Кіріспе
Нидерланд суретшісі, комедиан, теледидар режиссері және дауыс актері Виллем Теодор "Вим Т." Шипперс (; 1 шілде 1942 жылы туған) – нидерланд суретшісі, комедиан, теледидар режиссері және дауыс актері. 1960-шы жылдары ол көбінесе халықаралық Fluxus қозғалысымен байланысты визуалды суретші ретінде жұмыс істеді. Телевизия сценарийшісі, режиссері және актері ретінде ол 1960-шы жылдардан 1990-шы жылдарға дейінгі голланд теледидарындағы ең әйгілі және даулы шоулардың көптеген авторларының бірі, есте қаларлық кейіпкерлер жасап, тілді оның шоуларында алғаш пайда болған терминдермен және тіркестермен байытты. Одан бөлек, ол "Сезам көшесі" сериалының нидерландтық нұсқасындағы Эрни мен Кермит бақа кейіпкерлеріне дауыс берді. Ол өзінің шоулары үшін үш жүзден астам ән жазды, ал оның беделі голланд теледидарының "жаман баласынан" түрлі жанрлардағы танымал шеберге дейін өзгерді.
Willem Theodoor "Wim T." Schippers (; born 1 July 1942) is a Dutch artist, comedian, television director, and voice actor. During the 1960s, he worked mostly as a visual artist, associated with the international Fluxus movement. As a television writer, director, and actor he is responsible for some of the most notable and controversial shows on Dutch televisions from the 1960s to the 1990s, creating a number of lasting characters and enriching the language with terms and expressions first coined in his shows. In addition, he voiced the characters of Ernie and Kermit the Frog on Sesamstraat, the Dutch version of Sesame Street. For his shows, he has written over three hundred songs, and his reputation has changed from being Dutch television's "enfant terrible" to an acknowledged master in a variety of genres.
Карьерасының алғашқы жылдары: бейнелеу өнері
Гроньен қаласында туған Шипперс Буссум қаласында өсті және Амстердамдағы Kunstnijverheidsschool (кейін Gerrit Rietveld Academie) -де оқыды, бірақ бітірген жоқ. Ол 1960 жылдардың басында визуалды суретші ретінде мансапты бастады, оған дада және Марсель Дюшан мен Курт Швиттерс сияқты суретшілер әсер етті. Ол бірқатар Fluxus іс-шараларына қатысты, Виллем Сандберг оны және Гер ван Элькті Фодор мұражайында көрмеге шақырды; олар бір қабатты сынған шынымен, екіншісін ас тұзымен жауып тастады. Виллем де Риддер және басқалармен бірге ол 1963 жылдың желтоқсанында баспасөзde келемежделген VARA телешоуындағы Signalement бағдарламасы үшін қағаз инсталляцияларын жасады, ал 1965 жылы Vrij Nederland журналында ет шарларының түрлерін толық бетке жариялады, бұл оның абсурдты юмор мен тілдік ойындарға деген құштарлығын көрсетті, бұл оның кейінгі мансабында да көрінді. 1960 жылдары Шипперстің туындылары Амстердамдағы Стеделик мұражайының директоры Виллем Сандбергке ұнады, ол оның көптеген суреттері мен коллаждарын сатып алды. Сандбергтің ізбасары, , Шипперсті жеке көрмеге шақырды, бірақ оны жеткілікті деңгейдегі суретші деп санамады. Кемінде үш адам 4x12 метрлік еденге қателесіп басып кірді, ал Шипперс Pindakaaspost блогында 500-ден астам бейне сұраққа жауап берді.
Радио және теледидар
Шипперс 1971 жылы VPRO теледидарына оралды, «De Fred Haché Show» бағдарламасын жазды, онда Гаагалық комедияшы Гарри Туу Фред Хаше рөлінде ойнады, режиссерлік жұмысын Шипперс, Рууд ван Хемерт, Гиед Джаспарс және Вим ван дер Линден жасады. Оның сүйіктісі Эллен Йенс бағдарламаны өндірді және Шипперстің телекарьерасы бойында онымен бірге жұмыс істеді. Соңынан ол Barend is weer bezig (бес бөлімді) Hachéshows кейіпкері Баренд Сервет үшін (IJf Blokker орындады) жазды. Екі бағдарлама тығыз байланысты болды (Шипперс екеуінің де декорацияларын жасады) және голланд теледидарында көруге немесе естуге рұқсат етілмейтін, төмен деңгейлі мазмұнды қамтитын абсурдтық комедияны ұсынды – мысық зәрi, жалаңаштық, дөрекі сөздер. Баренд Сервет Голландияның Юлианасымен сұхбаттасқан эпизодқа байланысты дау туды («Риа» ойнады); королева шерри ішіп, Брюссель капустасын тазалап, голланд халқына жақын сезіну үшін, содан кейін оларды қоқысқа тастады немесе балалар үйіне сыйлады. Бағдарлама патша бикесінің бейнеленуі туралы парламентте сұрақтар тудырды, ал VPRO мәдениет министрі тарапынан сынға ұшырады, трансляция уақытын қысқарту қаупінен құтылды. Екі бағдарламаның тағы бір кейіпкері Шеф ван Окель (Долф Брауэрс орындады) үшін Шипперс «Van Oekel's Discohoek» (1974) жазды. Бұл Брауэрс үшін (сол кезде 61 жаста) үлкен жетістік болды, ол бұрынғы экскурсовод және шаштараз, әрқашан жұлдыз болуға ұмтылған. Брауэрс бағдарламадан шыққан әндермен бірнеше шағын хиттерге ие болды, кейін Тео ван ден Бугаардтың комикстер сериясының басты кейіпкеріне айналды. Брауэрс 1978 жылы «Het is weer zo laat!» телешоуында да басты рөлді ойнады, онда ол Уолдо ван Дунген рөлін ойнады, ол түнгі клубта жартылай штатты официант, бай әйел (Ге Брадсли, Мими Кок орындады) оған ғашық болып, клубты сатып алғаннан кейін оның иесі болады. Бағдарламада кейінірек қайта оралатын кейіпкерлер де болды, мысалы Бой Бенсдорп (Роб ван Хоутен) және Ян Вос (Клаус ван Мехелен). «Waldolala» түнгі клубы Шипперске хаотикалық көріністер, даулы жалаңаштық және қос мағыналы әңгімелер жасауға мүмкіндік берді. 1980 жылдары Шипперс VPRO-ның «De lachende scheerkwast», «Opzoek naar Yolanda» және «We zijn weer thuis» бағдарламаларының сценарийін жазып, режиссерлік жұмысын жасады және актерлік рольдерде ойнады. 1984 жылдан 1991 жылға дейін ол радиода «Ronflonflon met Jacques Plafond» бағдарламасын жүргізді. 1990 жылдары оның ерте бағдарламалары музейлерде бейне өнер ретінде сақталды. Голланд суретшілерінің арасында тілге қосқан үлесі бойынша одан жоғары Мартен Тундер, Кис ван Кутен және Вим де Би ғана тұрады, «Verdomd Interessant, Maar Gaat U Verder: De Taal van Wim T. Schippers» (2000) кітабында айтылғандай. Сонымен қатар, ол телешоулары үшін үш жүзден астам ән жазғанын есептейді. «Wat nu weer» (2009) және соңғы «Het laatste nippertje» (2011) бағдарламалары.
Дауыстық жұмыс
Шпиперс 1976 жылдан бері «Сезам көшесі» голландтық копродукциясында Эрни, Кермит Қоңыз, Гай Смайли және Граф фон Граф рөлінде дауыстап ойнады. Берттің дауысын орындайтын Пол Хейненмен бірге Берт пен Эрнидің көптеген альбомдарын жазды. Ол сондай-ақ 1984 жылғы голландтық дубляжда Диснейдің «Ақ қарлы қыз және жеті кәрізші» фильміндегі «Бақытты» дауысы болды.
Бейнелеу өнері
Stedelijk мұражайының директоры де Уайльд Шпиперстің өтінішін қабылдамағаннан кейін, ол көркем өнер саласына сирек қайта оралды. 1970 жылы Stedelijk мұражайында оның гравюраларынан көрме ұйымдастырылды, оған бағдарламада түсініксіз мәтін қоса берілді, содан кейін ол мен мұражай арасындағы қарым-қатынас керілісті болды. Оның ең танымал (және монументалды) жобаларының қатарында – 1979 жылғы Torentje van Drienerlo, онда мұнараның төбесі жасанды көлден көтеріліп тұрады, ал қалған бөлігі су астында қалғандай сезім тудырады, сондай-ақ 1988 жылғы Амстердам Stopera-дағы «неке бөлмесі». Шипперстің туындылары оның юмористик көзқарасы үшін мақталады; ондаған журналистер арахис майы платформасының төңірегінде ойлы тұрғанда, Шипперс: «Бұл тамаша емес пе! Біз бәріміз арахис майын қарап отырмыз!» – деп айғайлады.