Манчестер орталық кітапханасы: тарих және қайта жаңарту
Manchester Central Library
Манчестер (Англия) қалалық кітапханасы – тарихы терең, классикалық үлгіде салынған архитектуралық ескерткіш. 1930-34ж. салынған, Рим Пантеонынан үлгі алған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Манчестердегі кітапхана, Англия
Нью-Гэмпшир штатындағы Манчестердегі кітапхана
Building in Manchester, England
the library in Manchester, New Hampshire
Манчестер орталық кітапханасы – Манчестер қаласының кітапхана және ақпараттық қызметінің бас кеңсесі. Санкт-Петер алаңына қарап тұрған бұл ғимаратты Э. Винсент Харрис жобалап, 1930-1934 жылдар аралығында салынған. Ғимараттың пішіні – бағаналы портик, ротонда тәрізді күмбезді құрылымға жалғастырылған, бұл пішін Римдегі Пантеоннан шабыттанған. Оның ашылуында бір сыншы: «Бұл классикалық канонның мәңгілік қолданылуына сендіретін нәрсе» деп жазған. Кітапхана ғимараты II* санаттағы ескертулер тізіміне енген. Кітапхананы қайта жаңарту және жаңғырту жөніндегі төрт жылдық жоба 2010 жылы басталды. Орталық кітапхана 2014 жылдың 22 наурызында қайта ашылды.
Manchester Central Library is the headquarters of the city's library and information service in Manchester, England. Facing St Peter's Square, it was designed by E. Vincent Harris and constructed between 1930 and 1934. The form of the building, a columned portico attached to a rotunda domed structure, is loosely derived from the Pantheon, Rome. At its opening, one critic wrote, "This is the sort of thing which persuades one to believe in the perennial applicability of the Classical canon". The library building is grade II* listed. A four year project to renovate and refurbish the library commenced in 2010. Central Library re opened on 22 March 2014.
Өмірбаян
Манчестер 1850 жылғы «Халық кітапханалары туралы» заң қабылданғаннан кейін мемлекеттік несиелік және анықтамалық кітапхананы ұсынған алғашқы жергілікті билік болды. Манчестер еркін кітапханасы 1852 жылдың қыркүйегінде Кемпфилдте салтанатты шарамен ашылды, оған Чарльз Диккенс қатысты. 1877 жылы Кемпфилд ғимараты қауіпсіз деп танылмағанда, кітапхана Кинг-стриттегі ескі қала әкімшілік ғимаратына көшірілді. 1912 жылы кітапхана қазіргі Пикадилли бақтары орналасқан жерге, Манчестер корольдік ауруханасының бұрынғы емдеу бөліміне және ескі YMCA жатақханасына көшірілді. 1926 жылы қалалық кеңес қала әкімшілік ғимаратын кеңейту және орталық кітапхананы жобалау бойынша конкурс өткізді. Е. Винсент Харрис екі ғимараттың дизайнын жасауға таңдалды. Оның кітапхананың дөңгелек дизайны, Римдегі Пантеонды еске түсіреді, Америка кітапханаларының үлгісінде салынды. Кітапхананың негізгі тасы 1930 жылдың 6 мамырында премьер-министр Рамзи Макдональдпен қаланды. Кітапхана 1934 жылдың 17 шілдесінде король Джордж V қала әкімшілік ғимаратының кеңейтілген бөлігіне негіз салғаннан кейін ресми түрде ашылды. 1934 жылы Диансгейттен соқырлар жинағы және Корольдік биржадан коммерциялық кітапхана кітапханаға көшірілді. 1968 жылы Қытай кітапхана қызметі құрылды.
Manchester was the first local authority to provide a public lending and reference library after the passing of the Public Libraries Act 1850. The Manchester Free Library opened at Campfield in September 1852 at a ceremony attended by Charles Dickens. When the Campfield premises were declared to be unsafe in 1877, the library was moved to the old Town Hall in King Street. The library moved again to what is now Piccadilly Gardens, to the former outpatients wing of Manchester Royal Infirmary and an old YMCA hut in 1912. In 1926 the city council held a competition to design an extension to the town hall and a central library. E. Vincent Harris was selected to design both buildings. His circular design for the library, reminiscent of the Pantheon in Rome, was based on libraries in America. The library's foundation stone was laid on 6 May 1930 by the Prime Minister Ramsay MacDonald. The library was officially opened by King George V on 17 July 1934 after he had laid the foundation stone for the Town Hall Extension. In 1934 the Blind Collection from Deansgate and the Commercial Library from the Royal Exchange were moved to the library. The Chinese Library Service was set up in 1968.
Ашылу
1934 жылы Орталық кітапхана зор қызығушылықпен ашылды. Әнші-күйші Эван Макколл ашылуды еске түсіріп: "Бұрын тауық шаруашылығы болған жерге салынған жаңа Орталық кітапхана, үлкен оқу залы, шағын театр және студенттер зерттеулерін бөлініп, кедергісіз жүргізе алатын жеке оқу бөлмелері бар әсем дөңгелек құрылыс болды. Керемет ғимараттың кіреберіс бөлігі тез арада танымал кездесу орнына айналды, ал "Рефте кездесейік" деген сөз студенттердің, ғашықтардың және жұмыссыз жастардың тілінде жиі айтылатын сөз тіркесіне айналды. Мен ашылу күні және одан кейін көптеген күндері сол жерде болдым; Реф мен үшін маңызды орын болды, себебі мен онда көптеген жаңа достар таптым." Кітапхананы 17 шілдеде 1934 жылы король Георг V ресми түрде ашты. Георг V жиналған халыққа былай деді: "Мен ашылмақшы болған осы сұлу ғимаратта, елдегі жергілікті билік тарапынан ұйымдастырылған ең ірі кітапханада, қала тұрғындарына білім алу және бос уақытты тиімді пайдалану үшін зор мүмкіндіктер жасалды."
Central Library opened in 1934 to much fanfare. Singer songwriter Ewan MacColl reminisced on the opening: "The new Central Library which replaced the chicken house was an imposing circular structure with an enormous reading room, a small theatre and carrels where serious students could carry on their research without interruption. The portico of the magnificent edifice quickly became a popular rendezvous and "Meet you at the Ref" became a familiar phrase on the lips of students, lovers and unemployed youths. I was there on the opening day and on many days thereafter; the Ref played an important part in my life for I made many friends there." The library was declared open by King George V on 17 July 1934. George V declared to the crowd: "In the splendid building which I am about to open, the largest library in this country provided by a local authority, the Corporation have ensured for the inhabitants of the city magnificent opportunities for further education and for the pleasant use of leisure."
Жаңарту
2008 жылы Орталық кітапхананың маңызды жөндеуден өтіп, жабдықтарын жаңарту және заманауи жағдайға келтіру қажеттігі туралы хабарлар пайда болды. Кітапханада асбест мәселелері болды және оның "құрылымдық тұрақтылығын" сақтау үшін жұмыс істеу қажет еді. Жөндеу жұстары кезінде қала орталығы үшін Динсгейтте уақытша қоғамдық кітапхана ашылды. Орталық кітапхана 40 миллион фунт стерлингтік қайта жобалаудан кейін 2014 жылдың 22 наурызында қайта ашылды. Laing O'Rourke компаниясы жүзеге асырған жоба 2015 жылдың маусым айында Construction News Judges Supreme Award жүлдесін жеңіп алды. Бұл жоба кестеге сәйкес және бюджет шегінде аяқталған, өте күрделі жоба ретінде сипатталды. Ішкі жоспарлама қазір мүлдем басқаша. Бұрынғы жертөледегі театр енді кітапхананың бөлігіне айналды. Кітапхана мен Манчестер қалалық әкімшілігінің арасындағы ішкі байланыс жасау үшін қабырға бұзылды. Кітапхана театры компаниясы 2015 жылдың мамыр айында HOME кешеніндегі жаңа театрына көшті.
Reports emerged in 2008 that the Central Library needed essential renovation to repair and modernise its facilities. The library faced asbestos problems and needed work to maintain its 'structural integrity'. During renovation, a temporary community library for the city centre was established on Deansgate. Central Library re opened on 22 March 2014 after a £40 million re design. The project delivered by Laing O'Rourke won the Construction News Judges Supreme Award in June 2015. It was described as an almost impossibly complex project completed on schedule and within budget. The indoor plan is now very different. What was the theatre in the basement is now part of the library. A wall was knocked through, making an indoor connection between the library and Manchester Town Hall. The Library Theatre Company moved to their new theatre at the HOME complex in May 2015.
Сәулет
Оның дизайнын архитектор Винсент Харрис жасаған. Екінші ғасырдағы үлгісі сияқты, кітапхана да үлкен екі қабатты портикпен қоршалған дөңгелек ғимарат. Бұл ғимарат Әулие Петр алаңындағы басты кіреберіс болып табылады және оны коринфтік бағаналардың бес қатары қоршап тұрады. Екінші және үшінші қабаттардың айналасында тосканалық колоннада орналасқан, оның үстінде тегіс Портленд тасынан жасалған қаптама бар. Көшеден қарағанда, қорғасыннан жасалған шатыры күмбездей көрінеді, бірақ ол тек ғимаратты қоршап тұрған шатыр ғана. Үлкен залдан көрінетін күмбез осы төбеде орналасқан, оны жерден көру мүмкін емес. Бірінші қабатта үлкен зал орналасқан, оның үстінде күмбез бой көтереді. Осы қабатта архитектор жасаған түпнұсқа жиһаздың көп бөлігін көруге болады. Күмбездің шетіне Ескі Ұстанымдағы Нақыл сөздер кітабынан алынған жазулар ойылып жазылған:
Designed by architect Vincent Harris, the striking rotunda form of the library was inspired by the Pantheon in Rome. Like its 2nd century model, the library is a round building fronted by a large two storey portico which forms the main entrance on St Peter's Square, and is surrounded by five bays of Corinthian columns. Around the second and third floors is a Tuscan colonnade, topped by a band of unrelieved Portland stone. The pitched leaded roof appears from street level to be a dome, but this is only a surrounding roof. The dome that can be seen from within the Great Hall lies within this roof, and cannot be seen from the ground. On the first floor is the Great Hall, a large reading room topped by a dome. Much of the original furniture designed by the architect can be seen on this floor. Around the rim of the dome is an inscription from the Book of Proverbs in the Old Testament:
Төбедегі әшекейлерге Ланкастер герцогтығының, Йорк архиепископтығының, Манчестер архиепископтығының, Манчестер қаласының және Ланкашир округі кеңесінің гербтері мен тулары кіреді. Шекспир залының қабырғалары Дербиширде қазылған Хоптон Вуд тасымен қапталған. Қабырғаларда Манчестер грамматикалық мектебінің, Манчестер университетінің, Манчестер полкінің, Хамфри Четамның, Англияның округтік басшыларының, Санкт-Джорджтың, Сент-Марияның (Манчестердің қасиетті қамқоршысы) және еске алу терезесінің үстінде Шекспирдің гербтері бейнеленген. Сол жаққа қарай бұрылғанда, итальяндық мүсінші Джованни Чинизеллидің ақ мәрмәрдан жасалған «Оқыған қыз» мүсіні орналасқан. Оны Манчестер кеме каналын дамытуға үлкен үлес қосып, кәсіпкерлікпен айналысқан Дэниел Адамсон сатып алған. Мүсінді кітапханаға оның немерелері Паркин отбасы 1938 жылы тапсырған. Үлкен залдың астында төрт қабаттан тұратын болаттан жасалған кітап сөрелері орналасқан, онда бір миллион кітап сақтауға болатын. Бұл қабаттарға тек қызметкерлер ғана кіре алатын, ал кітаптардың сақталуын қамтамасыз ету үшін экологиялық жағдай бақыланатын. Гендельдің қолжазбаларынан тұратын Ньюман Гүлдер жинағы 1965 жылы Генри Уотсон музыкалық кітапханасымен сэр Ньюман Гүлдердің мүлігінен сатып алынған. Бұл сирек қолжазбалар жинағын Джордж Фредерик Гендельдің жақын досы Чарльз Дженненс жинаған, кейіннен ол Айлсфорд графының қорында сақталған. Онда Гендельдің шығармаларымен қатар, 18 ғасырдың басындағы итальян музыкасының үлгілері, соның ішінде Антонио Вивальдидің «Төрт маусым» концертінің ноталары бар. Ерекше айта кетерлік жайт, жинақта Вивальдидің бұрын белгісіз болған скрипкалық сонаталары да бар, олар композитордың өзі қол қойған, қазір «Манчестер сонаталары» деп аталады. Ескерткішті Сол Гарсон жобалап, кеңесші Х.Т. Ли 1983 жылдың 12 ақпанында ашқан.
The ceiling decorations include the arms and crests of the Duchy of Lancaster, the See of York, the See of Manchester, the City of Manchester, and Lancashire County Council. The walls of Shakespeare Hall are covered with Hopton Wood stone quarried in Derbyshire. On the walls are the arms of The Manchester Grammar School, Manchester University, the Manchester Regiment, Humphrey Chetham, the Overseers of the Township, England, St. George, St. Mary (patron saint of Manchester), and over the memorial window, Shakespeare. On the left landing is a white marble statue, the Reading Girl by the Italian sculptor Giovanni Ciniselli. It was bought by the industrialist and promoter of the Manchester Ship Canal, Daniel Adamson. The statue was presented to the library by his grandchildren, the Parkyn family, in 1938. Beneath the Great Hall were four floors of steel book stacks providing of shelving which accommodated one million books: video. Those floors were only accessible to employees and were environmentally controlled to protect the books, many of which are old and fragile. The Newman Flower Collection of Handel Manuscripts – acquired from the estate of Sir Newman Flower by the Henry Watson Music library in 1965. This library of rare manuscripts had originally been collected by Charles Jennens, a close friend of George Frederic Handel, and was later held in the collection of the Earl of Aylesford. It contains works by Handel, as well as items of Italian music from the early 18th century, including concerto partbooks of the Four Seasons by Antonio Vivaldi. Notably, the collection also includes a number of previously unknown violin sonatas by Vivaldi, autographed by the composer, which are now known as The Manchester Sonatas. The memorial was designed by Sol Garson, and unveiled by Cllr. H. T. Lee on 12 February 1983.
Танымал пайдаланушылар
"Жылжымалы апельсин" романының авторы Энтони Берджесс мектеп оқушысы кезінде кітапханаға үнемі келіп тұратын. Оның автобиографиясының бір томында, "Кішкентай Уилсон және Үлкен Құдай" (1987) атты кітабында, ол индекс жүйесіне барып, Манчестердегі Пикадиллидегі уақытша орналасқан жерде бір әйелмен танысқанын айтады. Ол әйел оны Ардвикке шақырып, өз пәтерінде оны азғырды.
Anthony Burgess, the author who wrote the novel A Clockwork Orange, was a regular visitor to the library during his school days. In a volume of his autobiography, Little Wilson and Big God (1987) he recounted his visit to the index system, then in temporary accommodation in Piccadilly, Manchester, where he met an older woman who took him to her flat in Ardwick where she seduced him.
Статистика
1968 жылы ересектерге арналған несиелік қор 895 000, ересектерге арналған анықтамалық қор 638 200, жасөсперімдерге арналған қор 114 600, барлығы шамамен 1,65 миллион томды құрады. Шамамен 2000 оқу орны болды және күніне 10 000-ға жуық адам кітапханаға келді деп есептелді. 3000 мерзімді басылымға жазылым жасалған.
In 1968 it was recorded that the adult lending stock was 895,000, the adult reference stock 638,200, the junior stock 114,600, a total of nearly 1.65 million volumes. There were about 2,000 reading places and an estimated 10,000 people visited the library each day. There were subscriptions to 3,000 periodicals.