Кіріспе

Адамжи Пирбхай (13 тамыз 1845 – 11 тамыз 1913) – үнді бизнес магнаты, меценат және Британдық Үндістандағы Бомбей қаласындағы Дауди Бохра қауымының мүшесі.

Өмірбаян

Адамжи Пирбхай 1846 жылы Британдық Үндістанның Гондал княздік мемлекетінің (қазіргі Гуджарат) Дхораджи қаласында Қадыр бабай мен Сакина Бану Пирбхойдың өте кедей Давуди Бохра отбасында дүниеге келген. Бір кезде ол мақта зауыттарында 15 000-нан астам жұмысшыны жұмысқа орналастырды және Екінші Буер соғысы кезінде британдық сарбаздардың шатырлары мен хаки формалары үшін қолданылған кенептерді жеткізді. Ол британдық сарбаздарға арналған мыңдаған шатырлар мен аяқ киімдерді шығаратын бірнеше зауыттарды құрды, сондай-ақ Азиядағы ең ірі тері зауыттарының бірі – Батыс Үндістан тері зауытының иесі болды. Ол алғашқыда кеме жасаумен айналысып, кейін сауда және коммерциялық қызметке көшкен деп есептеледі. Адамжи Пирбой 1897 жылы Мумбайдың алғашқы үнді шерифі болып тағайындалды және сондай-ақ Әділет Тәлімгері (Justice of Peace) лауазымына ие болды. Кейін Пирбой бір уақытқа Мұсылман Лигасының бірінші президенті болды және 1907 жылғы желтоқсанда Карачиде өткен оның алғашқы сессиясына төрағалық етті. 1900 жылы оған «Қайсар-и-Хинд» атағы берілді. 1907 жылы ол британ үкіметінен рыцарь атағын алып, «Сер» атағымен марапатталды. Сауатсыз болғанына қарамастан, Сер Адамжи Мұхаммедтік Білім беру Конференциясының алғашқы президенті болып сайланды. Бохра қауымында оны «Рафиуддин» деп те атады, 49-шы Дай, Сайдна Мұхаммед Бурхануддин оған «Рафиуддин» атағын берген. 1892 жылы Бомбей штатының көптеген аймақтарында оба эпидемиясы болды. Пирбой дәрігерлерді тағайындап, шетелден вакциналар мен дәрі-дәрмектер әкеліп, Аманбай қайырымдылық ауруханасында халыққа тегін емдеу көрсетті. Оның басқа да қайырымдылық істеріне 1877 және 1897 жылдары Гуджараттағы құрғақшылық кезінде азық-түлік тарату, 1866 жылы Бурханпурдағы көмек көрсету шаралары, Йемендегі көмек көрсету жұмыстары, Мекке, Медина, Кербалада демалыс үйлерін салу, Катхиаварда жетімдер үйін ашу, кем дегенде 27 мектеп ашу және Алигарх Мұсылман Университетіндегі Уэльс Принці Ғылым Институтын құруға қаржы жұмсау кірді.