Кіріспе

Мумбаи, Үндістандағы кітапхана

Дэвид Сассон кітапханасы мен оқу залы – Үндістанның Мумбаи қаласындағы танымал кітапхана және тарихи ескерткіш. Қала орталығында кітапхана ашу идеясы атақты бағдадтық еврей меценаты Дэвид Сассонның ұлы Альберт Сассонға тиесілі.

Тарих

1847 жылы Мумбайдағы мемлекеттік монета жасау зауытында және кемежайда жұмыс істейтін еуропалық қызметкерлер ересектерге техникалық білім беру және лекциялар өткізу мақсатында Механиктер институтын құрды. Бастапқыда олар жалға алынған ғимараттарда жұмыс істеді, бірақ Дэвид Сассонның көмегі арқасында өз ғимаратына көшті. Кейіннен бұл мекеме Дэвид Сассон кітапханасы және оқу залы деп аталды. 1867-1870 жылдар аралығында Викториялық неоготика стилінде салынған ғимарат өзінің түпкілікті отарлық сәнін сақтап тұр. Онда сүйір аркалар, жануарлар мотивтерімен әшекейленген бағаналар, және Бірма текінен жасалған күрделі конструкциялы фермалар мен төбелер бар. Қазіргі таңда I санаттағы мұра ғимараты болып табылатын кітапхана ғимараты, 1860 жылдары бекініс қабырғалары бұзылғаннан кейін аймақта салынған ең алғашқы құрылыстардың бірі.

Тарихи суреттер

Ғимаратты Дж. Кэмпбелл мен Г. Е. Гослинг архитекторлары жобалаған, ол Скотт Макклелланд және компаниясы үшін салынды, құны 125 000 рупийді құрады. Дэвид Сассон 60 000 рупий салып берді, ал қалған шығынды Бомбей президенттігінің үкіметі көтерді. Кітапхана Кала Годаға қарайтын Рэмпарт-роу көшесінде орналасқан. 1870 жылы аяқталған ғимарат сары Малад тасынан салынған, бұл материал жақын орналасқан Эльфинстон колледжі, Армия және Әскери-теңіз ғимараттары мен Уотсон қонақ үйіне де тән. Кіреберіс галереясының үстінде Дэвид Сассонның ақ тас бюсті орналасқан. Бұл мәрмәр бюст Томас Вулнердің Дэвид Сассон кітапханасының алдындағы баспалдақта тұрған Сассонның мүсініне жасаған жұмыс үлгісі болды. 1865 жылы аяқталған бұл мәрмәр мүсінді Бомбей губернаторы және мүсінші Вулнердің жеке досы сэр Бартл Фрере тапсырыс берген. Абоненттік жарналар еврей қауымынан, көптеген саудагерлерден және Англиядағы достардан түсті.

Қалпына келтіру

2023 жылы JSW Foundation және ICICI Foundation кітапхананы қайта жаңғырту үшін бірлесіп жұмыс істеді. JSW Foundation төрағасы Сангита Джиндал Үндістанның консервациялық сәулетшісі Абха Нараин Ламбахпен бірлесіп, қайта жаңғырту жобасын іске асыруды қадағалады. Қаржы жинау мақсатында олар Hermès India, Kala Ghoda Association, Мумбаидегі Израиль Бас консульдығы, MK Tata Trusts және тағы да басқа ұйымдармен ынтымақтастық жасады. Бұл ынтымақтастық жобаны көп тарапты бастамаға айналдырып, оған көптеген мүдделі тараптар қаржылай көмектесу үшін бірікті.

Қайта қалпына келтіру алдындағы суреттер

Ғимараттың сәулеттік маңыздылығын ескере отырып, Ламбахтың командасы мұрағаттық зерттеулер мен құжаттамаға кеңінен сүйенді. Металл люстралар сияқты енгізілген әрбір жаңа элемент, ғимарат стилімен үйлесімді болу үшін 19 ғасырдағы нұсқасының үлгісі бойынша мұқият жасалды. Ерекше айта кететін нәрсе, олардың командасы бастапқы еңіс төбені қайта орнатты, 1960 жылдардан кейін ойсыз қосылған темір бетон плитаны алып тастады. Бұл плитаның өзі де, ішіндегі кітаптар да ылғалдан зардап шегіп, маңызды зақымдарға ұшыраған.