Кіріспе

RAAF әуе базасы. RAAF Base Townsville (бұрынғы RAAF Base Garbutt) – Австралия Корольдік Әуе күштерінің (RAAF) әуе базасы, Таунсвилл қаласының батысында орналасқан. Townsville Daily Bulletin газеті өткен күні Таунсвиллге RAAF қызметкерлерінің алдын ала тобы пойызбен келгенін, қалалық қола оркестрінің сүйемелдеуімен Флиндерс көшесімен марш жасағанын жазды: «Таунсвилл әуежайындағы Габбұтқа орналасатын Австралия Корольдік Әуе күштері эскадрильясының негізгі бөлігі дүйсенбі күні таңертең келді және қазір әуежай аумағындағы жаңа ғимараттарға орналастырылды». Британия шайқасы әлі де аяқталуға жақын болған, ал жаңалықтар ұшқыштардың ерліктері туралы айтты. Бірнеше күн ішінде No.24 эскадрильясының CA 25 Wirraway истребительдері Таунсвиллге жеткізілді, кейіннен Hudson жеңіл бомбалаушы және барлау ұшақтарымен күшейтілді. Commonwealth Aircraft Corporation Maribyrnong зауытында жаңадан салынған Wirraway ұшақтары RAAF-тың истребительдерінің ең жетілген үлгісі болды, бірақ халықаралық стандарттар бойынша ауыр, аз қуатты және нашар қаруланған болатын. 1940 жылдың соңында базаның физикалық құрамы екі топырақ жолақтан, тұрғын үй блогынан, асханадан, спорт залынан, шеберханадан және бір ангардан, сондай-ақ бақылау мұнарасынан тұрды – бәрі жақында аяқталған немесе құрылысы жалғасып жатқан. 1941 жылдың мамыр айында RAAF Townsville Солтүстік аймақ штабына айналды. Алғашқы он екі айда базаның орналасуы өзгерді. Таунсвилл қалалық кеңесінің төтенше жағдайда электрмен қамтамасыз ету қабілетіне күмән келді, сондықтан 1941 жылы базада дизельдік генераторы бар электр станциясы салынды. Австралия Империялық Әуе оқу схемасы аясында ұшқыштарды даярлауға келісім берді және RAAF Townsville-де оқушыларды орналастыру үшін екінші офицерлер үйі салынды. Жақын арада үлкен өзгерістер күтілуде. Тынық мұхитындағы соғысқа қарай оқиғалар дами келе, АҚШ Әскери-әуе күштері (USAAF) Кларк Филдідегі және Филиппиндегі басқа да әскерлерін қайта жабдықтау үшін әуе жолдарын қамтамасыз ету туралы алаңдады. 1941 жылдың қыркүйегінде USAAF Филиппиндегі әуе базаларын B-17 ауыр бомбалаушыларымен күшейтті, ал Австралияның соғыс кабинеті Таунсвилл мен Дарвин әуе базаларында өздерінің паромдық қызметтерін дамыту үшін американдықтарға кеңістік беруге жасырын келісім берді. USAAF офицерлері 1941 жылдың қазан айында Таунсвиллге жаңа әуеайлақты кеңейтуді жоспарлау үшін келді. Екі топырақ жолақ үш жабық жолаққа дейін кеңейтілді, ал оңтүстік-шығысқа бағытталған жолақ ауыр бомбалаушылар мен көлік ұшақтарын қабылдау үшін 5000 футқа (1524 метр) дейін ұзартылды. Кеңейту жұмыстары алты апта бойы үздіріссіз жүргізіліп, 1941 жылдың 15 желтоқсанында аяқталды. Жапония соғысқа бір апта бұрын кірген болатын.

Қорғау кезеңі

Жапондық қауіп-қатер алдында, Таунсвиллдің жаңа RAAF базасының дамуы өткен екі жыл ішінде одан да қарқынды жүрді, өйткені 1942 жылдың қаңтарынан бастап Австралия және АҚШ күштері Таунсвиллге құйыла бастады. Соңғы жылдары, жапондықтардың басып кіруі жағдайында Австралияның Брисбен мен Мельбурн арасындағы континенттің оңтүстік-шығысындағы өнеркәсіптік аймақты қорғауға ғана жеткілікті әскери ресурстары бар екенін түсінуге негіделген, қазір әйгілі "Брисбен желісі" доктринасы туралы көп айтылды. Австралия үкіметі бұл қағиданы ресми түрде қабылдамаса да, Таунсвиллді осы сызықтың солтүстігіндегі әскери база ретінде сақтап қалуды жоспарлаған. 1942 жылдың қаңтар айында басқару құрылымы қайта ұйымдастырылып, RAAF Таунсвилл Солтүстік-Шығыс аймақтық бас штабына айналды. Сәуір айында Оңтүстік-Батыс Тынық мұхитындағы одақтас құрлық әскерлеріне қолбасшылық ететін генерал Блэйми Таунсвиллді қоршап тұрған қорғаныс шеңберінде екі австралиялық жаяу әскер бригадасын орналастырды, бірақ олардың бірі бір айдан кейін Порт-Морсбиге жіберілді. Әуе қорғанысы да бірден күшейтілді. Рабаул мен Дарвинде тиімсіздігін көрсеткен Wirraway истребительдері Bell P-39 Airacobraмен ауыстырылды, ал Таунсвиллдің әуе қорғанысын RAAF және АҚШ Әуе күштерінің Curtiss P-40 Warhawk ұшақтары толықтырды. Айналасындағы ауданда тарату, пароммен тасымалдау, жабдықтау және техникалық қызмет көрсетуге арналған жолақтар Боле өзенінде (немесе Маунт-Сент-Джонда), Вудсток, Антилл жазығында, Рид өзенінде және Макроссанда салынды. Росс өзенін RAAF басып алды, ал Charters Towers қаласынан солтүстікке қарай Бредданда АҚШ Әуе күштерінің ауыр бомбалау алаңы құрылды. Таунсвиллде No. 32 эскадрильясын орналастыру жоспарланған, бірақ ұшу-қону жолағында екі операциялық эскадрильяға жеткілікті орын болмады, сондықтан екіншісі алдымен Макроссанда, содан кейін Чартерс Тауэрсте орналастырылды. Таунсвилл базасының алғашқы жоспарларында үш ұшақ ангары көрсетілгенімен, тек біреуі ғана салынды, себебі бір эскадрильядан астам ұшақты базаға орналастыру базаны тиімді жұмыс істеуге тым тар және шабуылға осал ететін еді. Әуеайлақтың рөлі енді Таунсвиллді жауынгерлік қорғаудан асып түсті. Солтүстік-Шығыс Австралия АҚШ-тың Бесінші әуе күшінің операциялық театрына айналды, оның бас штабы Брисбенде, ал V бомбалаушы командасының бас штабы Таунсвиллде орналасқан. АҚШ-тың 435-ші әуе бомбалау эскадрильясы мен 8-ші фотоэскадрильясы Таунсвиллден Жаңа Гвинеядан Соломон аралдарына дейінгі соғыс театры бойынша әуеде барлау миссияларын жүзеге асырды. Таунсвиллден жерде орналасқан бомбалаушылар мен барлау ұшақтары 1942 жылдың мамырында солтүстік-шығысқа қарай бірнеше жүз шақырым жерде болған Коралл теңізі шайқасына қатысты. Ауа шайқасының шатасуында Таунсвиллден шыққан 435-ші эскадрильяның B-17 бомбалаушылары одақтас теңіз күштерін, оның ішінде австралиялық крейсерлерді, бақытымызға орай, зақымсыз бомбалады. Таунсвиллде АҚШ Әуе күштерінің IV әуе корпусының депосы құрылды, оның негізгі функциялары Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты театрында жұмыс істейтін АҚШ Әуе күштерінің ұшақтарын құрастыру, жөндеу және қызмет көрсету болды. Бастапқы RAAF базасының солтүстігіндегі ұшу-қону жолағының бойында үлкен техникалық қызмет көрсету ангарлары салынды. Әуе базасын әуе бақылауынан жасыру мақсатында көршілес қала маңындағы көшелер мен үйлердің үлгісі ұшу-қону жолақтарының оңтүстік жағына боялды, бірақ бұл маскировка сенімсіз көрінді немесе қажетсіз деп саналды, сондықтан ол бірнеше ай ішінде тоқтатылды. Ұшақтарды құрастыру және жөндеу жұмыстарына қажетті нысандар көп ұзамай Таунсвилл әуежайының шекарасынан тысқары жерлерге дейін кеңейді. 1942 жылы Айткенвэйл (немесе Вейр) және Стокрутте жаңа ұшу-қону жолақтары салынды. Бұл әуеайлақтар кешенінің өсуі атаудың өзгеруіне әкелді; база бастапқыда 1939 жылы RAAF Таунсвилл деп аталды, бірақ 1942 жылы Айткенвэйл және Стокрут құрылыстары бұл атауды шатастыратын еді. Бастапқы базаны жақын маңдағы басқа әуеайлақтардан ажырату үшін жергілікті теміржол станциясының атымен RAAF Гарбут деп атады. (Гарбут теміржол жағасында мал бағыты мен аулалары болды және оның ең үлкен тапсырыс берушісі, Гарбут ағайындар, көтерме сауда шаруаларынан кейін аталды.) Соғыстың соңғы жылдары 1942–1945 жылдары көптеген RAAF бөлімшелері Гарбутт Стокрут кешенінен өтті: No. 33 эскадрилья (Империяның ұшақ қайықтары) 1942 жылы, No. 40 эскадрилья (Сандерленд және Каталина) 1944 жылы, No. 41 эскадрилья (Маринерлер) 1942–44 жылдары, No. 75 эскадрилья (Киттихок) 1942 жылы және No. 86 эскадрилья (Киттихок) 1943 жылы. Көптеген АҚШ Әуе күштерінің бөлімшелері де бұл кешенде орналасқан. Айналасындағы ауданда No. 7 эскадрилья (Бофорт) 1942–44 жылдары Росс өзенінде, No. 8 эскадрилья (Бофорт) 1943 жылы Боле өзенінде, No. 30 эскадрилья (Бофайтерлер) 1942 жылы Боле өзенінде, No. 76 эскадрилья (Киттихок) 1942 жылы Вейрде, No. 80 эскадрилья (Киттихок) 1943–44 жылдары Вейрде, No. 82 және No. 84 эскадрильялары (Киттихок) 1944 жылы Вейрде, No. 86 эскадрилья (Киттихок) 1944 жылы Боле өзенінде және No. 5 жөндеу және қызмет көрсету бөлімі 1944 жылы Боле өзенінде орналасқан. RAAF Таунсвилл көп уақыт бойы құрғақ, шаңды болды. Соғыс кезеңіндегі әуе суреттері базада бірде-бір ағаш немесе газон жолағын көрсетпейді. Жалпақ жердегі ағын суарналары көбінесе жаңбыр суына жеткіліксіз болды және тропикалық жаңбырлар кезінде ұшу-қону жолақтары суға толып қалатын. Инженерлік мердігерлер үнемі базаның су өткізу қабілетін жақсартумен айналысты. Соғыс кезеңіндегі төтенше жағдайдың ең жоғалғы нүктесінде де азаматтардың базаға кіруі салыстырмалы түрде шектеусіз болды. 1944 жылғы RAAF Гарбуттың жоспары көрсеткендей, күзетшінің басынан өткен басты кіреберіс болғанымен, Ингхэм жолынан офицерлер клубына және қоршалмаған азаматтық авиация аймағына дейін басқа да жолдар бар еді. Мердігерлер мен жеткізушілер күнделікті келіп-кетіп тұрды. Жергілікті тұрғындар Таун Коммонның су тобында отын жинауды және жүзуді жалғастырды. Азаматтар жиі кештерге шақырылып, базаның гимназиясында кино мен билерге үнемі қатысты. Гарбуттың жауынгерлік ұшақтары Австралия аумағын қорғауда қысқа ғана рөл атқарды. 1942 жылдың соңында үш рет Таунсвилл Рабаулда орналасқан ұзақ қашықтықтағы жапондық ұшақ қайықтарымен түн ортасында бомбаланды. Бұл шабуылдар Австралияның шығыс жағалауындағы кемелерге жасалған жапондық теңіз шабуылдарының жалпы күшеюімен бірге жүрді және, әдетте, жапондық әскерлерінің Папуаның солтүстік жағалауындағы Гонаға түсуімен бірге мақсаттық шабуылдар болды. Үш оқиға да ұсақ мазалау шабуылдары болды және ешқандай жарақат немесе маңызды зиян келтірмеді. 28 шілдедегі таңғы ертеде, әуежай аймағына жоғарыдан мақсатталған бомбалардың тізбегі Таунсвиллдің солтүстігіндегі Таун Коммонның соңына, Мани Пикс тауына жақын жерге түсті, RAAF Гарбуттың ең жақын ғимараттарынан асып кетті. Гарбут әуежайының батысындағы Маунт-Сент-Джондағы ауыр зениттік батарея оқ атып, екінші және үшінші рет Гарбут базасынан шыққан АҚШ Әуе күштерінің P-39 Airacobra истребительдері де бомбалаушыларды қуды. 29 шілдеде P-39 шығып келе жатқан жапондық ұшағына зиян келтірді. Осы күшейтілген қарсылықтың нәтижесінде Таунсвиллге жасалған соңғы бомбалау шабуылы осымен аяқталды.

Шабуылдау кезеңі

1942 жылдың екінші жартысына қарай Солтүстік Австралияға төнген қауіп азайды, себебі Тынық мұхитындағы стратегиялық басымдық одақтастарға қайта көшті. Жапондық әскери-теңіз күштері екі шешуші жеңіліске ұшырады, біріншісі мамыр айында Корал теңізінде, екіншісі маусым айында Мидуэй аралдарында болды. Бұл Жапонияның әуе күштеріне ауыр нұқсан келтірді, ал ол оның ертегі кезеңдегі жеңістерінің кілті болған еді. 1942 жылдың ортасынан бастап Таунсвилл базаларының міндеті Австралияны қорғау емес, жапондық территорияға қарсы одақтастардың шабуылына логистикалық қолдау көрсету болды. 1942 жылдың қыркүйегінде, Таунсвиллге жасалған соңғы бомбалаудан сегіз апта өткен соң болған оқиға, қауіп азайғанын көрсетті. Гарбут ұшу-қону жолақтарының астында туннельдер қазылып, жау басып алған жағдайда әуежайды қолдануға жарамсыз ету үшін жарық заттар орналастырылды. 22 қыркүйекте Одақтас жұмыс кеңесі бұзғыш туннельдердегі жұмысты тоқтатуға бұйрық берді, бұл Австралия материгіне басып кіру қаупінің жоқ екенін көрсетті. Соғыс алға жылдамдаған сайын, операциялар Тынық мұхитының солтүстігіне қарай жылжыды, Таунсвиллдегі әуежайлар кешені біртіндеп үлкен артқы базалық шеберханаға айналды. 1942 жылы истребительдерді қорғау функциясы тоқтатылды, ал 1943 жылы бомбалаушылардың рөлі азайды, себебі жапондықтар Жаңа Гвинея және Соломон аралдарында жеңіліске ұшырады. 1944 жылдың қаңтарына қарай бомбалаушы эскадрильялары Рабаулға және басқа базаларға көшірілді, ал Таунсвилл USAAF V әуе қызметінің бас штабы мен RAAF No. 15 Ұшақ жөндеу депосының орналасқан жеріне айналды. АҚШ Әскери-әуе күштерінің ресми тарихы соғыстың соңғы екі жылында осы жерде жүргізілген техникалық жұмыстардың ауқымын көрсетеді: Брисбендегі, Таунсвиллдегі және Порт-Морсбидегі деполар өздерінің әртүрлі қызметтерімен ерекшеленді. Олар қозғалтқыштарды жөндеуден өткізуге, парашюттерді тексеруге және жөндеуге, ұшақтарды бояуға, оттегі баллондарын толтыруға және қару-жарақ орнатуға ғана емес, сонымен қатар барлық мүмкіндіктерді пайдаланып, қолдағы материалдардан жабдықтардың түрлі бөлшектерін жасауға міндетті болды. Таунсвиллдегі машина жасау шеберханасы, басқалармен қатар, арнайы винт құралдарын, джиг-филинг машинасы, қуыс болат винттерге арналған индикатор аппаратын және арматураларға жоғары балқу нүктесін дәнекерлеуге арналған электр дулығалы дәнекерлеу машинасы өндірді. 1943 жылдың қыркүйегінде Таунсвилл депосы 175 B-25C және D ұшақтарын төменгі биліктегі шабуылға бейімдеді, содан кейін B-25G ұшақтарына көшті. Қарашадан келесі сәуірге дейін ол сегіз ұшаққа екі қосымша .50 калибрлі пулеметті мұрын бөлігіне, тағы екі пулеметті пулеметтік бөлімге және құйрық бөлігіне екі .30 калибрлі пулеметтен тұратын «жалаңаш» құрылғысын орнатты – бұл әр ұшаққа 234 адам-сағатты қажет ететін өзгерістер болды. Австралия-Америкалық бірлескен қолбасшылық құрылымын оңтайландыру мақсатында, Гарбут базасының басқаруы 1943 жылдың маусымында USAAF-қа берілді. Құрылыс және техникалық қызмет көрсету 1943 жылдың қазанында RAAF-қа қайтарылды, бірақ USAAF 1945 жылдың сәуіріне дейін операцияларды бақылауда ұстады. Соғыс аяқталғанда Гарбуттың RAAF истребитель эскадрильясы (No. 84) P-51 Mustang истребительдеріне айналу процесінде болды. Соғыс аяқталғаннан кейін 84 және 86 эскадрильялары біраз уақыт Таунсвилл аймағында орналасқаннан кейін Жапониядағы Британ Достастығының оккупациялық күштеріне қосылды.

Соғыстан кейінгі кезең

1945 жылдың тамызында жаулық тоқтаған кезде, Таунсвилл әскери авиациялық кешеніндегі операциялар тез арада аяқталды, ал келесі айларда ғимараттар бұзылып, аукционға сатылды. RAAF Garbutt әрқашан тұрақты база ретінде жоспарланған, соғыс аяқталғаннан кейін ол 1939 жылы жоспарланған және 1940 жылдың соңында салынған базаның бастапқы көлеміне дейін қысқартылды. Кейбір соғыс кезіндегі ангарлар пайдалануда қалды, ал кем дегенде бір Батлер ангары Стокроут жабылғаннан кейін Гарбуттың шығыс шебіне көшірілді. Оның жанында үлкен "иглу" немесе күмбезді ангар салынды. 11-эскадрилья 1948–49 жылдары Townsville-ден Catalinas ұшақтарымен қысқа мерзімге жұмыс істеді, содан кейін 1949 жылы Гарбут 10-барлау эскадрильясының базасына айналды, ол ұзақ қашықтықтағы теңіздік барлау патрульдерінде Avro Lincolns ұшақтарын пайдаланды, әдетте Дарвинге бір ұшақ жіберілді. Таунсвилл маңындағы басқа әуежайлар жабылғаннан кейін, 1951 жылы базаның атауы RAAF Townsville-дің бастапқы түріне қайта оралды. Lincolns ұшақтарына ұзын ұшу-қону жолағы қажет болды, ал 1952 жылы солтүстікке қарайғы жер Town Common-нан солтүстік-оңтүстік ұшу-қону жолағын кеңейту үшін сатып алынды. 1956 жылдың наурыз айында Агнес дауілі Таунсвиллге соқтығысып, RAAF базасындағы ғимараттарға зақым келтірді. Lincolns ұшақтары дауыл кезінде екі үлкен соғыс кезіндегі ангарларда орналастырылды, бірақ бұл жеткіліксіз болды: күмбезді ангар зақымданып, кейін бұзылды. Ангардың құлауынан бір Lincolns ұшағы жойылды, екіншісі ауыр зақымдалды. Осы оқиғадан кейін, тропикалық дауыл кезінде ұшақтар Таунсвиллден шығарылатын болды. 1962 жылы Lincolns ұшақтары Lockheed P-2 Neptunes ұшақтарымен ауыстырылды. Соғыс кезінде шектеулі қызмет көрсеткен азаматтық әуежай 1945 жылдан кейін кеңейтілді, ал әуе компаниялары өздерінің жұмысын Стокроут кешенінен көшірілген соғыс кезіндегі ангарларға орналастырды. Осы ғимараттардың бірнешесі жиырма жылдан астам уақыт бойы пайдалануда болды. 1940 жылғы 75-ангардағы бақылау мұнарасы 1960 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін оны қазіргі кірпіштен салынған бақылау мұнарасы алмастырды. 1971 жылы Альтеа дауілі азаматтық терминалға үлкен зақым келтірді, сонымен қатар RAAF базасына да зақым келді. 1956 жылғы тәжірибеден сабақ алғандықтан, Neptune ұшақтары шығарылды. 1981 жылы халықаралық терминал салынды, ал 1987 жылы 1942 жылғы ангарлардың соңғысының орнына жаңа ішкі терминал салынды. 1990 жылы Федералды әуежайлар корпорациясы RAAF жерінің, ішкі және халықаралық терминалдар орналасқан бөлігін сатып алды. RAAF Base Townsville-дің рөлі 1960 және 1970 жылдары Австралияның қорғаныс базаларының жалпы солтүстікке қарай жылжуымен өзгерді. 1960 жылы Австралияның қарулы күштерінің көп бөлігі 1880 жылдардан бері болғандай, оңтүстік астаналар маңында орналасқан, бірақ Малайя, Саравак және Вьетнамдағы тәжірибе қорғаныс саясатының басымдығын шектеулі аймақтық қақтығыстарға дайындыққа ауыстырды. Таунсвиллдегі әскери авиация қызметінің деңгейі 1966 жылы Лаварак казармасының құрылуынан кейін өсе бастады, ол үнемі Австралияның ең ірі армия базасына және Үшінші арнайы топтың штаб-пәтеріне айналды. 1976 жылы 35-эскадрилья армия операцияларын қолдау үшін Таунсвиллде орналасты. Бірақ келесі жылы 10-эскадрилья Оңтүстік Австралиядағы Эдинбург RAAF базасына көшірілді, және Таунсвиллден теңіздік барлау операцияларының отыздан астам жылдығы аяқталды. Келесі жиырма жыл бойы 35-эскадрилья Австралия армиясын қолдау үшін Caribou көліктері мен Iroquois тікұшақтарын пайдаланды, бірақ қазір таратылды және 38-эскадрильяға қосылды, сол рөлді атқаруда. 1989 жылы Black Hawk тікұшақтарымен 9-эскадрилья RAAF Townsville-де қысқа уақытқа орналасқан, кейін ұшақтарын Австралия армиясына тапсырып, жаңа саясаттың бөлігі ретінде әскери тікұшақтарды әскери басқаруға беру. Армия RAAF Base Townsville-де арнайы нысандарды иеленді, ал 5-авиациялық полк қазір базаның оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан кешеннен Black Hawk және Chinook тікұшақтарын пайдаланады. 1960 жылдардан 1990 жылдарға дейінгі операциялық талаптардың өзгеруі және телекоммуникация сияқты технологиялардың жақсаруы RAAF Townsville-дің физикалық талаптарын айтарлықтай кеңейтті. Жаңа әкімшілік ғимараттар, шеберханалар және тұрғын үй блогы соңғы тридекадада бірнеше өзгерістерге ұшырады.

2000-шы жылдардан бастап

2000–2001 жылдардағы соңғы жаңалықтар операциялық инфрақұрылымды кеңейтуге алып келді, оның ішінде жауынгерлік/шабуылдық және теңіздік патрульдік қару-жарақты тиеуге арналған алжапқыштар, жаңа рульдік жолдар және жауынгерлік/шабуылдық және техникалық қолдау орталығы құрылды. Қазіргі уақытта Таунсвиллде жауынгерлік, шабуылдық және теңіздік патрульдік ұшақтар орналаспаса да, бұл құрылыстар Австралияның қорғаныс саясатымен үйлеседі, ол жедел түрде ұшақтарды қабылдауға дайын "бос базалар" құруды көздейді. Базада RAAF мұражайы орналасқан. 2023 жылы әскери шығындардың өсуі жарияланғаннан кейін, RAAF Таунсвилл ADF-тің әзірлігін арттыру мақсатында Лирмонт, Шергер және Таунсвилл RAAF базаларында жұмсалатын 2 миллиард доллардың бір бөлігін алады деп күтілуде. Бұл қаражат ұшып-қону жолақтарын жақсартуға, жанармай сақтау және жабдықтауға, тұрғын үйлерге және қауіпсіздікке бағытталатын болады. Сонымен қатар, Армия AH-64E Apache Guardians иеленумен бірге 1-ші авиациялық полкті RAAF Таунсвиллге көшіру туралы хабарлады.