Кіріспе

Мегаполис Керала, Үндістан

Малапурам (сондай-ақ Малапурам) – Үндістанның Керала штатындағы Малапурам ауданының орталығы және әкімшілік орталығы. Бұл Кераладағы төртінші және Үндістандағы жиырмасыншы ірі қалалық агломерация, Керала штатының қаласы, аумағы, айналасындағы қалалық және пригородтық аймақтарды қоса алғанда, кең жайылған. 1970 жылы құрылған ауданның алғашқы муниципалитеті Малапурам, Малапурам ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. 40 сайлау округіне бөлінген қаланың халық тығыздығы жоғары. 2011 жылғы халық санауы бойынша, Малапурам қалалық агломерациясы Кочин, Каликут және Триссур қалалық аймақтарынан кейін Кераладағы төртінші ірі қалалық агломерация және Үндістандағы жиырмасыншы ірі қалалық агломерация болып табылады, жалпы халқы 3 миллион адамды құрайды. Economist Intelligence Unit (EIU) жүргізген сараптамаға сәйкес, 2015 және 2020 жылдар арасында 44,1% қалалық өсім көрсеткендіктен, Малапурам қаласы әлемдегі ең қарқынды дамып келе жатқан қала болып табылады. Малапурам Каликуттан оңтүстік-шығысқа қарай 54 шақырым, Палаккадтан солтүстік-батысқа қарай 90 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл тұрғындарының барлығына тегін Wi-Fi желісін ұсынған Үндістандағы алғашқы муниципалдық орган. Малапурам Халықаралық стандарттау ұйымының сертификатын алған алғашқы үндістандық муниципалитет болып табылады. Бұл штат бойынша шағымдарсыз жұмыс істейтін алғашқы муниципалитет.

Этимология

Малапурам термині малаялам тілінде «төбе артында» деген мағынаны білдіреді және бұл термин ауданның әкімшілік орталығы – Малапурамның географиялық ерекшеліктерінен туындаған. Ауданның орталық бөлігі Аримбра, Амминиккадан, Ооракам, Чериям, Пандалур және Чекунну сияқты көптеген төбелі-толқынды жерлермен сипатталады, олардың барлығы Батыс Гатынан алшақ орналасқан. Дегенмен, кокос ағаштарымен шеңберленген құмды жағажай аймағы – бұл жалпы төбелі ландшафттан ерекшеленеді.

Тарих

Малапурам ежелгі заманнан бері әскери және әкімшілік орталық болған, бірақ қаланың көне тарихының көп бөлігі жазбада сақталмаған. Дегенмен, қаланың кейбір аймақтарында, мысалы, Ооракам, Мелмури, Понмала, Венгара сияқты жерлерде тарихи реликвилер, әсіресе, тасқа қашалған үңгірлер табылды, олар адамдардың қоныстанғанын көрсетеді. Валиянгади, Кутилангади, Паллипурам секілді жер аттары Малапурамның джайнизм және буддизм тарихына сілтеме жасайды. Атап айту керек, Ооракам төбесіндегі, теңіз деңгейінен 2000 метр биіктікте орналасқан 1500 жылдық джайни ғибадатханасы оны нақтылай түседі. Сангам дәуірінде Эранадан Малапурамы Чера империясының құрамында болды. Паттар Кадав, Панаккад сияқты жерлер сол жерде тұрған паттар мен панар тайпаларынан пайда болған болуы мүмкін. Бірақ Сангам дәуірінде де, одан кейін де халықтың өмірі мен мәдениеті туралы қосымша мәліметтер жоқ. Эранадты Эрадис деп аталатын Самантан Наир руы басқарған, бұл ру көршілес Валлуванадтың Веллодисі мен Недунганадтың Недунгадисіне ұқсас. Эранад билеушілері Эралпад/Эради деген лақап атымен белгілі болды. Малапурамнан табылған археологиялық жәдігерлерге Заморин әулетінің шығыс тармағының сарайларының қалдықтары да кіреді. Малапурам Эранад аймағындағы Замориннің әскери штабы болды. Замориндер Малапурамды бақылауда ұстады және олардың басшысы Пара Намби, Малапурамдағы Даунхилл (Коттаппади) штабымен аймақты басқарды. Кейінірек Замориндерге ата-тегі болған бұрынғы Малапурам билеушілері туралы мәліметтер Бхаскара Рави Варманның (1000 ж.) еврей мыс тақталарында және Веера Рагхава Чакравартидің (1225 ж.) Коттаям мыс тақталарында келтірілген. Қаланың кейінгі тарихы Замориннің билігімен тығыз байланысты. Колониялық кезеңде Малапурам еуропалық және британдық әскерлердің штабы болды, ал кейіннен 1885 жылы құрылған Малабар арнайы полициясының (М.С.П.), бұрын Малапурам арнайы күштері деп аталған, штабына айналды. Британдықтар өз әскерлерін орналастыру үшін Малапурам төбесінде, Кадалунди өзенінің жағасында Хай казармаларын салған, бұл жерде бұрын Типу Сұлтанның бекінісі болған. Бас казарма қазір Малапурамдағы азаматтық орталық ретінде аудан әкімшілігінің орнына айналды. Каликуттағы аудандық кеңестен басқа, Малапурам Талук Борды Талассери, Палаккад және Маннтахвади (Вайанад) қалаларымен бірге Малабар ауданындағы істерді басқару үшін құрылған жергілікті кеңестердің бірі болды. Малапурам Талук Кеңесінің жазуы қаладағы Валиянгадиде 1916 жылы салынған, 100 жылдан астам уақыт бұрын салынған құдықтардың бірінің қабырғасында әлі де көрініп тұр. Малабар ауданының Бөлімдік кіріс инспекторы мен полицияның көмекшісінің кеңселері Малапурамда орналасқан.

Коттаккунну төбелі станциясы

Малаппурам қаласының ортасында орналасқан Коттаккунну таулы аймағы. Ол Малаппурамның тау бекеті деп те белгілі. Мұнда сурет галереясы, ойын-сауық паркі, балалар паркі сияқты көптеген ойын-сауық орталықтары салынған. Коттаккунну атауы осы жерде Каликат билеушілері Замориндердің әскери штабы орналасқан кезде салынған қамалдан шыққан. Осы аймақтың географиялық маңыздылығына байланысты, Малапурам бекінісі деп аталған қамал салынды және осылайша Малапурам қаласы құрылды.

Топография

Малаппурам штаттың орталық бөлігінде орналасқан. Аты айтқандай, қаланың төңірегі көгалды, жасыл төбелермен қоршалған, сонымен қатар қала арқылы көптеген тұщы су ағындары өтеді. Керала штатындағы ірі өзеннің бірі – Кадалунди Пужа қаланың маңынан ағып өтеді. Малаппурам штаттың қала тазалығын сақтауда үлкен жетістіктерге қол жеткізген сирек муниципалитеттерінің бірі. 2011 жылы штат үкіметі тарапынан тазалық және денсаулықты сақтаудағы екінші үздік муниципалитет ретінде мойындалуы және 2019 жылы Үндістан үкіметінен "Swachhata Excellence Awards" сыйлығының екінші орыны – муниципалитеттің шын ниетімен жасаған еңбегінің нәтижесі. Малаппурам – ауданның ең ірі әлеуеті бар орталығы. Басқа аудан орталықтарынан өзгеше, Малаппурам батыс-шығыс және солтүстік-оңтүстік бағытындағы транзит үшін маңызды мәнге ие. Бұл қалаға ауданның кез келген тұрғыны үшін Ұлттық немесе Республикалық тас жол арқылы қол жеткізуді жеңілдетеді.

Климат

Қаланың климаттық жағдайлары Кэраланың басқа аймақтарындағы жағдайлармен ұқсас: тропикалық муссондық климат (Köppen Am), ол көбінесе ыстық және ылғалды болады. Дегенмен, оңтүстік-батыс муссоны әдетте өте ауыр болады. Малаппурамға саяхаттау үшін қыркүйек пен наурыз айлары ең қолайлы, себебі ауа райы жағымды. Табиғи ортасының арқасында Малаппурам таза ауасымен де мақтанады. 2010 жылғы Орталық ластануды бақылау жөніндегі кеңестің мәліметтері бойынша, SO2, NO2 және PM10 көрсеткіштері бойынша бақыланған 180 қаланың ішінде Малаппурам барлық ауа ластағыштары бойынша төмен ластану деңгейіне (стандарттан 50% төмен) ие болған екі қаланың бірі болды.

Демография

2011 жылғы Үндістан халық санағына сәйкес, қаланың жалпы халқы 101 386 адамды құрады, оның ішінде 48 957 ер адам және 52 429 әйел болды. 0-ден 6 жасқа дейінгі балалардың саны 14 629 адамды құрады. Жоспарлы касталар мен тайпалардың саны сәйкесінше 5 323 және 77 адамды құрады. 2011 жылы Малаппурамда 19 785 үй шаруашылығы тіркелді. Қала халқының 74,83% мұсылмандарды құрайды, ал индустар мен христиандар қалған 25% құрайды.

Азаматтық әкімшілік

Басты қала болғандықтан, Малаппурамда аудандық коллекторлық, аудандық қазынашылық, РТО, Жолдар жөндеу басқармасы бөлімшесі, Ауылдық кеңес, қала құрылысы кеңсесі, кітап қоймасы, аудандық медициналық кеңсе сияқты ауданның әкімшілік және басқа да мемлекеттік кеңселерден тұратын Әкімшілік орталық аймағы бар. Қала Малаппурам муниципалитетімен басқарылады, оның төрағасы муниципалитет төрағасы болып табылады. Әкімшілік мақсаттар үшін қала 40 округке бөлінген, олардың негізінде бес жылға қалалық кеңес мүшелері сайланады. Малаппурам муниципалитетінің төрағасы – Мужиб Кадери, ал төрағаның орынбасары – Фузия Куниппу. Қазіргі Малаппурам аудандық коллекторы – К. Гопалакришнан.

Малаппурам муниципалитетінің сайлауы 2020

С. № Альянс Белгісі Кеңесшілер саны 01 UDF 25 02 LDF 14 03 Тәуелсіздер 01

Заң және тәртіп

Қалалық полицияға Малаппурам ДИ-сі (Dy SP) жетекшілік етеді. Полиция бастығының кеңсесі де Малаппурамда орналасқан. Құқық тәртібі мен қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуден басқа, қалалық полиция құрамына Малаппурам жол полициясы, Малаппурам Ванита полиция бөлімі (ауданның жалғыз әйелдер бөлімі), Қылмыстық жедел іздестіру бөлімі, Жарықтандыру жасағы, Ит жасағы, Әйелдерге көмек көрсету бөлімі, Есірткілерге қарсы күрес бөлімі, Малабар арнайы полициясы, Қарулы полиция лагері, Аудандық қылмыстық есептер бюросы кіреді. Бұлардан өзге, Малаппурам полиция бөлімі қарауындағы әйелдерге арналған 24/7 тас жол полициясы патрулі және арнайы қызғылт патруль (1515 нөміріне қоңырау шалыңыз) де бар.

Білім

Қалада мектеп деңгейінен жоғары білім беретін бірнеше білім беру мекемелері бар. Малапурамдағы "Кендрия Видьялая", "Жавахар Наводая Видьялая", Малабар арнайы полициясының HSS, "Үкіметтік қыздар жоғары орта мектебі", "Үкіметтік ұлдар жоғары орта мектебі", Сент-Джеммас HSS, Ислахия HSS, A. U. P мектебі, Шри Арунодая Видья Нигетан және тағы да басқа мектептер бар. 1972 жылы құрылған Малапурам мемлекеттік колледжі – ауданның ең көне жоғары оқу орны. 1987 жылы ашылған Малапурам қолданбалы ғылымдар колледжі, сондай-ақ 2015 жылы құрылған Малапурам әйелдер колледжі және көптеген жеке колледждер жоғары білім беруге үлкен үлес қосады. Үкіметтік TTI, Малапурам, MCT TTI және Fazfari TTI – мұғалімдерді даярлау институттарының қатарында. Ауданның екі заң колледжінің бірі – MCT заң колледжі қалада орналасқан. Жоғары орта білім берудің өңірлік дирекциясы және Мемлекеттік ашық мектептің Малабар аймақтық кеңсесі азаматтық орталықта орналасқан. Аудан мемлекеттің жоғары білім беру саласында маңызды рөл атқарады. Штаттағы екі ірі университет – 1968 жылы Кераладағы екінші университет ретінде құрылған Тенипаламдағы Каликут университеті және 2012 жылы құрылған Тирурдағы Тунчате Эжутачан Малаялам университеті осы ауданда орналасқан. Алигарх Мұсылман университетінің (AMU) үш филиалының бірі – AMU Малапурам кампусы Шерукарада орналасқан, ол 2010 жылы құрылды. Панакадта ағылшын және шет тілдері университетінің филиалы жұмыс істейді. Аудан Таванурдағы Керала ауыл шаруашылығы университетінің және Тирунавайядағы Санскрит Шри Шанкарачарья университетінің филиалдарына да ие. Дарул Худа ислам университетінің бас кеңсесі Тирурангадидегі Чеммад қаласында орналасқан. Малапурамдағы INKEL Greens өндірістік аймақпен қатар білім беру аймағын да ұсынады. Манджеридегі Eranad Knowledge City штаттағы алғашқы осындай жоба. Куттипурамдағы MES Инженерлік колледжі – Кераладағы жеке қаржыландыру есебінен құрылған алғашқы инженерлік колледж, ол қалалық кампус, Бхаратаппужа өзенінің бойында 1,6 км-ден астам созылған. 1963 жылы құрылған Таванурдағы KCAET – штаттың жалғыз ауыл шаруашылығы инженерлік институты. Коттаккал қаласының жанындағы Поттиппарадағы Психикалық аурулар жөніндегі мемлекеттік Аюрведа ғылыми-зерттеу институты – Кераладағы жалғыз мемлекеттік Аюрведалық психикалық аурулар ауруханасы. Бұл елдегі мемлекеттік сектордағы алғашқы осындай институт. Керала үкіметі Коттаккал қаласында Аюрведа университетін құруды жоспарлап отыр. 2019-20 оқу жылының статистикасына сәйкес, ауданда штаттың ең көп мектебі мен оқушысы бар. Онда 898 төменгі бастауыш мектеп, 363 жоғары бастауыш мектеп бар. Бұлардан өзге, 120 CBSE мектебі және 3 ICSE мектебі бар.

Медиа

Малаяла Манорама, Матхрубхуми, Мадхьямам, Чандрика, Дешабхимани, Супрабхатам газеттерінің қалада және оның айналасында баспа орталықтары бар. The Hindu газетінің Малапурамда баспаханасы мен редакциясы бар. Көбінесе дін мен мәдениетке арналған бірнеше айлық, екі апталық және апталық журналдар шығарылады. Малаялам тіліндегі дерлік барлық телеарналар мен газеттердің бюросы Ап-Хиллде орналасқан. MCV, ACV сияқты бірнеше жергілікті кабельді телеарналар бар. Малаппурам Пресс-клубы да Муниципалдық қала әкімшілігінің ғимаратының жанындағы ЮП-Хиллде орналасқан. Doordarshan телеарнасының негізгі ретрансляциялық станциясы Малаппурам ауданында орналасқан. Үндістан үкіметінің Prasarbharati ұлттық қоғамдық телерадио хабар таратушысы ауданда 102.7 МГц жиілігінде FM станциясын иеленеді. Жеке FM станциялары болмаса да, Малаппурам Үндістандағы ең көп радио тыңдаушылары бар он қаланың қатарына кіреді. Мұнда бір мультиплекс және төрт жеке кинотеатр бар, олар малаялам, тамил, ағылшын және хинди тілдерінде фильмдер көрсетеді. Rasmi Film Society – Кераланың ең көне кино форумдарының бірі, ол Малаппурамнан шыққан. 72-ші Халықаралық Малаппурам кинофестивалі 2011 жылдың наурыз айында өтті. Үндістан үкіметінің Prasar Bharati ұлттық қоғамдық телерадио хабар таратушысы ауданда (AIR Manjeri FM) 102.7 МГц жиілігінде FM станциясын иеленеді. Жеке FM станциялары болмаса да, Малаппурам, Поннани және Тирур Үндістандағы ең көп радио тыңдаушылары бар он қаланың қатарына кіреді. Малаппурам аудандық спорт кешені стадионы Манджеридегі Пайянадада орналасқан. Бұл стадион 2013–14 жылғы Үндістан Федерация Кубогының топтық кезеңдерін қабылдау үшін Жавахарлал Неру стадионымен бірге таңдалған екі стадионның бірі болды. Стадионда B және D топтарының ойындары өтті. Сондай-ақ, ол EMS стадионымен бірге 2023 жылғы Үндістан Суперкубогын қабылдады. Malabar Special Police HSS – Үндістандағы мектептер арасындағы футбол турнирлеріндегі үздіктердің бірі. Бұл сондай-ақ Делиде өткен 53-ші және 55-ші Суброто Кубогы халықаралық мектептер аралық футбол турнирінің күміс жүлдегері де.