Кіріспе

Италиялық физик және өнертапқыш

Темистокл Кальцекки Онести (14 желтоқсан 1853 – 25 қараша 1922) – Италияның Лапедона қаласында туған итальяндық физик және өнертапқыш. Оның әкесі, жақын маңдағы Монтеруббианодан келген дәрігер Ицилио Кальцекки сол кезде уақытша жұмыс істеп тұрған еді. Анасы Анжела – ежелгі және асыл Онисти әулетінің соңғы ұрпағы. Оның есімі – афиналық генерал Темистоклдің итальян тіліндегі нұсқасы. Кальчекки 1884-1886 жылдар аралығындағы тәжірибелерінде оқшаулағыш түтіктегі темір ұнтақтары электромагниттік толқынның әсерінен электр тогын өткізетінін көрсетті. Бұл жаңалық радио толқындарын анықтауға арналған «кохер» деп аталатын құрылғының жұмыс принципіне негіз болды, оны шамамен 6-10 жылдан кейін Оливер Лодж, Эдуард Бранли және Гульельмо Маркони жасады, бұл радионың дамуына зор әсер етті.

Өмір және жұмыс

Монтеруббиано оның туған үйі болды, онда ол жастық шағын өткізді, білім алды, өмірінің басқа кезеңдерін өткізіп, соңында қайтыс болды. Кальзекки физика және математика ғылымдарын оқығаннан кейін Пиза университетін бітірді, сосын өзін жоғары мектептерде оқытуға, ал кейін ғылыми зерттеулерге арнады. 1879 жылдың 6 желтоқсанында ол Л'Акуила қаласындағы техникалық институтта физика профессоры болып тағайындалды. 1883 жылы Фермодағы "A. Caro" классикалық лицейіне ауысты. 1884 жылы металл сынықтарының электр кедергісі мен өткізгіштігін зерттеуді бастады. 1886 жылы Фермо қаласының және Метеорология мен геодинамика орталық кеңсесінің қаржысымен жоғары мектепте физика зертханасын, соның ішінде метеорологиялық обсерваторияны құрды, аймақ үшін ауа райы ақпаратын ұйымдастырды. 1888 жылы Миландың Бекария мектебінде физика пәнінің мұғалімі болды. 1889 жылы Кальзекки әйгілі физик Галилео Феррариске Фермода электр жарығын орнатуды сынақтан өткізуге көмектесті. Осы кезеңде Генрих Герц, Вильгельм Конрад Рентген, Никола Тесла және Аугусто Риги сымсыз телеграф сигналдарын беруді қоса алғанда, физика саласында маңызды жаңалықтар жасады. 1884 жылдан бастап Кальзекки металл ұнтақтарының қасиеттерін зерттеді, қосымша ток, найзағай, электростатикалық индукция сияқты түрлі факторлардың әсерінен жоғары электр өткізгіштігін анықтады. Кальзеккидің металл сынықтарымен жасаған тәжірибелері 1890 жылы Эдуард Бранлидің алғашқы радио толқын детекторы – когерерді жасауына себеп болды. Бұл құрылғы екі болат электрод арасында вакуумде орналасқан, күміс және никель қоспасынан тұратын ұнтақ толтырылған шыны түтікшеден құралды. Электромагниттік өріс әсерінен ұнтақтың жоғары кедергісі бөлшектер арасындағы байланысты бұзу үшін соққы берілгенге дейін салыстырмалы түрде төмендейді. Кальзеккидің осы зерттеулері француз физигі Эдуард Бранли мен Англиядағы Оливер Лодждің жұмыстарынан шамамен алты жыл бұрын жасалған, бірақ аталған жаңалықтың көп бөлігі оларға есептелді. Ол кезде Кальзекки мұны найзағайды және сейсмикалық қозғалыстарды анықтауға арналған құрал ретінде қарастырды, бірақ Бранли, Лодж және Маркони радио үшін когерерді қолданған кезде қызу пікірталас туды.