Кіріспе

Бірла корпорациясы Лимитед – 1910 жылдардың соңында Ганшям Дас Бірла құрған және Мадхав Прасад Бірла басқарған М. П. Бірла тобының үндістандық компаниясы. 1890 жылдары Бірла корпорациясы джут өндірумен айналысқан, бірақ уақыт өте келе төрт негізгі бағытты қамтыды: цемент, джут, линолеум және автокөліктерге арналған бөлшектер. Бұл Aditya Birla Group компаниясының құрамына кірмейді, ол металл, цемент, тоқыма, ауыл шаруашылығы, телекоммуникация, ақпараттық технологиялар және қаржылық қызметтер сияқты өнімдерді ұсынатын көпұлтты конгломерат. Бұрын «Бірла джут өндіру компаниясы» деп аталған компания 1998 жылы бөлімдерінің кеңеюіне байланысты «Бірла корпорациясы» деп өзгертілді.

Бірла Корпорациясы Ltd алдында

Ганшям Дас Бірланың әкесі Шив Нараян Бірла несие беру бизнесінен тапқан капиталын мақта бизнесін бастауға жұмсады. Сәтті кәсіпорынмен ол туған жері Пиланиге қайтып, отбасы үшін сарай салды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бизнес гүлденді, өйткені Ұлыбритания империясы соғысқа қажетті жабдықтауды Бірлаға тапсырды. Г.Д. Бірла отбасы бизнесін мұраға алып, көптеген салаларға кеңейтті, ал 1919 жылы үш бауырымен бірге "Бирла Бразерс Лимитед" компаниясын құрды. Ол автомобиль, шай, тоқыма, цемент, химия өнеркәсібіне кірісіп, 1942 жылы Үндістанның алғашқы коммерциялық банктерінің бірі – "United Commercial Bank Limited" банкін ұйымдастырды. Бірла тобының бастапқы жылдарында Г.Д. Бірланың өмірі "Бирла Бразерс Лимитед" компаниясының болашағын көрсетіп тұрды.

"Birla Corporation Ltd" компаниясының құрылуы

1918 жылы туған Мадхав Прасад, Р.Д.Бирланың ұлы, Бомбей қаласында дүниеге келді және бастапқыда "Бирла джут" компаниясында жұмыс істеді. Колледжді бітірген кезде ол экономикалық төмендеулер мен соғыстардан зардап шеккен "Бирла джут" компаниясын басқарды. Мадхав компанияны "Бирла джут" өндірісінен әртүрлі салалардағы кең ауқымды қызметтерді қамтитын компанияға айналдырды. М.П.Бирланың кезінде "Бирла" корпорациясы және "Бирла" тобының басқа да кәсіпорындары цемент, автокөлік бөлшектері, болат және құрылыс материалдары салаларында маңызды күшке және беделге ие болды. 1990 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Приямвада Бирла 1998 жылы "Бирла" компаниясының төрағасы болып тағайындалды және оның атауын "Бирла Корпорация Лимитед" деп өзгертті. Приямвада қоғамдық өмірде, денсаулық сақтау және білім беру салаларындағы белсенді қызметімен танымал болды.

Соңғы оқиғалар

2013 жылы «Бирла» корпорациясы өзінің еншілес компаниясы «Талавади цемент» ЖШҚ-мен бірікті, себебі Раджастандағы кен орындарына қойылған шектеулерге байланысты фирма шикізатқа деген қажеттіліктерді қанағаттандыра алмады. Бұл маусым және шілде айларында «Бирла» акцияларының құнсыздануына әкеп соқты.

Бірла мен Лодха арасындағы дау

2004 жылы Приямвада қайтыс болғаннан кейін ол 5 миллиард рупилік мүлкін жақын бухгалтері, сондай-ақ тең төрағасы болған Раджендра Сингх Лодаға қалдырды. Лодха кейіннен "Бирла" корпорациясының төрағасы болды. Бұл мүлікке Шығыс Үндістан инвестициялар компаниясы, Гвалиор Веббинг, "Бирла" корпорациясы, Видхья Телелинкс және "Универсал кабельдер" сияқты маңызды активтер кірді. Алайда, 2008 жылы Бірла отбасы Лодха отбасына өсиеттің мазмұны және Приямваданың бұрынғы екі өсиеті бойынша сотқа шағым түсірді. 2008 жылдың қазан айында Р.С. Лодханың күрт қайтыс болуымен сот процесінің бағыты өзгерді. Өсиеті бойынша Приямвада Р.С. Лодхадан кейін оның ұлы Харш Лодха мүлікті мұраға алатынын жариялады. Өсиет 1999 жылы жазылған және ресми түрде "пробат" алынбағандықтан, қазіргі таңда Лодха отбасы М.П. Бірла тобын басқарып отыр.

2011 жылы цемент

2011 жылы «Бирла» корпорациясы ұзақ мерзім бойы сұраныстың төмендеуіне байланысты цемент өндірісінің артық болуымен күресті. Әрине, Харш Лодха корпорацияның жағдайына алаңдады, өйткені цемент – «Бирла» корпорациясының ең ірі кіріс көзі. Қазіргі уақытта ол көмір өнеркәсібінде өсудің басқа мүмкіндіктерін қарастырып жатыр. Сонымен қатар, «Бирла» корпорациясы «Ассам минералдық даму» компаниясымен Ассамда цемент зауыты құру жөнінде өзара түсіністік туралы меморандумға (МТМ) қол қойды, онда «Бирла» үш жыл ішінде 2500 крор рупи инвестициялауға міндеттенді. 2017 жылдың қараша айында М. П. Бирла цементінің 2019 жылдың желтоқсанына дейінгі кезеңде Mohun Bagan A. C. клубының бірлескен демеушісі болуға келіскені жарияланды.

Харш Лодаға айып тағылды

2013 жылы Харш Лода мен оның інісі Адитя Лодаға қызмет көрсетуде немқұрайлылық жасағаны үшін айып тағылды. Бірла корпорациясының үш мүшесі – Ом Пракаш Агарвал, Суреш Кумар Шарма және Шаши Агарвал фирмада заңбұзушылықтар болғанын және фирмадағы серіктестердің саны туралы мәліметтерді жалған көрсетуде кінәрат жасалғанын мәлімдеді. Бұл мәселе Адитя Лодханың Lodha and Company есептік фирмасындағы үлесіне байланысты болды. Оның ағасы Харш Бірла корпорациясының төрағасы еді. Ол кезде Lodha and Company Бірла корпорациясының аудиторы болып табылды. Осының салдарынан ICAI Харш пен Адитя Лоданы 3 айға жұмыстан шеттетуге шешім қабылдады.

Харш Вардан Лодханың орнынан алынуы және қайта тағайындалуы

2020 жылдың 19 қыркүйегінде Калькутта жоғары соты Харш Вардан Лодханы МП Бирла компаниялар тобының трасттары мен қоғамдарындағы барлық директорлық және басқа да лауазымдарынан шеттету туралы шешім қабылдады. 2021 жылдың шілдесінде Жоғарғы сот Харш Вардан Лодханың "Бирла" корпорациясы, "Универсаль кабельдер", "Виндхья Телелинкс" және "Бирла кабель" компанияларында директор және төраға болып қалуына рұқсат берді. Дегенмен, Харш Вардан Лодха қызметіне қайта оралғаннан бері компания үлкен дау-жанжалдардың ортасында қалып отыр.

Денсаулық сақтау

Бірла корпорациясы MP Birla Group компаниясының денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік әл-ахуалды жақсарту саласындағы қолдаушысы болып табылады. Приямвада Бирла денсаулық сақтауға үлкен қызығушылық танытып, ауруханалар салуға көмектесті және көз денсаулығынан бастап кардиология, онкология, неврология және ортопедияға дейінгі зерттеулерді қаржыландырды. Ол сондай-ақ Приямвада Бирла қатерлі ісіктерді зерттеу институтын құрды және Аравинд көз күтімі орталығымен бірлесіп Приямвада Бирла Аравинд көз ауруханасын салды. Приямвада Бирланың қайтысынан кейін, оның басшылығымен жұмыс істеген ауруханалар мен зерттеу орталықтары даму қарқынынан тоқталып, зерттеу және әзірлеме саласында елеулі жақсартулар болған жоқ. Медицина студенттері осы ауруханаларда тәжірибе жинақтайды.