Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кездейсоқ және кейде күтпеген оқиғалар тізбегі
Inevitable and sometimes unforeseen chain of events
Каскадты әсер – жүйеге әсер ететін әрекеттің нәтижесінде туындайтын, кездейсоқ және кейде күтпеген оқиғалар тізбегі. Егер каскадты әсер жүйеге теріс әсер ете алатын болса, оның салдары мен әсерін талдауға болады. Каскадты әсерлер көбінесе ағаш тәрізді құрылымдарда, яғни оқиға ағаштарында көрсетіледі.
A cascade effect is an inevitable and sometimes unforeseen chain of events due to an act affecting a system. If there is a possibility that the cascade effect will have a negative impact on the system, it is possible to analyze the effects with a consequence / impact analysis. Cascade effects are commonly visualised in tree structures, also called event trees.
Аэронавтика саласында
Ғарыш саяхаты перспективасынан қарағандағы тізбектей әсерлер – бұл "ғарыш қиқымы" немесе метеордың соққысынан жойылған спутник, телекоммуникация спутниктерінің көпшілігінің орбиталарына сынықтарды таратып, оларды жояды, содан кейін осы сынықтарды барлық мүмкін орбиталарға жіберіп, Жер төңірегіндегі орбитадағы барлық заттарды жояды, бұл Кесслер синдромы деп аталады. Егер мұндай жағдай туындаса, Жерден тысқары ғарышқа ұшу өте қиын, тіпті мүмкін болмайды деп болжанады.
Cascade effects seen in the perspective of space travelling are theoretical possibilities that "space junk" or a satellite destroyed by a meteor will send debris throughout the orbits of most telecommunication satellites destroying them in the process and subsequently sending that debris into all possible orbits, destroying everything in orbit around the Earth, known as the Kessler syndrome. It is theorized that if this occurs, space flight beyond Earth will become very difficult if not impossible.
Медицинада
Биологияда Молд пен Стейннің пікірінше, "каскад" термині "бір рет басталып, толыққанды, көрінетін сөзсіз аяқталуға қадам-қадаммен жүретін процеске" сілтеме жасайды. Медицинадағы жарақаттың басты себебі – дұрыс қойылмаған диагноз және медициналық қателіктер. Бұл жасанды түрде туындаған зақымға алып келеді, ал медициналық қателіктер тізбегі салдарынан ауырсыну, мүгедектік, жұмыссыздық, кедейлік және үйсіздік сияқты түрлі зиянды әсерлер мен нәтижелер пайда болады, бұл психикалық денсаулық проблемаларын тудырып, тіпті өлімге де соқтыруы мүмкін. Медицинада каскадтық әсер қажетсіз талдау, күтпеген нәтиже немесе науқастың немесе дәрігердің алаңдауынан басталатын оқиғалар тізбегін де білдіруі мүмкін, бұл науқастарға зиян келтіруі мүмкін дұрыс емес талдауларға немесе емдеуге әкелуі мүмкін. Мысалы, нақты себебі болмаса толық денеге КТ салдыру, соның нәтижесінде кездейсоқ ісік табылып, симптомдары жоқ және қауіпсіз болуы мүмкін жағдайға қарамастан, оны жою үшін қиын операция жасау.
In biology, according to Mold and Stein, the term cascade refers to "a process that, once started, proceeds stepwise to its full, seemingly inevitable, conclusion". The main cause of a cascade of injury in medicine is by misdiagnosis and medical error. These result in iatrogenic injury and from medical error flows a cascade of effects and results often including pain, disability, loss of job, poverty and homelessness which obviously cause mental health problems and may cause death. In medicine, a cascade effect may also refer to a chain of events initiated by an unnecessary test, an unexpected result, or patient or physician anxiety, which results in ill advised tests or treatments that may cause harm to patients as the results are pursued. An example would be ordering a full body CT scan without a clear reason, finding an incidentaloma and undergoing a debilitating surgery to remove it, despite the fact that the condition was asymptomatic and possibly benign.
Экологияда
Сонымен қатар, экологияда каскадтық әсерлердің экологиялық анықтамасы бар, онда экожүйедегі бір маңызды түрдің қырылуы басқа түрлердің жойылуына себеп болады.
There is also an ecological definition of cascade effects, in which the death of one key species in an ecosystem triggers the extinction of other species.
Апаттар қаупін азайту және төтенше жағдайларды жоспарлау
[[Файл:Сурет 1 Тізбектей келетін апаттардың визуалды бейнесі.jpg|thumb|Тізбектей келетін апаттар және тізбектей әсерлер
[[File:Figure 1 Visual representation cascading. jpg|thumb|Cascading disasters and cascading effects