Кіріспе

Венгриялық дискіні лақтырушы Роберт Фазекас (18 тамыз 1975 жылы Шомбателиде туған) – Венгрияның дискіні лақтырушысы. Ол 2002 жылғы Еуропа чемпионатында алтын, ал 2003 жылғы Әлем чемпионатында күміс жүлде жеңіп алған. 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында бірінші орын алған, бірақ допинг-бақылаудан бас тартқаны үшін дисквалификацияланды, ал алтын медаль Виргилий Алекнаға берілді. Фазекас 71,70 метр жеке рекордты көрсеткішімен барлық уақыттағы ең ұзақ дискіні лақтыру бойынша сегізінші орында тұр.

2004 жылы Афинада өткен Олимпиада ойындары

Финалда Фазекас 25 миллилитр ғана зәр берді (талап етілген ең аз мөлшерден 50 мл кем), және "психологиялық жағдайы тұрақсыз және денсаулығы нашар" екенін мәлімдеді. Халықаралық Олимпиада комитетінің бақылаушылары бұл допинг ережесін бұзу болып есептелетінін ескертіп, оған Олимпиадалық ауылдағы клиникаға бірге барып, қосымша сынама тапсыруды ұсынды. Фазекас бұл ұсыныстан бас тартты. Оны қорғау үшін келген делегация оның өте діншіл адам екенін және бақылау астында сынама беруде жиі қиындыққа тап болатынын айтты. Халықаралық Олимпиада комитеті бұл мәлімдемені қабылдамады және оны Олимпиададан шеттетуге шешім қабылдады.

2008 жылы Пекин - Олимпиада ойындары

Екі жыл халықаралық жарыстарға қатысудан тоқтатылғаннан кейін Фазекас Пекин Олимпиадасында дискіні лақтыруда сегізінші орын алып, жақсы қайта оралды.

2012 жылғы Лондон Олимпиадасына дайындық

2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына екі күн қалғанда Фазекастың допинг-тестісі оң нәтиже көрсетті, станозолол анықталды. Бірақ ресми түрде оның есімі жарияланбады, алайда ол Олимпиада құрамасынан шығарылды. Бір аптадан кейін оның В үлгісі де оң нәтиже көрсетті, содан кейін ол тестіден өтпегенін ашық мойындады. Алғашқыда IAAF оны жеңіл атлетикадан 8 жылға шеттетуге үкім шығарды, бірақ 2012 жылдың 2 қазанында Венгрияның допингке қарсы комитетінің отырысында комитет Роберт Фазекастың тыйым салынған, өнімділікті арттыратын препараттарды қасақана қолданбағанын мәлімдеді. Оның денесінде станозололдың өте аз мөлшері анықталды, бұл салдарынан алғашқы үкімі күшін жойып, 6 жылға шеттету жазасына алмастырылды. Комитет өз шешімін былай түсіндірді: Роберт Фазекас, заңды түрде саудада қолжетімді тағамдық қоспаны қабылдау арқылы станозололмен байланысқа келгенін сенімді түрде дәлелдеді. Роберт Фазекас қолданған қоспаның нақты бөтелкесінен және сол брендтің кездейсоқ сатып алынған, мөрленген бөтелкесінен алынған үлгілер Австрия аккредиттелген зертханасында Венгрияның допингке қарсы тобымен тексерілді. Ашық және жабық бөтелкелерден алынған А және В сынақтарының нәтижелері бірдей станозолол деңгейін көрсетті. Тағамдық қоспаның құрамында стероидтің болуы анықталған жоқ.

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасы үшін күрес

Осы арада 2013 жылдың маусым айында Фазекас Германияның Фурстенвальде қаласында өткен IHGF World Amateur Highland Games чемпионатында жеңімпаз атанды. 2013 жылы ол тамақтануға қосымша өнім өндіретін канадалық компанияға қарсы сотқа жүгінді. 2012 жылы азаматтық соттың тағы бір іс жүргізуі нәтижесінде оның уақытша тоқтатылуы 3 жылға қысқартылды, сондықтан ол 2015 жылы аяқталды. Бірақ Мажарстанның жеңіл атлетика қауымдастығы азаматтық соттың соңғы шешімі IAAF-қа міндетті емес деп, Мажарстан сотының өкілеттігін даулағандықтан, ол бәсекеге түсе алмады. Сондықтан олар Жоғарғы Сотқа шешімді қайта қарау және орындауын тоқтату үшін шағым жасады. Дегенмен, Мажарстанның допингке қарсы тобы Фазекасты бақылау бағдарламасына қайта қабылдады, бұл заңды жарысқа қатысуға рұқсат алудың бірінші қадамы болды. Мажарстанның жеңіл атлетика қауымдастығы IAAF-тан ресми мәлімдеме келгенше рұқсат бермеу туралы шешім қабылдады. Фазекас 2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасының жақындауына байланысты жеделдетілген процедура сұрады. Ақырында Жоғарғы Сот бастапқы үкімді жойды, допингке қатысты жағдайдың факт екенін, тестілеу нәтижелерімен спортшы дауласпағанын, бірақ бұл іс қарастырылмаған, тек немқұрайдылық туралы мәселе екенін түсіндірді. Бірақ «нөлдік төзімділік» принципіне сәйкес 6 жылдық тоқтату күшінде қалды. WADA-ның немқұрайдылыққа қатысты ережесі жеңілдетілгендіктен, Фазекас бұрынғы тоқтату мерзімін қысқарту үшін тағы да шағымданып, Мажарстанның допингке қарсы тобының басшысы бұл шағым заңды процедура аяқталғаннан кейін ғана қарастырылуы мүмкін екенін мәлімдеді. Сондықтан Фазекас бұрынғы тоқтату мерзімін 4 жылға дейін қысқарту туралы шағымын қайта ұсынды, осылайша 2016 жылдың 6 шілдесінен бастап жарысқа қатыса алатын болды. Соңында ол былай деді: «Болған оқиғаларға қарамастан, мансабымды аяқтауды жоспарламаймын, әлі де өзімде жеткілікті күш сезінемін. Дегенмен, Олимпиада ойындарына қатыспауға шешім қабылдадым. Өткен айдағы жағдайлар мені соншалықты сынады, осындай маңызды жарысқа тиісті деңгейде дайындала алмадым».

Жетістіктер

1994 жылғы Жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионаты
Лиссабон, Португалия
6-шы орын Диск (дискуссия) 53.24 м
17-ші орын (i) Хаммер 57.74 м
1997 жылғы 23 жасқа дейінгі Еуропа чемпионаты
Турку, Финляндия
6-шы орын Диск (дискуссия) 55.60 м
1998 жылғы Еуропа чемпионаты
Будапешт, Венгрия
4-ші орын Диск (дискуссия) 65.13 м
1999 жылғы Әлем чемпионаты
Севилья, Испания
11-ші орын Диск (дискуссия) 61.71 м
2000 жылғы Олимпиада ойындары
Сидней, Австралия
16-шы орын Диск (дискуссия) 61.76 м
2001 жылғы Әлем чемпионаты
Эдмонтон, Канада
26-шы орын Диск (дискуссия) 53.73 м
2002 жылғы Еуропа чемпионаты
Мюнхен, Германия
1-ші орын Диск (дискуссия) 68.83 м
2003 жылғы Әлем чемпионаты
Париж, Франция
2-ші орын Диск (дискуссия) 69.01 м
Әлемдік жеңіл атлетика финалы
Монте-Карло, Монако
2-ші орын Диск (дискуссия) 66.08 м
2004 жылғы Олимпиада ойындары
Афина, Грекия
Диск бойынша дисквалификация (1-ші орын) 70.93 м
2008 жылғы Олимпиада ойындары
Бейжің, Қытай
8-ші орын Диск (дискуссия) 63.43 м
2010 жылғы Еуропа чемпионаты
Барселона, Испания
3-ші орын Диск (дискуссия) 66.43 м