Кіріспе

Шотланд футболшысы Дэвид Роберт Спиди (20 ақпан 1960 жылы туған) – шотландтық бұрынғы футболшы. Ол 1980-ші және 1990-шы жылдары Англияның бірнеше клубтарында ойнады, оның ішінде ең танымалдары – «Челси», «Ковентри Сити», «Ливерпуль» және «Блэкберн Роверс». Ол 14 жылдық кәсіби мансабында 500-ден астам футбол лигасы ойынында қатысып, шамамен 150 гол соқты. Сондай-ақ, ол Шотландия құрамасы сапында 10 рет халықаралық матчтарда өнер көрсетті.

Ерте мансап

Шотландияның Гленроутс қаласында туған, бірақ Йоркширде өскен Спиди 1978 жылы «Барнсли» клубымен кәсіби шарт жасаудан бұрын «Бродсворт Уэлфэр» клубында ойнап, көмір шахташысы болып жұмыс істеді. «Барнсли» сапында 21 ойында бір де гол соға алмаған ол 1980 жылы «Дарлингтонға» ауысты, осы клубта оның дарыны алғаш рет көзге түсті. Екі жыл өткен соң, сол кездегі «Челси» жаттықтырушысы Джон Нил оны байқап, 1982 жылдың мамырында 80 000 фунтқа сатып алды.

Челси

Speedie бес жыл бойы «Челсиде» ойнады, онда ол Керри Диксонмен өнімді шабуылдық серіктестік құрды. Speedie-нің күші, гол соғу қабілеті, еңбекқорлығы және оның 170 см бойына қарамастан, басымен ойнау шеберлігі Диксонмен және қанат шегіндегі Пат Невинмен үйлесімді болды. Олар үш жылдың ішінде барлығы 200-ден астам гол соқты. Бірақ Невин мен Диксон келгенге дейін, Speedie бір жыл бұрын «Челсидің» Екінші дивизионда сақтап қалуына маңызды үлес қосты, ол маусымда соққан жеті голы (оның ішінде «Олдхэм Атлетикке» қарсы дебютте соққан екі голы) шешуші болды. Speedie 1985 жылы «Челсидің» үздік ойыншысы атанды және тұрақты батыл ойыны үшін жанкүйерлердің сүйіктісіне айналды. 1986 жылы ол 1966 жылғы әлем чемпионатына қатысқан Джефф Херсттен кейін Уэмблиде хет-трик соққан алғашқы негізгі құрамдағы ойыншы болды. «Челси» Толық мүшелер кубогының финалында «Манчестер Ситиді» 5:4 есебімен жеңді, ал бұрын «Челси» 5:1 есебімен көш бастаған болатын. Сол жылы «Челси» лигада алтыншы орынды иеленді, маусымның көп бөлігінде чемпиондыққа таласқаннан кейін, соңғы апталардағы нашар форма нәтижесінде бәсекеден шығып қалды. Speedie 1987 жылы келісімшартының үш жылы қалған күйінде клуб басшылығымен келіспеушіліктерге байланысты «Челсиді» тастап кетті.

Ковентри қаласы

Батыс Лондон клубында 205 ойында 64 гол соққан Спиди 1987 жылғы шілдеде «Челси» бапкері Джон Холлинспен келіспеушіліктерден кейін 750,000 фунт стерлингке «Ковентри Сити» клубына қосылды. Оның алғашқы ойыны 1987 жылғы ФА қауымдастығының «Эвертонға» қарсы ойыны болды, онда дебюттік ойында гол соғуға жақын болды. Бірақ бұл көрсеткіш бір аптадан кейін түзетілді. «Хайфилд Роудта» 1987 жылғы Кубок финалының қайталануында Спиди Рей Клеменстен өткен әдемі төмен соққымен «Тоттенхэм» командасын 2:1 есебімен жеңіске жеткізді. «Ковентри» Кубоктан кейінгі маусымда нашарлаған стадион жағдайына тап болса, Спиди «Миддлсброға» қарсы 3:4 есебімен жеңілген ойында жеңілген команда үшін хет-трик жасады. Спиди Сирилл Режистің әуедегі күшімен және Дэвид Смит, Дэвид Филлипс, Микки Гинн және Брайан Борроуздың шабуылдағы мүмкіндіктерімен бірігіп, есте қаларлық голдар соқты. «Карроу Роудта» жоғары деңгейде ойнап жатқан «Норвич Сити» клубына қарсы соққан жеңіс голы баспасөз беттерінде «тамаша» деп сипатталды. Бұл «Ковентридегі» Спидидің айрықша белгісіне айналды және «Уимблдон» мен «Саутгемптон» сияқты командаларға қарсы тиімді пайдаланылды. Ол 1988/89 маусымында «Ковентри Сити» командасының маңызды ойыншысы болды, болашақ чемпион «Арсеналды» жеңіп, ақпан айына дейін лигада 3-орынға дейін көтерілді. Олар сол маусымда сыртқы ойындарда тек 5 рет жеңіліп, сондай-ақ сыртта да 5 ойында жеңіске жетті. 7-орынға ие болу – бұл топ 8-ге енген үшінші жағдай болды. «Ковентридегі» оның ойын мансабының соңғы кезеңінде ол орта алаңға көшті, бұл голдар санын азайтуға әкелді. Ол «Ковентриде» төрт жылға жуық ойнады, оның ешқайсысы құлдырауға қарсы күрес болған жоқ, 35 гол соқты (кубок және лига). Бұл көрсеткіш «Челсидегі» голдар санын теңестірді және оған Шотландия құрамасындағы орнын сақтауға мүмкіндік берді. Оның тәртіпсіздігі мен жанжалға бейімділігі үнемі үлкен кемшілік болып келді. Спиди 1990/91 жылғы күзгі-қысқы даулы және өзгеру кезеңінде «Хайфилд Роудтан» кетті, осы кезде менеджер Джон Силлетті Терри Батчер алмастырды.

Кейінгі мансап

Speedie 1991 жылғы қаңтарда «Ливерпуль» клубына қосылды және Кэнни Далглиштің 1991 жылғы 22 ақпанда отставкаға кеткеніне дейінгі соңғы трансфері болды. Далглиш Speedie-ге 4 жыл бұрын, ол әлі «Челси» сапында болғанда, қол қоюға қызығушылық танытқан еді. Ол «Ливерпуль» сапындағы дебюттік ойынында «Олд Траффордта» гол соқты, содан кейін келесі лигалық матчта «Мерсисайд Дербиде» екі гол соқты. Маусым соңына дейін ол «қызылдар» үшін лигада барлығы алты гол соқты. Алайда, «Ливерпульдегі» карьерасы қысқа болды. Грэм Сунесс бас жаттықтырушы болып тағайындалған соң, ол сол жазда «Блэкберн Роверс» клубына сатылды, ал Далглиш та көп ұзамай бас жаттықтырушылыққа қайта оралды. 1991-92 маусымының соңғы күнінде ол «Плимут Аргайлды» жеңіп, хет-трик жасады, бірақ ең бастысы – «Роверсті» плей-оффқа жіберіп, клуб үшін жаңа дәуірдің бастауын берді. Speedie «Блэкберннің» Премьер-лигадағы сәттіліктеріне қатыспады. Ол 400,000 фунт стерлингке «Саутгемптонға» сатылды, бұл трансфер Алан Ширердің 3.6 миллион фунтқа басқа клубқа кеткенінен кейін бос қалған орынды толтырды, бұл сол кездегі ұлттық рекордтық сома болатын. Speedie «Сэйнтс» клубына бұрынғы «Челси» командаласы Керри Диксонмен бірге қосылды. Speedie «Сэйнтс» клубындағы уақытын еске алып: «Мамандағы ең үлкен қателігім, ешқашан «Саутгемптонға» бармауы керек еді», – деді.

Ол 1992–93 маусымында «Сэйнтс» сапында барлығы жеті матч өткізді (гол соқпады), соның ішінде Премьер-лигадағы дебюттік ойыны да болды. «Бирмингем Сити» және «Вест Бромвич Альбион» клубтарымен сәтті болмаған арендалық келісімдерден кейін, наурыз айының басында ол бірінші дивизиондағы «Уэст Хэм Юнайтед» клубына арендаға берілді. Ол 11 лигалық матчта соққан төрт голы «Хаммерзге» бірінші дивизионда екінші орын алып, Премьер-лигаға автоматты түрде жолдама алуға көмектесті. Speedie-ге «Уэст Хэммен» тұрақты келісімшарт ұсынылмады. Оның орнына ол Брайан Литтлдің ұсынысын қабылдап, бірінші дивизиондағы «Лестер Сити» клубына қол қойды. 1993–94 маусымында ол Шығыс Мидлендс клубы үшін 37 лигалық матчта 12 гол соқты. Олар плей-оффқа қатысып, «Уэмбли» стадионында өткен плей-офф финалында жергілікті қарсыластары «Дерби Каунтиді» 2:1 есебімен жеңіп, Премьер-лигаға жолдама алды. Speedie сол ойынды дисквалификация салдарынан өткізіп алды және жарақат алғаннан кейін жыл соңына қарай карьерасын аяқтады, ол «Ликс» сапында Премьер-лигада ешқашан ойнаған жоқ.

Халықаралық

Speedie 1985 жылғы 25 мамырда Шотландия құрамасы сапында Англияға қарсы өткен Rous Cup турнирінде 1–0 есебімен жеңіске жетіп, тұңғыш рет алаңға шықты. Ол Шотландия құрамасы сапындағы 10 толық ойынының соңғысын 1989 жылғы 30 мамырда Чилиға қарсы өткізді, бұл да Rous Cup турнирі болды, осы ойында Шотландия 2–0 есебімен жеңіске жетті. Дегенмен, Speedie Шотландия ұлттық құрамасы сапында ешқашан гол соққан емес.

Кейінгі өмірі

Спиди өзінің мансабын лигадан тыс деңгейде көптеген клубтарда, соның ішінде «Стамфорд АФК» және «Хендон» клубтарында жалғастырды, онда ол бес ойынға қатысып, есеп соқпады. Шындығында, оның ең жарқын 45 минуты 1996–97 маусымында «Саттон Юнайтед» клубына қарсы «Хендонның» алғашқы ойынының екінші таймында қақпашы ретінде алаңға шығуы болды, себебі бірінші нөмірлі қақпашы Скотт Эшкрофт таймның бірінші жартысында жарақат алды. Сонымен қатар, ол «Крук Таун» клубы үшін Солтүстік лигасында бірнеше ойын өткізді. Ол 150 гол соққаннан кейін карьерасын аяқтады. Спиди біраз уақыт Дублинде тұрып, «Setanta Sports» телеканалында комментатор болып жұмыс істеді және Дублиннің Біріккен шіркеулер лигасының «Фрэнсис АФК» клубында ойнады. 2004 жылы Speedie қайырымдастық шарасында нәсілшілдік сипаттағы сөздер айтқан деген күдік туды. 2020 жылы «Челси» клубы 1980 жылдары клубтың бұрынғы президенті Кен Бейтс орнатқан «Стемфорд Бридж» стадионының екі есігінен Speedie-нің атын алып тастады.