Кіріспе

Энергияның барлық физикалық өзгерістердегі түйірлі элемент екендігі туралы көзқарас. Энергетицизм, сондай-ақ энергизм немесе энергетика (Energetik) деп аталады, – ғылымда ескірген теория, ол физикалық шындықтың ең соңғы құрауышы энергия екенін жобалайды. Энергетицизмді 19 ғасырдың соңында химик Вильгельм Оствальд пен математик Георг Хельм жасады. Оны физик Эрнст Мах та қолдады, бірақ оның оған толық берілгендігі кейде күмәнді болды. Энергетицизм атомдар мен молекулалар туралы гипотезаны энергия байланыстарымен алмастыруға тырысты. Людвиг Больцман мен Макс Планк энергетика идеясын үнемі жоққа шығарды. Ол химияны механикаға келтіруге қарсы болды және масса мен материяны энергияға келтіруді жақтады. Оның принципін былай жазуға болады:

Оствальдтың физикалық теориядан бас тартуы

Жан Батист Перриннің Браун қозғалысы бойынша жасаған тәжірибелері Альберт Эйнштейннің теориясын растағаннан кейін, Оствальд 1908 жылы "Жалпы химияның негіздері" атты төртінші басылымында физикалық теория ретінде энергетикадан бас тарды және атомдық теорияны қабылдады. Ол өмір, энергия және тәртіп негізінде ғылымдар мен әлеуметтік ғылымдарды жіктеу үшін иерархия құруға тырысты. Әлеуметтанушы Макс Вебер Оствальдтың көзқарастарына қарсы шықты. 1909 жылы Вебер әлеуметтанулық энергетиканы идеологиялық деп айыптап, әлеуметтік ғылымдардың күрделілігін төмендетіп бағалап, құбылыстарды энергетикалық терминологиямен қайта бейнелеудің маңыздылығын жоғары бағалады. Вебер сондай-ақ психологияны түсіндіру үшін "психологиялық энергия" тұжырымына қарсы болды және Оствальдты "қалай болу керек" дегеннен "қалай бар" дегенге көшуге тырысуда деп айыптады.