Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс саясаткері (1729–1810)
German politician (1729–1810)
Франц Фридрих Вильгельм фон Фюрстенберг (7 тамыз 1729, Шлосс-Хердринген – 16 қыркүйек 1810, Мюнстер) – неміс саясаткері және 18 ғасырдың екінші жартысында Мюнстер княздығының ең ірі мемлекеттік қайраткері. Фюрстенберг сақтықпен және ойлы реформалар жасауға ұмтылды.
Franz Friedrich Wilhelm von Fürstenberg (7 August 1729 in Schloss Herdringen16 September 1810 in Münster) was a German politician and the most important statesman in the Principality of Münster in the second half of the 18th century. Fürstenberg was committed to a cautious and enlightened course of reform.
Өмір
Франц Фридрих Вильгельм фон Фурстенберг 1729 жылғы 7 тамызда Вестфалиядағы Хердринген қаласында дүниеге келген. Ол Фурстенбергтің Вестфалиялық асыл отбасынан шыққан Кристиан Франц Дитрих фон Фюрстенбергтің және Вильгельм Госвин Антон фон Галеннің қызы Хелена фон Галеннің ұлы. Оның қарындасы Мария Анна (1732–1788) Френденберг аббаттығында аббат болды. Франц жеке ұстаздардан білім алғаннан кейін 1746–1748 жылдары Кельн қаласындағы иезуит мектебінде оқыды. 1748 жылы Мюнстер және Падерборн соборларының капитуляры болды. Сол кездегі Мюнстер соборлық бөлімін дәстүрлі түрде Вестфалия ақсүйектерінің ұлдары құраған. Ол дін қызметкері болуға ниеттенбесе де, кішігірім ордендер мен субдиакондыққа ие болды. 1750–1751 жылдары Зальцбург университетінде құқық тағылымдарын оқыды, оны 1753 жылы Римдегі Сапиенцада аяқтады. Жеті жылдық соғыс кезінде (1756–1763) ол қарсыластар арасында делдал ретінде өз еліне ерекше қызметтер көрсетті және өзінің ықпалы арқылы Мюнстер қаласы мен княздығына көптеген апаттардың жолын жапты. 1773 жылы Мюнстердің Ескі университетін құрды. 1777 жылы Мюнстер княздығындағы жалпыға міндетті білім беру жүйесі күшейтілді. Бернхард Генрих Овербергпен бірге 1780 жылдары бастауыш мектептерді қайта ұйымдастыруды жүзеге асырды. Оның бастамасымен 1780 жылы Паулинум гимназиясында тәжірибелік оқу басталды: жоғары неміс тілі мектеп пәніне айналды. Ол гимназияны реформалауды бастады, Мюнстер университетін және семинарияны құрды. Фюрстенберг сонымен қатар маңызды стенограф болды. 1761 жылдан бастап ол француз тіліндегі күнделікті жазбалары үшін Аулей Маколейдің ағылшын стенографиялық жүйесін қолданды және осы жүйеде өзінің шығармашылық өзгерістерін енгізді.
Franz Friedrich Wilhelm von Furstenberg was born 7 August 1729, at Herdringen in Westphalia. He was the son of Christian Franz Dietrich von Fürstenberg from the Westphalian noble family of Furstenberg, and Helene von Galen, daughter of Wilhelm Goswin Anton von Galen. His sister Maria Anna (1732–1788) was abbess in Fröndenberg Abbey. After receiving his early education from private tutors, Franz studied from 1746 to 1748 at the Jesuit School in Cologne. In 1748 he became cathedral capitular in Münster and Paderborn. The cathedral chapter of Münster at that time traditionally consisted of sons of the Westphalian nobility. He received minor orders and the subdeaconship, though he had no intention of entering the priesthood. From 1750 to 1751, he studied jurisprudence at the University of Salzburg, which he completed at the Sapienza in Rome in 1753. During the Seven Years' War (1756–1763) he rendered signal services to his country as intermediary between the opposing camps, and through his influence warded off many a calamity from the city and principality of Münster. In 1773 he founded the Old University of Münster. In 1777, the general compulsory education in the Principality of Münster was tightened. Together with Bernhard Heinrich Overberg, he worked out a reorganization of elementary schools in the 1780s. On his initiative, a school experiment began in 1780 at the Gymnasium Paulinum: High German became a school subject. He initiated a reform of the Gymnasium, and founded the University of Münster and a seminary. Fürstenberg was also an important stenographer. From 1761 he used the English stenography system of Aulay Macaulay for his diary entries in French and made his own creative changes within this system.
Әмірші Амалия фон Галлицин
Мюнстерде Фюрстенберг 1779 жылдан бері Мюнстерде тұратын және онымен тығыз достық қарым-қатынаста болған принцесса Амалия фон Галлицзиннің төңірегіндегі католик Мюнстер үйірмесіне (familia sacra) жатты. Оның ханшайымға жазған хаттары сол ғасырдың маңызды әдеби құжаты болып табылады. 1789 жылғы Француз революциясынан кейін Фюрстенберг, Амалия фон Галлицзинмен бірге, революциялық және Наполеон соғыстары кезінде Фландрия мен Брабанттан Мюнстерге қашқан дін қызметкерлеріне көңіл көрсетіп, оларға қамқорлық жасады. Фюрстенберг Мюнстердегі Überwasserfriedhof бейістігіне жерленді; 1929 жылдың 21 қазанынан бастап оның қабірі Мюнстердегі Әулие Пауыл соборының канониктерінің зиратында орналасқан.
In Münster Fürstenberg belonged to the Catholic Münster Circle (familia sacra) around the Princess Amalie von Gallitzin, who lived in Münster since 1779 and with whom he had a close friendship. His letters to the princess are an important literary testimony of the century. After the French Revolution of 1789, Fürstenberg took intensive care of fleeing clerics from Flanders and Brabant, who were stranded in Münster, during the Revolutionary Wars and the Napoleonic Wars together with Amalie von Gallitzin. Fürstenberg was buried at the Überwasserfriedhof in Münster; since 21 October 1929 his grave has been in the cemetery of the canons of St. Paul's Cathedral in Münster.