Кіріспе

Австралиялық сыра қайнатушы және сыра бренді.

Tooth and Co Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы ең ірі сыра қайнатушы компания болды. Компания 1835 жылдан 1985 жылға дейін Сиднейдегі Бродвейде орналасқан, Кент сыра зауыты деп белгілі үлкен сыра зауытына ие болды. 1835 жылы серіктестік ретінде құрылғандықтан, тарихи тұрғыдан Австралияның ең көне компанияларының бірі саналады. Бренд 2015 жылы қайта жандандырылды.

Тарих

Джон Тют (1803–1857) 1830-шы жылдардың басында Австралияға көшіп келіп, біраз уақыт жалпы саудагер ретінде сауда жасады, содан кейін 1835 жылы қайын інісі Джон Ньюнхаммен бірге Сиднейде сыра зауытын ашты. Ол сыраханаға «Кент» деп ат қойды. Ол 1888 жылы компания ретінде тіркелді. Түт отбасы банк, ауыл шаруашылығы және жылжымайтын мүлік салаларында мүдделері бар еді және 19-шы ғасырдың соңындағы дағдарысты кезеңдерде сыра жасау операцияларын қолдауға мүмкіндік берді, бұл сыра жасаушыға 20-шы ғасырда сыраның басты өндірушісі болуға жол ашты. Түттың негізгі активі Кент сыраханасы болды, бірақ Түттың көптеген басқа да активтері болды; ол Blue Bow Cordials-қа ие болды (кейін Blue Bow Lemonade-ді шығарды), 1905 жылы Миттагонгтағы Maltings-ті, Сиднейдегі Карлтон көшесіндегі Maltings-ті, 1929 жылы Resch's Limited және олардың Waverley сыраханасын сатып алды, сондай-ақ көптеген қонақ үйлер мен кең аумақтарға ие болды. Түт Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Hungry Jack's франшизасына ие болды, бірақ оны тиімді пайдалана алмады. Ол сонымен қатар d'Albora Marina-ның да иесі болды. 1978 жылға дейін қысқа мерзімге Викториядағы Courage Brewery және Лисмор маңындағы Tuncester-дегі сыра зауытына иелік етті. Бір кезде Penfold's Wines және Penfold's еншілес компаниясы Koala Motel Chain оның меншігінде болды. Түт отбасы Сиднейдегі Дарлинг Пойнтта Свифттердің сарайын салғанымен де танымал. Кент сыра зауыты 1835 жылы Blackwattle Creek-те салынды. Бастапқы Tooth and Co көптеген сыра түрлерін өндірді, олардың қазіргі таңда нарықта тек екеуі ғана сатылады – KB Lager және Kent Old Brown. Кент сыра зауыты шамамен 1900 жылы өрттен қатты зақымдалды. 1913 жылы Tooth and Co Maitland Brewing Company-ні сатып алды. 1921 жылы Tooth and Co Редферндегі South Dowling Street-тегі Resch's және олардың «Waverley» сыра зауытын сатып алды. Сатып алу шарты бойынша Tooth Resch's сырасының бастапқы рецептін өзгертпеуге міндеттенді. 1921 жылы Түт сонымен қатар Ньюкасл сыра зауытын, Castlemaine Brewery және Wood Brothers Company-ні сатып алды. Кейіннен Түт Сиднейдегі Taverner's Hill-де орналасқан Millers Brewery-ні (көмір және кеме тасымалының магнаты RW Miller-дің меншігінде) сатып алуға сәтсіз тырысты. 1967 жылы Millers Brewery бәсекелес Toohey's-қа сатылды. Tooth сыраны алып кетуге арналған қаптама нарығында бизнесін жоғалтып, Bottle Mart-ты құрды, оның алғашқы өкілі комик Спайк Миллиган болды. 1978 жылы Түт Лизморда сыра зауытын салды.

Викторияға кеңейту

Түйс негізінен паб индустриясына тәуелді болды; алайда клубтар алкоголь сату орны ретінде маңыздырақ бола бастады. Клубтарды Викториядағы Courage сыра зауытымен қамтамасыз еткендіктен, Түйс үлесі азайып жатты. 1978 жылы Түйс Викториядағы Courage сыра зауытын сатып алды, бұл Виктория нарығына бағытталған маңызды қадамды білдірді.

Логотип

Тоут және Ко компаниясының логотипі мен сауда белгісі 1400 жылдан астам бұрын, б.з. 449 жылы Эббсфлитке қоныс тепкен және Ұлыбританияға шабуыл жасаған екі саксон басшысы – Хенгист (айғыр) және Хорса (ат) шайқас туына негізделген. Хенгист ұлы Эрик Кенттің бірінші патшасы болып таққа отырғанда, олардың Invicta аталған ақ атты туы Кенттің символына айналды. Кейіннен ол Британ армиясының Кенттік бөлімдерінің туы ретінде қабылданды. Кент әрқашан Ұлыбританияның негізгі хмель өсіретін аймағы болды, ал Джон Тотт Кентте дүниеге келді. Ол ақ атты компаниясының сауда белгісі ретінде бекітті. 1970 жылдардың басында компанияның имиджін жаңартуға жасалған көрінетін тырашта, символ жасырын түрде күйретілді. Компанияның ұқыпты қызметкерлері бұл өзгерісті байқап, оны болашақтың алғы көрсеткіші деп түсінді. Содан кейін сауда белгісі жоғарыда көрсетілген суреттегідей, стилденген ат басына өзгертілді. Ал 1995 жылғы жақындағы жылдық есепте шахмат тақтасының бұрышында орналасқан күйретілген ат пен шағын рыцарь бейнеленген.

Қызметкерлерге арналған жеңілдіктер мен жәрдемақылар

Тіс қызметкерлеріне көптеген әлеуметтік жеңілдіктер ұсынды. Компания қызметкерлері жұмыс істеп тұрғанда үйленгендерге 10 фунт стерлинг көлемінде неке сыйлығы берді. Жылдық еңбек демалысы төрт аптаны құрады, сондай-ақ 50% үстеме ақы төленді. Формалды зейнетақы төлемі болмаса да, компаниядан зейнеткерлікке шыққан қызметкерлерге құпия шарттар бойынша көмек көрсетілетін болды. Кент сыра зауытының қызметкерлері үшін әлеуметтік клуб құрылған. 1975 жылғы қайта құрылымдаудан кейін Тіс гимназияны (Кент сыра зауытында), «ылғал» асхананы (Кент және Уэверли сыра зауыттарында) және (техникалық емес) оқу залы/кітапханасын ашты. Сондай-ақ, әлеуметтік клуб компанияның демеушілігімен ескі балық аулау қайығын сатып алды. Бұл клуб «Тіс тақырыптары» атты журнал шығарды. Қызметкерлер таңғы шайда (сыра үзілісі деп аталды), түскі ас, кешкі шай және жұмыстан шыққанда көп мөлшерде сыра іше алатын. Сауда бақылаушыларының кейбіреулері күні бойы барлар арасында еркін жүре алатын. Сыра зауытында бірнеше бар болды, сонымен қатар зауыт операторлары өздерінің ләззаты үшін ағып тұрған бөшкеден сыра ала алатын; мұндай бөшке «бал құмырасы» деп аталды. Тіс «бал құмырасына» тыйым салу туралы Өнеркәсіптік қатынастар комиссиясынан шешім шығаруға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Комиссия бұл істе прецеденттік құқық қағидасы қолданылғанын мәлімдеді. Кейіннен үйіне бара жатқан мас операторды пойыз қағып өтті. Тіс Өнеркәсіптік қатынастар комиссиясының шешімін сәтті шағымдады. «Бал құмырасына» тыйым салынды, оның орнына Тіс қызметкерлеріне аптасына бір картон сыраны үйге алып кетуге мүмкіндік беретін пластикалық жетондар берді. Бұл келісім CUB (Carlton & United Breweries) компаниясымен тоқтатылды. Көрінеу қайшылыққа қарамастан, Тіс өз қызметкерлерінің мас күйде болуына жол бермейтін. Компания үшін құндылығы бар деп саналған жағдайда, алкоголизм бірден жұмыстан босатуға немесе клиникада емделуге алып келуі мүмкін.

Құлдырау

1974 жылға дейін Tooth өзінің мемлекетаралық қарсыластарымен қол алысып келісім жасады, олар бір-бірінің аумағына басып кірмейді, ал Tooth қонақ үйлері «байланыстырылған» еді, яғни лицензия иелері Tooth сыраларын сатуға міндетті болды. Бұл екі тәжірибе де 1974 жылы Ұлттық сауда практикасы туралы заңмен тыйым салынды. Tooth өзінің процедураларын қарау үшін McKinsey and Company басқару кеңесшілер фирмасын тағайындады, оның төрағасы еркін бәсекелестікті жақтаған Фред Хилмер болды. Қарап шығудан кейін Tooth бірқатар құрылымдық өзгерістер жасады; McKinsey көбінесе Гарвард мектебінің компания өз негізгі емес қызметтері үшін сыртқы кеңесшілерді пайдалануы керек деген ойын ұстанды. 1975 және 1980 жылдар аралығында Tooth көптеген компанияларды сатып алды, олардың екеуі Wright Heaton Pty Ltd (қосымша қызмет көрсету фирмасы) және Budge Refrigeration болды. 1975 жылы Tooth Сиднейдегі Ирвинг көшесіндегі сыра қайнату зауыбын қайта жаңартып, оны қолма-қол ақшадан қаржыландырды. 1976 және 1982 жылдар аралығында Tooth and Co Penfolds шарап зауытына иелік етті. Tooth-тың консервативті қаржылық жағдайының көрсеткіші ретінде, сатып алу қонақ үй иелерімен несие шарттарын 90 күннен 30 күнге дейін қысқарту арқылы қаржыландырылды. (Penfolds кейін Southcorp Wines, одан кейін Foster's Group сатып алды.) Tooth өзінің қаржылық жағдайының нашарлығын сезіп, сатып алу нысаны болудан қашу үшін шаралар қолданды. Ол LJ Hooker Ltd компаниясын кері сатып алуға тырысты, осылайша Hooker-дің жерді басқару тәжірибесіне ие болуды көздеді, бірақ сатып алу сәтсіз аяқталды. 1981 жылы Tooth and Co компаниясының бақылау үлесін David Jones (Properties) Pty Ltd сатып алды, ол сол кезде AdSteam деп аталған Аделаида кеме компаниясының бөлімшесі болды, бұл корпоративтік рейдер және активтерді жоюшы. Кейін AdSteam 1983 жылы сыра өндіру мүдделерін Carlton & United Breweries компаниясына сатты. Содан кейін Кент сыра зауытында Victoria Bitter, Fosters, Cascade Light және Stirling Light сыралары қайнатылды. AdSteam сатып алғандары ірі қарыздар есебінен қаржыландырылды және топтың қарызы жоғары болды (қарыздық деңгей). 1990 жылдардың басындағы экономикалық төмендеудің басталуымен пайыздық ставкалар өсті. Қарыздың қысымымен AdSteam барлық материалдық активтерін сатуға мәжбүр болды, бірақ оның банктері тәртіпті сатуға келісті. Сату 1991 жылы басталды және 1999 жылдың 24 желтоқсанында AdSteam, жаңа атымен Residual Assco Group Limited, биржадан шығарылған кезде аяқталды. Активтерді сату арқылы AdSteam тобының бірнеше компаниялары қайта аталды. 1995 жылы сауда орталықтарын David Jones деп қайта аталғаннан бұрын David Jones DJL Ltd деп аталды. Аделаида кеме компаниясы 1997 жылы AdSteam Marine тізіміне енгенге дейін Residual Assco деп аталды. Dextran компаниясының және, демек, IEL компаниясының иелері енді Residual Assco, DJL және Tooth деп аталды және олар әлі де салық жүктемесін бөліседі. Салық шешімінің нәтижесін күтіп, үш компания әлі де белгісіздікте қалды. Мәселе сотта жалғасты, өйткені 2007 жылдың желтоқсанында IEL Австралия салық басқармасының шешіміне шағымдануға рұқсат алды, ал мәселелер 2010 жылға дейін аяқталды. Tooth, тізімдегі компания ретінде, жылдық есеп жариялауға міндетті болды. Әр жыл сайын үш компания (Residual Assco, DJL және Tooth) жылдық жалпы жиналыстың ресмилігін өткізді. Үш құндылығы жоқ компанияға қатысты жиналыс жиырма минутқа созылады; үш сиқыршы қазанның үстінде жиналғандығымен салыстыру негізінде сарапшылар мен баспасөз үш компанияны үш сұмдық қарындас деп атады. Tooth and Co 2010 жылы Австралия қор биржасынан шығарылды, 2012/13 жылы зиянға ұшырады және 2013 жылы тіркеуден шығарылды.

Кент сыра зауыты

2005 жылдың басында CUB үлкен Кент сыра зауытын жапты, содан бері Жаңа Оңтүстік Уэльстегі барлық CUB сыралары Квинсленд және Викториядан әкелінеді. Зауыттың орны бұзылып, қазір биік үйлер, сауда орталықтары, жасыл аймақтар мен кеңселер салынған, тек ескі мұржасы мен қақпасы ғана сақталған. Қақпада әлі де Invicta таңбасы – шабысқан аттың суреті бар.

Хан

Кент және Уэверли сыра қайнату заводтарының қызметкерлері бірнеше шағын, эксклюзивті сыра қайнату заводтарын құрды. Тут өндірісінің басқарушысы доктор Чарльз "Чак" Хан Пирмонт Бридж Роудтағы Хан сыра қайнату зауытын құрды. Пиво қайнатушылардың бірлестігі Дарлинг Харборда "Pumphouse Brewery" сыра қайнату зауытын құрды. Бұл екі жаңа сыра қайнату зауыты физикалық жағынан жақын орналасқан және технологиямен алмасты. Үшінші сыра қайнату зауыты Госфорд маңындағы Ескі Сидней қаласында салынды. Кейіннен Хан зауыты Lion Nathan компаниясымен сатып алынды, ал Pumphouse сыра қайнату зауытының орны жаңадан құрылды.

Сорт

Сиднейдегі Карлтон көшесіндегі және Миттагонгтағы Малтингтерді үш бауыр Эрнест, Кларри және Артур Джонс басқарды. Олардың әкесі Уильям 1905 жылдан бастап 1928 жылы қайтыс болғанға дейін Малтингтердің алғашқы директоры болды. Джонс отбасы Түтін және Ко компаниясына 150 жылдан астам қызмет етті. Миттагонг Малтингінің кең жер учаскесі болды, бірақ жердің көп бөлігі жанындағы қыздар мектебіне өте арзан бағамен сатылды. Миттагонг Малтингінде үш жеке ғимарат болды, олардың бірі 1965 жылы өрттен қирады. Қалған екеуі 1981 жылы жабылып, қазір тасталып кеткен. Миттагонг Малтингі жарамсыз күйде және көптеп зардап шеккен. Уэверли сыра зауыты мен Блю Боу учаскесі тұрғын үйлермен қайта құрылды. Лисмор сыра зауыты өндіріс бастады және Тоухейстің Графтон сыра зауытының солтүстігіндегі аймақтарға таратқаны жоспарланған. Бірақ өндіріс басталғаннан кейін, Tooheys Castlemaine XXXX сыра зауытын сатып алды, сондықтан Лисмордағы сыра зауытының тарату мүмкіндігі шектелді. Tooheys және Castlemaine қазір Lion Nathan Brewing тобының бір бөлігі.

Мұражай

Тіс өзінің Кент сыра зауытында толыққанды сыра жасау мұражайын құрып, оны сақтап келді. Мұражай жинағы кейін Харрис көшесіндегі Ultimo қаласында орналасқан Powerhouse мұражайына сыйға берілді, ондағы бір бөлігі қазір тұрақты көрмеде көрсетілуде.

Арақ

КБ Лагер – Кент сыраханасының атымен аталып, бір кезде Жаңа Оңтүстік Уэльсте (NSW) ең танымал сыралардың бірі болған. Карлтон және Юнайтед (CUB) компаниясы оны аз көлемде өндірген. Ол барлық жерде тоқтатылды, тек Ньютаун Джетс регби лигасы футбол клубының үй алаңы – Хенсон Паркте ғана сатылатын болды. Бірақ бірнеше жыл бұрын ол да тоқтатылды. Алғашқыда, жас буын арасында оны танымал регби лигасының аңызы Рег Рейган өзінің сүйікті сырасы деп жариялаған. The Reschs Appreciation Society онлайн тобының күш-жігерінің арқасында CUB қайтадан өндіріске кірістірді және ол әлі де қолжетімді, тіпті бастапқыда шектеулі шығарылым ретінде жоспарланған болатын. Kent Old Brown – қоңыр сыра, Tooheys компаниясы шығаратын қараңғы және тәтті Old Black Ale сырасынан ерекшеленеді. Kent Old Brown тек тұмсықтан (on tap) ғана алуға болады және ең көп Ньюкасл қаласында кездеседі. Reschs Pilsner – бастапқыда Reschs сыра зауытында 1929 жылы Tooth and Co компаниясы сатып алғанға дейін пісірілген. Бұл сыра бір кезде Жаңа Оңтүстік Уэльсте өте танымал болған, бірақ Карлтон Юнайтед компаниясы оны ешқашан жарнамаламаған. Ол танымалдылығын сақтап, Жаңа Оңтүстік Уэльстегі көптеген дүкендерде әлі де қолжетімді. 1930-1960 жылдардағы регби лигасы ойыншыларын бейнелейтін және "Reschs Refreshes" деген ұранмен жазылған ескі жарнамалар қазір коллекционерлердің бағалы заттары саналады. Австралиядағы "ретро" сәннің арқасында Reschs Pilsner жастар арасында нарықтық үлесін сақтап, Сидней және Жаңа Оңтүстік Уэльстің басқа да ірі қалаларында (мысалы, Ньюкасл, Вуллонгонг) қолжетімді. Квинслендте CUB компаниясымен өндірілсе де, ол тек Жаңа Оңтүстік Уэльсте сатылады. Сыншылар бұл CUB компаниясының "ретро" сыралары тек этикеткаларымен ғана ерекшеленетінін және түпнұсқа рецептілеріне сәйкес келмейтінін айтады. Reschs Draught – Reschs Pilsner сырасының тұмсықтан берілетін нұсқасы, Жаңа Оңтүстік Уэльсте (Риверина ауданынан басқа) кеңінен қолжетімді. Reschs Dinner Ale (DA) – 2022 жылдың 6 сәуірінен бастап қайтадан, ресми түрде емес, консервілерде сатыла бастады, себебі кейбір саудагерлер оның шығарылымын ертерек бастап кетті. Бұл қайта өндіріс The Reschs Appreciation Society онлайн тобының күш-жігерінің нәтижесінде болды. CUB компаниясы оны ресми түрде 2022 жылдың 12 сәуірінде таныстырды. Алғашқыда DA "ұзын мойын" консервілерде және бөтелкелерде сатылған, бірақ CUB компаниясы оны қайтадан бөтелкеде шығаруды жоспарламаған. Бұл сыраны көбінесе "Dirty Annie" деп атаған. Оның жақтастары оны Эдмонд Рештің ең тамаша туындысы деп есептейді. 2012 жылы пианиноның ішінен 1962 жылғы DA бөтелкесі табылды, бірақ иесі оны әлі ашқан жоқ.

Паб суреттері

Тоут және Ко компаниясының ерекшелігі 1930 және 1940 жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльсте (NSW) үлкен пабтарды суреттермен безендіруге демеушілік ету болды. Сол дәуірдің халықаралық деңгейде танымал коммерциялық суретшісі Уолтер Жардин (1884–1970) Tooths компаниясы үшін сия мен су бояуларымен плакаттар сериясын жасауға шарт жасасты. Бұл паб плакаттары сыраны спорт, денсаулық және мәдени өркендеумен байланыстырып, оны жарнамалау мақсатын көздеді. Тоут және Ко сол кезде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында жүздеген пабқа иелік етті және олардың көпшілігін осы суреттермен әсемдеуге тырысты. Көптеген суреттер қазір паб қабырғаларынан жоғалып кетті, бірақ қазір сол дәуірдің құнды естеліктері ретінде бағаланады.