды. 1893 жылы Мельбурнда "С" псевдонимімен "Барвон балладалары" жарияланды, ал 1896 жылдың соңында жаңа бас ұстаз Леонард Харфорд Линдон Катберсонды қызметінен кетуге ынталандырды, оның тұрақсыз мінез-құлқына қанағаттанбады, және Катберсон оған келісті. Ол мектеп оқушыларымен және бұрынғы бас ұстаз Джон Брейсбридж Уилсонмен жақын қарым-қатынаста болды, алайда оның алкоголизм белгілі болды және балалар "Катти міндетіне" тартылды, онда кейде оны арықтан шығару қажет болды. Англияға сапардан кейін ол бір кезде Гиллонгте, содан кейін Мельбурн маңында тұрды, әлі де мектеп журналына сирек өлеңдер жіберіп тұрды. 1910 жылдың 18 қаңтарында Гамбиер тауында досының үйінде болғанда вероналдың артық дозасынан кенеттен қайтыс болды. Оның өлімінен кейін, "Барвон балладалары және мектеп өлеңдері" атты өлеңдерінің естелік басылымы, портреттік иллюстрациясымен, Гилонг грамматикалық мектебінің мүшелері тарапынан жарық көрді.
Әдеби мұрасы
Кэтберсонның көптеген еңбектері жағдайына қарай жазылған өлеңдер, олар негізінен ол қатты сүйген мектебінің түлектеріне ғана қызығушылық тудырады және көбінесе сапасы төмен. Бірақ ол кейде қарапайымдық пен шектеп жазу арқылы жазылған өлеңдердің авторы болды, осының арқасында ол Австралия ақындарының қатарында танылды. Оның өлеңдері бірнеше антологияға енген. Мектеп мұғалімі ретінде ол үлкен әсер етіп, мектеп дәстүріне айналған үлгілерді қалыптастырды. (Е. А. Остиннің "In Memoriam, J. L. C.", Light Blue Days еңбегін қараңыз).