Кіріспе
Америкалық саясаткер, экономист Генри Джозеф Гарднер (14 маусым 1819 – 21 шілде 1892) – Массачусетс штатының 23-ші губернаторы, 1855 жылдан 1858 жылға дейін қызмет етті. Гарднер, «Біліспейтін» (Know Nothing) партиясының мүшесі, 1854 жылғы Массачусетс штатының сайлауында «Біліспейтін» кандидаттардың үлкен жеңісінің нәтижесінде губернатор болып сайланды. Дорчестерде туған Гарднер 1850-ші жылдардың басында жергілікті виг партиясында белсенді болған Бостондық құрғақ тауар саудагері болды. 1854 жылы тумашыл «Біліспейтін» партиясының күрт және құпия түрде күшеюімен Гарднер мүмкіндікті пайдаланды. Оның, сондай-ақ Генри Гарднер деп аталған, әкесі де Harvard-ты бітірген, Америка революциясы кезінде саяси белсенділік көрсеткен және 1774–1882 жылдары штаттың қазынашысы қызметін атқарған. Кіші Генри алдымен Бостон аймағындағы жеке мектептерде білім алды, содан кейін 1831 жылы Филипс Эксетер академиясын бітірді. Ол Бостонда құрғақ тауар саудагері болып жұмыс істеуге кірісті және 1876 жылға дейін осы бизнесте қалды. 1844 жылы ол Мэн штатының Портленд қаласынан Хелен Коббқа үйленді, олардың жеті баласы болды.
the economist
Henry Joseph Gardner (June 14, 1819 – July 21, 1892) was the 23rd Governor of Massachusetts, serving from 1855 to 1858. Gardner, a Know Nothing, was elected governor as part of the sweeping victory of Know Nothing candidates in the Massachusetts elections of 1854. Born in Dorchester, Gardner was a dry goods merchant from Boston active in the local Whig Party in the early 1850s. With the sudden and secretive rise of the nativist Know Nothings in 1854, Gardner opportunistically His grandfather, also named Henry Gardner, was a well respected Harvard graduate, was politically active during the American Revolution and served as the state's treasurer 1774–82. The younger Henry was first educated in private schools in the Boston area, and then attended Phillips Exeter Academy, from which he graduated in 1831. and embarked on a career as a dry goods merchant in Boston, a business in which he remained until 1876. In 1844 he married Helen Cobb of Portland, Maine; they had seven children.
Саясатта
1850 жылы Гарднер, саяси көзқарасы бойынша виг партиясының өкілі, Бостон қалалық кеңесіне сайланды және 1853 жылға дейін қызмет етті. Ол орташа консервативті, Вебстершіл виг саясаткері болды және штаттық партия ұйымында белсенділік танытып, оның орталық ұйымдастыру комитетінде жұмыс істеді. 1854 жылы ол вигтердің құлдықты қолдайтын Канзас-Небраска заңын қабылдауына қарсылық білдіріп, олармен жол айырды және тумағандар қозғалысы – Know Nothing қозғалысына қатысты. Гарднердің бұл қадамын замандастары мен кейінгі тарихшылар саяси мүмкіндікшілдік деп бағалады, себебі ол өте радикалды өзгеріс жасады. Know Nothing қозғалысына қосылғанға дейін ол ешқандай тумағандық сезімдерді көрсетпеген, тіпті ирланд-американдық азаматты бейбіт сот судьясы лауазымына қолдау көрсеткен. Сонымен қатар, ол құлдық мәселесінде орташа Вебстершіл ұстанымнан аболиционистік көзқарасқа ауысты және бұрын қарсы болған алкогольге тыйым салу туралы ұстанымдарды қолдады. Виг саясаткері Эдвард Эверетт Гарднерді "біраз зеректігі бар, бірақ мінез-құлқы тұрақсыз адам" деп сипаттады. 1854 жылдың қазан айында өткен Know Nothing съезі Гарднерді губернаторлыққа кандидат ретінде таңдады, себебі оның құлдыққа қатысты ұстанымы республикалық кандидат Генри Уилсонға қарағанда радикалды емес еді, ол да Know Nothing қозғалысының қолдауын алуды көздеген. Уилсон ақырында Know Nothing өкілдерімен келісімге келді және АҚШ Сенатына сайлану үшін Know Nothing қозғалысының қолдауын алу шартымен жарыстан соңғы сәтте бас тартты. Науқан салыстырмалы түрде тыныш өтті, өйткені вигтер мен демократтар кең ауқымды шаралар ұйымдастырмады. Ірі партиялар, Know Nothing қозғалысына өткендердің салдарынан митингтерге қатысушылардың азаятынынан қорқып, алаңдаған болуы мүмкін. Дегенмен Гарднер үміткер болды және бір журналистке үлкен артықшылықпен жеңіске жететінін айтты.
Массачусетс штатының губернаторы
Білмейтіндердің үлкен жеңісімен сайланған заң шығарушы орган бұрынғылардан мүлдем өзгеше болды: оның дерлік барлық мүшелері сайлауға жаңа келгендер еді. 1855 жылғы сессия штат тарихындағы ең өнімді сессиялардың бірі болды, онда шамамен 600 заң жобасы мен қаулы қабылданды. Гарднер өзінің инаугурациялық сөзінде партия жетекшісі ретіндегі беделін нығайтатын үлгіні орнатуға тырысты. Сөздің басым бөлігі туған жерге деген ықылас мәселелеріне арналды және иммиграция деңгейінің дағдарысқа жетіп бара жатқаны туралы асыра сілтемелер жасалды. Гарднер ерекше атап өтуге лайық, он сағаттық жұмыс күні сияқты маңызды реформаларға тоқталмады, сондай-ақ құлдық туралы қаушақты мәселені де қозғамады.
Реформалар
1855 жылғы заң шығарушы орган көптеген реформалық заңдарды қабылдады, олардың көпшілігіне Гарднер қол қойды. Кең өкілеттіктерге ие сақтандыру кеңесі құрылды; банкроттық заңдар төменгі топтағы азаматтардың мүддесін қорғайтын етіп өзгертілді; қарыз үшін түрмеге жабу жойылды. Барлық мектеп оқушыларына егу міндетті болды, әйелдерге жеке меншікке ие болу құқығы берілді және күйеулерінің қарыздарынан босатылды; сондай-ақ бала еңбегіне шектеулер қойылды. Мектептердегі бөліну тоқтатылды, қыздарға арналған түзету мектебі ашылды, ал шіркеу мектептерінен мемлекеттік қаржыландыру тоқтатылды. Қалалар мен қалаларға жолдар, газ, су және кәріз желілері, сондай-ақ кемежайлар мен порттар сияқты қоғамдық көлік инфрақұрылымын салуды қоса алғанда, түрлі азаматтық жақсартулар жүргізуге рұқсат берілді. Көптеген пікір-таластарға қарамастан, қабылдалмаған маңызды реформалардың бірі – он сағаттық жұмыс күнін белгілейтін заң болды. Гарднердің өкілеттік мерзімінде штат конституциясына бірнеше түзетулер енгізілді. Олардың барлығы 1853 жылғы конституциялық конвентте туындады, оның ұсыныстары халыққа ұнағанымен, нашар ұйымдастырылып, халық референдумында жеңіліске ұшырады. Бұрынғыда федералды сайлауға қатысты қолданылған көпшілік дауыс беру жүйесі штаттық сайлауларға да таратылды. Губернатор кеңесі, бас прокурор, мемлекеттік хатшы, есептеуші және қазынашыны қоса алғанда, көптеген мемлекеттік басшылық лауазымдар сайланатын болды. Аудандық шекараларды белгілеу ережелері реформаланды, осылайша округтер қалалар емес, халық санына сәйкес құрылды. Бірден дау тудырған реформалардың бірі – бір стақан арақ ішкені үшін алты айға бас бостандығынан айыратын қатаң тыйым салу заңы болды. Гарднер қол қойған заңға наразылық білдірілді, ал оны қабылдаған заң шығарушылар кейіннен саяхаттары кезінде шығындарын мемлекеттік есептен төлегені үшін сынға ұшырады.
Туған жер мәселесі
Кейбір заңдар мен атқарушылық шаралар тікелей жергіліктілікке қатысты алаңдаушылықты шешуге бағытталған. Ирландиялық иммигранттардан құралған, "шеттен келгендер" деп аталған милиция таратылды, және шетелдіктерге полицияға немесе мемлекеттік қызметке қабылдануға рұқсат берілмеді. Мемлекет 1000-нан астам, күнкөрісіне мұқтаж деп саналған шетелдікті депортациялады, бұл зәбір-золыққа қарсы наразылық тудырды. Бір қызықты жағдай – америкалық сәбиі бар әйелдің Ливерпульге депортациялануы. Гарднердің мәліметінше, осы процестен мемлекет 100 000 доллар үнемдеді. Жергіліктілік идеологиясының ең үрейлі тұсы – Рим католик интернаттарындағы зәбір-золықтарды тергеу болды. Тергеушілердің бірі, Джозеф Хисс, осы мекемелердегі қарындастарға ұятты сөздер айтқан, содан кейін арақ ішіп, проституткаларды жалдаған. Бұл дау көп жарияланды және "Бірде-бір нәрсені білмейтіндер" тобының имиджіне нұқсан келтірді.
Құлдық
Гарднер сайлауға түсуінен бұрын, 1854 жылғы 24 мамырда Энтони Бернс Бостонда 1850 жылғы қашқан құлдар туралы заң бойынша қашқын ретінде тұтқындалды. Эдвард Г. Лоринг, Саффолк округінің мұрагерлік судьясы, сонымен қатар Массачусетс штатындағы округтік соттың АҚШ комиссары қызметін атқарды, Бернсті Вирджиния штатына құлдыққа кері қайтаруға бұйрық берді, бұл құлдықты жоюшыларды және Массачусетс штатындағы құлдыққа қарсы күресетін халықты ашуға салды. Уильям Ллойд Гаррисон бастаған халықтың қолдау көрсету науқанының қысымымен заң шығарушы орган 1855 және 1856 жылдары судья Лорингті оның штаттық лауазымынан босатуды талап ететін екі Жолдау қабылдады, бірақ екі жағдайда да Гарднер Лорингті босатудан бас тартты. Лорингті лауазымынан алу туралы үшінші Жолдау кейін Гарднердің республикалық ізбасары Натаниел Прентис Бэнкс тарапынан мақұлданды. Know Nothing заң шығарушы органы Гарднердің ветосына қарамастан, 1850 жылғы қашқан құлдар туралы заңның орындалуын құл иелері үшін мүмкіндігінше қиын етуге арналған ең қатаң жеке бостандық заңдарының біріне қол қойды. Гарднер бұл заңның Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы қарым-қатынасты нашарлататынын айтып, оны жоюға шақырды. Заң шығарушы органдағы оппозициялық партиялар заң жобасын әлсіретуге тырысты, бірақ оның негізгі қағидалары, соның ішінде хабеас корпус құқығы, қазылар алқасымен сот және мемлекеттік қаржыландырылатын қорғаныс сақталды.
Кейінгі сайлаулар
1855 жылы ұлттық Know Nothing конвенциясы құлдық мәселесі бойынша жарылды. Массачусетс штатындағы құлдыққа қарсы белді Білмейтіндер, соның ішінде Генри Уилсон, 1854 жылы сәтсіз аяқталғаннан кейін, бас тартуды басты мақсат тұтып, партия құруға тағы бір әрекет жасады. Бұл күш-жігер екі партияның бірігуі үшін Білмеушілермен келіссөздер жүргізуді көздеген Республикалық партияның құрылуына әкелді. Алайда, Массачусетс штатының Know Nothing басшылығы бірігуден бас тартты, ал Республикалық партия басшылығы коалициядан бас тартты. Көптеген республикашылар Гарднердің бірігуді қолдауына қарамастан, оның құлдыққа қарсы күреске адалдығына күмән келтірді. Партиялар жеке тізімдермен кандидаттарды тіркеді, көптеген Know Nothing саясатшылары мен жақтастары басқа лагерьге өтті. Күзгі сайлауда Гарднер қатаң нативистік платформада жарысып, 38% дауыс жинады, ал республикашыл Джулиус Роквелл 27% дауыс алды. Жаңа көпшілік дауыс беру ережесі күшіне енгеннен кейін Гарднер сайлауда жеңіске жетті, бірақ жарылу (және кейбір топтардың Know Nothing идеологиясына наразылығы) оған бұрынғы Free Soilers мен демократтардың қолдауын жоғалтты. 1856 жылғы сайлауда Гарднер республикашылдармен келісім жасады, олар губернаторлыққа кандидатты тіркемеуге келісті, ал Know Nothing президенттік кандидат Джон С. Фремонтты қолдауға уәде берді. Ол оңай қайта сайланды, бірақ көптеген республикашылар оны қолдаудың орнына наразылық білдірген кандидатқа дауыс берді. Гарднер Республикалық партияның қолдауын пайдаланып АҚШ Сенатына сайлануға тырысты (бұл мәселе штаттық сенаттың сессия басында шешілетін), Чарльз Самнерді ығыстыруға ниеттенді. Алайда, республикалық саясаткерлер Сенатты Гарднердің 1857 жылғы сессияны ашу сөйлеуінен бұрын дауыс беруге мәжбүр етті, Самнер оңай қайта сайланды. 1857 жылғы экономикалық дағдарыс пен Канзастағы қақтығыстарға қарамастан, Массачусетс штатындағы сайлау басқа факторларға байланысты болды. Гарднерге қарсы республикашыл (және бұрынғы Know Nothing) Натаниел Прентис Банкс пен демократ Эразм Бич шықты. Гарднер бұрынғы вигтердің индустриалдық мүдделерінің құралына айналғаны үшін айыпталды, ал Банкс көптеген бұрынғы Know Nothing жақтастарын өзіне тартты, ең бастысы Джон З. Гудрич Банкстің құлдыққа қарсы белсенділігін растады. Гарднер мәселені жергілікті деңгейде шешуге тырысты, бірақ құлдық мәселесі басымдық алды, Банкс жеңіске жетті. 1858 жылы Гарднер Know Nothing қалдықтарын демократтармен коалицияға біріктіруге тырысты, бірақ қолайлы кандидатты табуға асыққан әрекеттері сәтсіз аяқталды. Сол жылғы Know Nothing кандидат Амос А. Лоуренс Банкстен қалыс қалды.
Кейінгі өмірі
Гарднер 1876 жылға дейін құрғақ тауарлар сату бизнесін жүргізіп, 1887 жылы Массачусетс өмірді сақтандыру компаниясының өкілі болды. Ал 1855 жылы ол Ежелгі және Құрметті артиллерия қоғамының мүшесі аталды.