Кіріспе

Жоғары мектеп физикасы олимпиадасы
АҚШ физика олимпиадасы (USAPhO) – Америка физика мұғалімдері қауымдастығы және Америка физика институты ұйымдастыратын, АҚШ құрама командасын Халықаралық физика олимпиадасында (IPhO) көрсету мақсатындағы жоғары мектеп оқушылары арасындағы физика олимпиадасы. Команда мүшелері проблемаларды шешу дағдыларын бағалау үшін бірнеше емтихан тапсырады. Ең үздік 20 финалист IPhO-ға дайындалу үшін Мэриленд университетіндегі қатаң оқу лагеріне шақырылады.

Тарих

Халықаралық физика олимпиадасы 1967 жылы Шығыс Еуропа елдері арасында басталды, ал 1970 жылдары көптеген батыс елдері де қосылды. 1986 жылы Джек Уилсон басқаратын Америка физика мұғалімдері қауымдастығы алғаш рет АҚШ физика командасын құрды. 1986 жылғы командаға мұғалімдері ұсынған 20 дарынды жоғары сынып оқушысы кірді. Мэриленд университетінде қатаң дайындықтан өткен бес оқушы Халықаралық физика олимпиадасына іріктелді. 1986 жылы Лондон IPhO-да команда үш қола медаль жеңіп алды. Содан бері АҚШ физика командасы халықаралық жарыста үздік он елдің қатарында тұрақты түрде орын алып келеді. 2019 жылға дейін IPhO-да 66 алтын, 48 күміс, 29 қола медаль және 11 арнаулы диплом алды.

Физика командасын таңдау

+ USAPhO біліктілік баллдары Жыл Кезек 2012 15.5 2013 12.25 2014 12.5 (Scantron) 11.25 (Webassign) 2015 18 2016 14 2017 16 2018 14 (A), 15 (B) 2019 16 (A), 17 (B) 2020 16 (A), 16 (B) 2021 15 2022 15 (A), 15 (B) 2023 18 2024 14 АҚШ физика командасын іріктеу процедурасы екі емтиханнан тұрады: "F=ma" және "USA Physics Olympiad" (USAPhO). Шамамен ең жақсы 20 оқушы АҚШ физика командасының оқу-жаттығу лагеріне шақырылады. (Кейбір жылдары аралық, ширек финалдық емтихан да болды.)

F = ма емтихан

Шамамен 6000 студент осы алғашқы емтиханды тапсырады, ол 75 минут ішінде шешілетін 25 көп таңдаулы сұрақтан тұрады және алгебралық негіздегі механикаға бағытталған. Бұрын әр қате жауап үшін төрттен бір ұпай кесілетін. 2015 жылдан бастап қате жауаптар үшін ұпай кесілмейді. 2018 жылға дейін емтихан орталықтарының шешімі бойынша емтихан бірнеше апта бойы өткізілетін. 2018 жылдан 2023 жылға дейін емтихан қауіпсіздігін арттыру мақсатында екі бір күндік іс-шараға – F=ma A және F=ma B есімді екі түрлі емтиханға өзгертілді. 2023 жылдан бастап тек бір F=ma емтиханы ғана өткізіледі.

USAPhO емтиханы

F=ma емтиханының шамамен ең үздік 400 студенті механика, электр және магнетизм, термодинамика, сұйықтықтар, салыстырмалылық теориясы, толқындар, ядролық және атомдық физиканы қоса алғанда, кіріспе физиканың барлық тақырыптарын қамтитын, математикалық есептеулерге негіделген жазбаша емтихан тапсыруға шақырылады. Емтихан екі бөлімнен тұрады, әр бөліміне 90 минуттан уақыт беріледі, жалбары 6 сұрақ бар. 2017 жылға дейін емтиханды наурыз айындағы екі апта ішінде кез келген уақытта тапсыруға болады. Содан кейін емтихан қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында сәуір айының басында бір күндік іс-шара ретінде өткізілуге өзгертілді. Барлық USAPhO іліктерін физикадағы білімі үшін марапаттау сертификаты беріледі. Медаль жүйесі Халықаралық физика олимпиадасының жүйесіне ұқсас: USAPhO-дағы ең жоғары нәтиже көрсеткен шамамен 10–12% алтын медаль, келесі 14–16% күміс медаль, келесі 19–21% қола медаль, ал келесі 24–26% арнайы мақтау алады.

Оқу-жаттығу лагері

Ел бойынша шамамен 20 үздік студент АҚШ физика командасына іріктеліп, Мэриленд университетіндегі оқу-жаттығу лагеріне шақырылады. Лагерде студенттер қарқынды теориялық және тәжірибелік дайындықтан өтеді, сондай-ақ іріктеу сынақтарына қатысады. Үздік бес студент АҚШ атынан Халықаралық физика олимпиадасына қатысады. 2024 жылы АҚШ жарыс өткізілетін орынмен келіспеушілікке байланысты Халықаралық физика олимпиадасына қатыспауды жоспарлап отыр және оның орнына Еуропалық физика олимпиадасына қатысуға тырысуда.