Гордон Бэнкс: Ағылшын футболшысы және қақпашысының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Англиялық футболшы (1937–2019)
Англия құрамасының футболшысы

Гордон Бэнкс (30 желтоқсан 1937 – 12 ақпан 2019) – қақпашы ретінде ойнаған ағылшын кәсіби футболшысы. Барлық уақыттағы ең ұлы қақпашылардың бірі саналады, 20 жылдық кәсіби мансабында 679 матч өткізіп, Англия құрамасы сапында 73 рет алаңға шықты, оның ең жарқын жетістігі – 1966 жылғы әлем чемпионатында ұлттың барлық ойындарында қатысуы болды. Бэнкс 1953 жылы наурыз айында «Честерфилд» клубына қосылды және 1956 жылғы ФА жастар кубогының финалында жастар құрамында ойнады. 1958 жылы қарашада негізгі құрамда дебют жасады, ал 1959 жылы шілдеде 7000 фунт стерлингке «Лестер Сити» клубына сатылды. Ол клуб үшін төрт кубок финалында ойнады, 1961 және 1963 жылғы ФА кубогының финалдарында жеңіліске ұшырады, 1964 жылы Лига кубогын жеңіп алды және 1965 жылы финалға шықты. Осы жетістіктерге және 1966 жылғы әлем чемпионатындағы жеңіске қарамастан, Бэнкс «Лестерден» шығарылып, 1967 жылы сәуір айында 50 000 фунт стерлингке «Сток Сити» клубына сатылды. 1970 жылғы әлем чемпионатында…

Ерте өмір

Бэнкс Шеффилдтің Эббидейл ауданында дүниеге келді және Тинслидегі жұмысшы табының отбасында өсті. Кейін отбасы әкесінің (сол кезде заңсыз болған) тікелей ставкалар кеңсесін ашуынан кейін Кэтклиф ауылына көшті. Бұл оларға мол табыс пен қайғыны әкелді; бір күні Бэнкстің мүгедек бауыры кеңседен түскен күндік кірістің орнына тоналанды және бірнеше аптадан кейін алған жарақатынан көз жұмды. Бэнкс 1952 жылғы желтоқсанда 15 жасында мектепті бітіріп, жергілікті көмір сатушының көмекшісі болып жұмыс істеді, бұл оның денесінің жоғарғы жағын күшті етуіне көмектесті. Ол бір маусым бойы "Миллспау" командасы үшін әуесқой болып ойнады, себебі команданың қақпашысы матчқа келмей қалды. Клубтың жаттықтырушысы Бэнксті көрермендердің арасында байқап, оны қақпаға тұруға шақырды, өйткені ол Бэнкстің бұрын Шеффилд мектеп құрамасында ойнағанын білген. Әлі де 15 жаста болған ол жұмысын ауыстырып, цемент тасушы болды. Ол осы ойындарда өзін жеткілікті дәрежеде көрсетіп, 1953 жылғы шілдеде менеджер Тедди Дэвисоннан аптасына 3 фунт стерлингтік жартылай штатты жұмысқа келісімшарт алды. Резервтік команда күшті клуб директорының ықпалымен, емес, өз өнімділігінің арқасында Central League-ге қосылды, ал Бэнкс 1954–55 маусымында 122 гол жіберіп алды, себебі "Спайрайтс" тек үш жеңіспен соңғы орында қалды. Ол сынған шынтағынан жазылып, 1956 жылы ФА жастар кубогының финалына шығуға "Честерфилд" жастар командасына көмектесті. Бэнкс 1958 жылғы қарашада "Солтергейт" стадионында "Колчестер Юнайтед" командасына қарсы үшінші дивизиондағы ойында менеджер Дуг Ливингстонның шешімімен, ұзақ жылдар қызмет еткен Рон Пауэллдің орнына алғаш рет негізгі құрамда ойнады. Ойын 2–2 есебімен аяқталды, ал Бэнкс келесі матчта "Норвич Сити" командасына қарсы өз орнын сақтап қалды; 1958–59 маусымының соңына дейін ол тек үш ойынға қатыса алмады, себебі жарақат алған. Қақпашыларға бағыт беруші жаттықтырушы болмағандықтан, Бэнкс өз қателіктерінен алаңда үйренуге мәжбүр болды, ол көп ұзамай қарсаңындағы ойыншыларды тиімді қорғанысқа бағыттайтын заманауи, дауысты қақпашыға айналды. Лигада 23 және кубокта 3 матч өткеннен кейін, Бэнкс 1959 жылғы шілдеде бірінші дивизиондық "Лестер Сити" клубының менеджері Мэтт Гиллис оны "Честерфилдтен" 7 000 фунтқа сатып алғанда таң қалды; бұл сонымен қатар оның апталық жалақысын 15 фунтқа дейін көтерді.

Banks was born in Abbeydale, Sheffield, and brought up in the working class area of Tinsley. The family later moved to the village of Catcliffe after his father set up a (then illegal) betting shop. This brought greater prosperity but also misery; one day Banks's disabled brother was mugged for the shop's daily takings, and died of his injuries some weeks later. Banks left school in December 1952, aged 15, and took up employment as a bagger with a local coal merchant, which helped to build up his upper body strength. He spent a season playing for amateur side Millspaugh after their regular goalkeeper failed to turn up for a match; the club's trainer spotted Banks amongst the spectators and invited him to play in goal as he was aware that Banks had previously played for Sheffield Schoolboys. Still aged 15, he then switched jobs to become a hod carrier. He impressed enough in these games to be offered a part time £3 a week contract by manager Teddy Davison in July 1953. The reserve team were placed in the Central League on account of a powerful club director rather than on merit, and Banks conceded 122 goals in the 1954–55 season as the "Spireites" finished in last place with only three victories. He recovered from a fractured elbow to help the Chesterfield youth team to the 1956 final of the FA Youth Cup. Banks was given his first team debut by manager Doug Livingstone, at the expense of long serving Ron Powell, in a Third Division game against Colchester United at Saltergate in November 1958. The game ended 2–2, and Banks kept his place against Norwich City in the following match; by the end of the 1958–59 season he had missed only three games, those owing to injury. With no goalkeeping coach to guide him, Banks had to learn from his mistakes on the pitch, and he soon developed into a modern vocal goalkeeper who ordered the players in front of him into a more effective defence. Having just 23 league and three cup appearances to his name, it came as a surprise to Banks when Matt Gillies, manager of First Division club Leicester City, bought him from Chesterfield for £7,000 in July 1959; this also meant a wage increase to £15 a week.

Лестер Сити

Банксқа бес басқа қақпашы қарсылас болды, оның ішінде 30 жастағы Шотландия құрамасының ойыншысы Джонни Андерсон және 25 жастағы Дейв Макларен. 1959–60 маусымын ол резервтік команданың қақпашысы ретінде бастады. Бұл оны клубтың екінші нөміріне айналдырды, төрт қарсыласынан жоғарырақ, бірақ бірінші команданың қақпашысы Маклареннан төмен. Макларен жарақат алғанда ол резервтік команда үшін төрт ойын өткізді, ал менеджер Мэтт Гиллис 9 қыркүйекте Фильберт-стритте Блэкпулға қарсы Банкстің Лестердегі дебюттік ойынына таңдады. Матч 1–1 есебімен аяқталды, Джеки Мьюдидің голы Кен Ликтің мергендігін теңестірді. Банкс үш күннен кейін Сент-Джеймс-паркте Ньюкасл Юнайтедке қарсы 2–0 есебімен ұтылып, орнын сақтады. Макларен жазылғаннан кейін Банкс резервке қайтарылды, бірақ бірінші команда келесі бес ойында 14 гол жібергеннен кейін, ол қайта шақырылды және маусымның қалған бөлігінде бірінші нөмірлі қақпашы болды. Ол жаттығуларда қосымша уақыт өткізді және өз дағдыларын жақсарту үшін жаттығулар ойлап тапты – бұл сол дәуірде мамандандырылған қақпашы жаттықтырушылары болмағандықтан ерекше жағдай еді. Жазда Андерсон мен Макларен екеуі де клубтан кетіп, Банкс клубтың сөзсіз бірінші нөміріне айналды. Лестер 1960–61 маусымында алтыншы орынды иеленді және Уайт-Харт-Лейндегі матчта чемпион Тоттенхэмді жеңді. Бірақ олардың ең үлкен жетістігі – ФА кубогының финалына өту болды, Банкс финалға дейінгі тоғыз ойында тек бес гол жіберді, жартылай финалда үш рет қақпаны құрғақ ұстады және Шеффилд Юнайтедке қарсы екі қайталама матчта да жеңіске жетті. Уэмблидегі финалда олардың қарсыласы Тоттенхэм болды, ол бірінші дивизион титулын сегіз ұпай айырмасымен жеңіп алған еді. Матчтың басында оң жақ қорғаушы Лен Чалмерс ауыр жарақат алды, ал Кен Лик тәртіптік себептермен жаңадан келген Хьюи МакИлмойлға алмастырылды, нәтижесінде Сити он адаммен ойнады және алға қарай көп қауіп төндіре алмады. Бобби Смит пен Терри Дайсон "шпорына" 2–0 есебімен жеңіс сыйлады және 20 ғасырдың алғашқы "дублін" авторы атанды, Банкс екі голдың да алдын ала алмады. Бірден-бір жағымды жайт – клубтың Еуропа кубогы жеңімпаздары кубогына қатысуы болды, бұл Банксті испандық "Атлетико Мадридке" қарсы өз клубы үшін ойнауды немесе Англия – Португалия матчына ойнамайтын құрам мүшесі ретінде қатысуды таңдауға мәжбүр етті. Соңғы минуттағы гол испандықтарға Филберт-стритте 1–1 есебімен тең түсуге көмектесті. Қайталама матчта Банкс Энрике Колардың пенальтісін сейіп алды, бірақ "Атлетикоға" екінші пенальті берілді, оны Колар голға айналдырды, нәтижесінде Лестер ойынды 2–0 есебімен ұтырып, жалпы есеп бойынша 3–1 есебімен жеңіліске ұшырады. Лестер екі кубокты жеңуге талпынып, сәуір айында турнир кестесінде көшбасшы болып тұрғанда ФА кубогының жартылай финалына жетті. "Сити" Хиллсбороуда "Ливерпульді" 1:0 есебімен жеңіп, финалға өтті, Банкс мерсисайдтық клубтың үздіксіз шабуылдарына қарамастан қақпаны құрғақ ұстады. The News of the World басылымы "Ливерпульдің" 34 рет гол соғуға тырысқанын, ал Лестердің бір рет соққыға ұшырағанын хабарлады, ал Банкс кейіннен бұл клуб деңгейіндегі ең жақсы ойыны болғанын мәлімдеді. Өкінішке орай, Банкс "Хоторнс" стадионында "Вест Бромвич Альбионға" 2:1 есебімен ұтылып, саусағын сындырып алды, нәтижесінде Лестер соңғы үш лига матчында жеңіліске ұшырады және маусымды көңіл көншітпейтін төртінші орында аяқтады. 1963 жылғы ФА кубогының финалында Банкс және команданың қалған мүшелері күтілгендей ойын көрсетпеді және ойынды "Манчестер Юнайтедке" 3–1 есебімен ұтырып қалды. Сити 1963–64 маусымын 11-ші орында аяқтады, маусым бойы тұрақсыздық байқалды. Сәттілік Лига кубогы арқылы келді, олар жартылай финалда "Вест Хэм Юнайтедті" екі ойында 6–3 есебімен жеңіп, "Сток Ситиге" қарсы финалға өтті. Виктория Граундтағы алғашқы матч өте лайлы жағдайда 1–1 есебімен аяқталды, Банкс Билл Аспрейдің соққысын тоқтатып жіберді, ал Кит Бэббингтон кері соққы берді. Банкс 1964–65 маусымын аптасына 40 фунт стерлинг жалақымен бастады, ал клуб желтоқсан айында аптасына 60 фунт стерлинг төлеуге келісті. Бұл жалақылар клубқа Франк Маклинтокты сатудан түскен 80 000 фунт стерлингті жұмсауды қиындатты. Ол өзінің жалақысына және жағдайына наразы болып, трансфер сұранысын берді, ал Банктер мен Маклинток сияқты толыққанды халықаралық ойыншыларға бәсекелес клубтар орташа ойыншыларға төлейтін базалық жалақыдан артық төлемейтін клубқа қосылуға асықпады. Лестер лигада 18-ші орынды иеленді және алтыншы раундта Анфилдте "Ливерпульден" ФА кубогынан шығып қалды. Лига кубогында Сити "Питерборо Юнайтедті" (қайталама матчта), "Гримсби Тауны" мен "Кристал Пэласты" (қайталама матчта) жеңіп, "Ковентри Ситиге" қарсы 8–1 есебімен жеңіске жетті. Жартылай финалда "Плимут Аргайлды" жеңгеннен кейін Банкс тағы бір Лига кубогы финалында өнер көрсетті. Алайда "Челси" финалда "Стэмфорд Бриджде" 3–2 есебімен жеңіске жеткеннен кейін Филберт-стритте 0–0 есебімен тең түсті. Банкс 1965–66 маусымының алғашқы тоғыз ойынын "Нортгемптон Таунының" Джо Киернанның аяқтарына секіргенде білезігін сындырғаннан кейін өткірді. Лестер маусымды жетінші орында аяқтады және екі кубоктан да "Манчестер Сити" қолынан жеңіліске ұшырады. 1966 жылғы әлем чемпионатының жеңімпазы болғанына қарамастан, Банкс 1966–67 маусымының соңында өте перспективті жас резервтік қақпашы Питер Шилтонның пайдасына құрамнан шығарылды. Менеджер Мэтт Гиллис тікелей айтты, Банкске "біздің (Гиллис пен клуб директорларының) сіздің ең жақсы күндеріңіздің артта қалғанын ойлаймыз, сіз өзгеге өтуіңіз керек" деді. Командаласы Ричи Норман Банкске Гиллис Шилтонның клубтан кетіп қалмаса, бірінші командада ойнамайтынын айтқаннан кейін бұл шешімге қысым көрсетілгенін айтты. "Ливерпуль" менеджері Билл Шэнкли үлкен қызығушылық танытты, бірақ қақпашыға мұндай үлкен ақы төлеуге клуб директорларын көндіре алмады. "Вест Хэм Юнайтед" менеджері Рон Гринвуд ақыны теңестіруге дайын болды, бірақ "Килмарноктың" Бобби Фергюсонды 65 000 фунт стерлингке сатып алды, өйткені ол "Килмарнокпен" келісімге келген және сөзінен қайтуды қаламады.

Banks faced competition from five other goalkeepers, including 30 year old Scotland international Johnny Anderson and 25 year old Dave MacLaren. He started the 1959–60 season as the reserve team's goalkeeper. This in effect made him the club's second choice, ahead of four of his rivals but behind first team choice MacLaren. He had played four reserve team games when MacLaren picked up an injury, and manager Matt Gillies selected Banks for his Leicester debut against Blackpool at Filbert Street on 9 September. The match finished 1–1, with Jackie Mudie's strike cancelling out Ken Leek's opener. Banks retained his place for the 2–0 loss to Newcastle United at St James' Park three days later. With McLaren fit again, Banks was sent back to the reserves but, after the first team conceded 14 goals in the next five games, he was recalled and became the first choice goalkeeper for the remainder of the season. He put in extra hours during training and came up with practice sessions to improve his skills – this was largely unique in an era where there were no specialized goalkeeping coaches. In the summer, both Anderson and MacLaren departed, leaving Banks as the club's undisputed number one ahead of a group of understudies. Leicester finished sixth in 1960–61, and managed to beat champions Tottenham Hotspur at White Hart Lane. Yet their greatest accomplishment was in reaching the final of the FA Cup, with Banks conceding only five goals in their nine games en route to the final, and keeping three clean sheets in the semi final and two replays against Sheffield United. Their opponents in the final at Wembley were Tottenham, who had already won the First Division title by an eight point margin. Right back Len Chalmers picked up a severe injury early in the match, and with Ken Leek dropped for disciplinary reasons in favour of rookie Hughie McIlmoyle, City were effectively playing with ten men and offered little threat going forward. Bobby Smith and Terry Dyson gave Spurs a 2–0 win and the first "double" of the 20th century, with Banks unable to prevent either goal. The only highlight was the club's participation in the European Cup Winners' Cup, which actually put Banks in the difficult position of choosing to play for his club against Spanish club Atlético Madrid or choosing to attend the England versus Portugal match as a non playing squad member. A last minute goal earned the Spaniards a 1–1 draw at Filbert Street. In the return leg, Banks saved an Enrique Collar penalty, but Atlético were awarded a second penalty which Collar converted, and Leicester lost the game 2–0 (losing the tie 3–1 on aggregate). Leicester went to chase a possible double, reaching the FA Cup semi finals whilst lying top of the table in April. City beat Liverpool 1–0 at Hillsborough to reach the final, with Banks keeping a clean sheet despite his goal being under a near constant siege from the Merseyside club. The News of the World reported that Liverpool had had 34 attempts on goal to Leicester's one, and Banks later stated that it was his finest performance at club level. Unluckily, Banks then broke a finger in a 2–1 defeat by West Bromwich Albion at The Hawthorns, and was out injured as Leicester lost their final three league games, ending the season in a disappointing fourth place. In the 1963 FA Cup final Banks and the rest of the team underperformed, and lost the game 3–1 to Manchester United. City ended the 1963–64 season in 11th place, having been inconsistent all season. Success instead came through the League Cup, as they beat West Ham United 6–3 over two legs in the semi finals to reach the final against Stoke City. The opening tie at the Victoria Ground finished 1–1 in extremely muddy conditions as Banks spilled a shot from Bill Asprey, with Keith Bebbington pouncing on the rebound. Banks started the 1964–65 season on wages of £40 a week, and the club only agreed to pay £60 a week in December. These miserly wages made it difficult for the club to spend the £80,000 it received from the sale of Frank McLintock – he had put in a transfer request over dissatisfaction with his pay and quality replacements were reluctant to join a club that paid full internationals like Banks and McLintock no more than the base rate that rival clubs paid to average players. Leicester finished 18th in the league and were knocked out of the FA Cup by Liverpool at Anfield in the sixth round. In the League Cup, City struggled to get past Peterborough United (in a replay), Grimsby Town and Crystal Palace (in a replay), before they recorded an 8–1 victory over Coventry City at Highfield Road. After easing past Plymouth Argyle in the semi finals, Banks found himself playing in another League Cup final. However, Chelsea won the final after successfully defending their 3–2 win at Stamford Bridge with a goalless draw at Filbert Street. Banks missed the first nine games of the 1965–66 season after breaking his wrist when diving at the feet of Northampton Town's Joe Kiernan in a pre season friendly. Leicester finished the season in seventh spot, and exited both cup competitions at the hands of Manchester City. Despite being a World Cup winner in the summer of 1966, Banks was dropped towards the end of the 1966–67 season in favour of highly promising teenage reserve Peter Shilton. Manager Matt Gillies was blunt, telling Banks "we [Gillies and the club's directors] think your best days are behind you, and you should move on". Teammate Richie Norman told Banks that Gillies was pressured into the decision, Shilton having told the board he would leave the club unless he was given first team football. Liverpool manager Bill Shankly showed strong interest, but could not convince the club's board of directors to agree to such a large fee for a goalkeeper. West Ham United manager Ron Greenwood was prepared to match the fee, but instead signed Kilmarnock's Bobby Ferguson for £65,000 because he had already agreed terms with Kilmarnock and did not want to go back on his word.

Сток қаласы

Фильберт көшесінен кеткен соң Банкс Лестерден адалдық сыйақысын сұрады, ал Мэтт Гиллис оған: «Біз саған бір тиын да төлемейміз деп шештік. Ешқандай өтемақы төленбес, бұл соңғы шешім» деді. Бірнеше жыл өткен соң ғана Банкске төлемді Лестер емес, Сток жасағанын хабарлады. Ол Джон Фармердің орнын клубтың бірінші нөмірі ретінде басып алды және 1966–67 маусымының соңғы төрт ойынында қақпаны қорғады, Виктория Граундта бұрынғы клубы Лестерге қарсы 3–1 есебімен жеңіске жетіп, үйдегі ойынында дебют жасады. 1967–68 және 1968–69 маусымдарында «Поттерс» Бірінші дивизион турнир кестесінің төменгі жағында күресті, ал 1969–70 маусымында тоғызыншы орынға көтерілді. Банкс клуб үшін сенімді қақпашы болып қала берді, бірақ 1969 жылдың 1 наурызында Рокер Паркте Сандерлендтің Малкольм Мур оны есінен айырды, ал оның орнына келген Дэвид Херд 4–1 есебімен жеңіліске ұшырады. Банкс 1968 жылдың жазында Американың Біріккен футбол қауымдастығының «Кливленд Стокерс» командасы үшін де бір маусым ойнады: ол Огайо штатының Кливленд қаласындағы клубтың 12 ойынының жетісінде ойнады. Сток 1970–71 маусымында жүлделер үшін күресе бастады, бірақ ең үздік екі клуб – «Арсенал» және «Лидс Юнайтед» командаларына қарсы әсерлі жеңістерге қарамастан, «Сити» маусымды ортаңғы көрсеткішпен аяқтады. Клубтың ең үлкен жетістігі – ФА кубогының жартылай финалына өтуі болды, ол жолда «Миллуолл», «Хаддерсфилд Таун», «Ипсвич Таун» және «Халл Сити» клубтарын жеңді. Жартылай финалда «Хиллсборо» стадионында «Арсеналмен» кездескенде, олар екі голдың артықшылығын жоғалтып, 2–2 есебімен теңесті, содан кейін «Вилла Паркте» өткен қайталама ойында 2–0 есебімен жеңілді. 1971–72 маусымында тағы да ортаңғы көрсеткішті көрсеткеніне қарамастан, «Сток» «Честерфилд», «Транмир Роверс», «Халл Сити» және «Манчестер Юнайтед» клубтарын жеңіп, тағы бір ФА кубогының жартылай финалына өтті. Олар тағы да «Арсеналмен» кездесті, ал тағы да «Вилла Паркте» теңдік «Гудисон Паркте» қайталама ойынды білдірді. «Ганнерс» командасының 2–1 есебімен жеңіске жетуіне Франк Маклинтоктан соққан даулы пенальти және теледидар қайталамаларында анық офсайд болған Джон Радфордтың голы себеп болды. 2011 жылдың мамыр айындағы сұхбатында Банкс ФА кубогының финалында клуб үшін ойнау мүмкіндігінен «алданып» қалғанын айтты. «Сток» пен Банкс Лига кубогында жұбаныш тапты, бірақ финалға жету үшін оларға 11 матч қажет болды. Олар «Саутпортты» жеңіп, содан кейін «Оксфорд Юнайтедті» қайталама ойында, «Манчестер Юнайтедті» екінші қайталама ойында, «Бристоль Роверсті», содан кейін екі ойынның қорытындысы бойынша тең түскеннен кейін «Вест Хэм Юнайтедті» екінші қайталама ойында жеңді. «Вест Хэммен» өткен екінші ойынның қосымша уақытында Банкс Гарри Реднаппты бұзып, пенальти берді, содан кейін Джефф Херсттің күшті соққысын сейіп, «Ситиді» бәсекеде қалдырды. Содан кейін олар Уэмблидегі финалда «Челсимен» кездесті. Питер Осгуд жартылай уақытқа дейін Банксті жеңіп, гол соқты, бірақ Терри Конрой мен Джордж Истхэмнің голдары «Стокты» 2–1 есебімен жеңіске жеткізді. Маусым соңында Банкс FWA Жыл футболшысы атанды, ол 1956 жылы Берт Траутманнан бері осы құрметке ие болған алғашқы қақпашы болды. 1972 жылдың 22 қазанында, Сток физиотерапевтімен жарақаттанған иығына жұмыс істеуден үйге келе жатып, Банкс өзінің жаңа Ford Consul (Ford Granada Mk I қайта таңбаланған) көлігін басқаруды жоғалтты, ол орға түсіп қалды. Ол өткір бұрылыста бір машинаны басып озуға тырысып, қарсы келе жатқан «Остин А60» фургонына соқтығысты. Оның көру қабілеті ешқашан қалпына келмеді, ал бинокулярлық көру қабілетін жоғалту оның қақпашы ретіндегі қабілеттерін қатты шектегендіктен, ол келесі жазда кәсіби футболдан зейнеткерлікке шықты.

On leaving Filbert Street, Banks requested a loyalty bonus from Leicester, and was told by Matt Gillies "We've decided not to pay you a penny. There's to be no compensation payment and that's final." It was only some years later that Banks was informed that Stoke had actually made the payment, not Leicester. He replaced John Farmer as the club's number one, and kept goal in the last four games of the 1966–67 season, making his home debut at the Victoria Ground in a 3–1 win over his former club Leicester. The Potters struggled near the foot of the First Division table in the 1967–68 and 1968–69 campaigns, before rising to ninth place in the 1969–70 season. Banks remained a reliable stopper for the club, though on 1 March 1969 he was knocked unconscious at Roker Park by Sunderland's Malcolm Moore, and his replacement David Herd conceded four goals in a 4–1 defeat. Banks also played a season for the Cleveland Stokers of the American United Soccer Association in the summer of 1968: he played seven of the short lived club's 12 games in Cleveland, Ohio. Stoke began to compete for honours in the 1970–71 season, though despite impressive victories against the top two clubs—Arsenal and Leeds United—City ended the season in mid table obscurity. The club's great achievement was in reaching the semi finals of the FA Cup, beating Millwall, Huddersfield Town, Ipswich Town and Hull City en route. Facing Arsenal at Hillsborough in the semi finals, they lost a two goal lead to draw 2–2, and were then beaten 2–0 in the replay at Villa Park. Despite another mid table finish in 1971–72, Stoke beat Chesterfield, Tranmere Rovers, Hull City and Manchester United to reach another FA Cup semi final. They again faced Arsenal, and once more a draw at Villa Park meant a replay at Goodison Park. The Gunners' goals in a 2–1 victory came from a disputed Frank McLintock penalty and a John Radford goal that television replays showed was clearly offside. In a May 2011 interview, Banks said that he still felt "cheated" out of a chance to play for the club in an FA Cup final. Stoke and Banks found solace in the League Cup, though it took them 11 matches to reach the final after overcoming Southport, then Oxford United in a replay, Manchester United in a second replay, Bristol Rovers, and then West Ham United in a second replay following an aggregate draw after two legs. In extra time of the second leg with West Ham, Banks fouled Harry Redknapp, conceding a penalty, and then saved Geoff Hurst's powerful spot kick to keep City in the competition. They then faced Chelsea in the final at Wembley. Peter Osgood beat Banks with a hooked shot just before half time, but goals from Terry Conroy and George Eastham won Stoke the game 2–1. At the end of the season Banks was named as the FWA Footballer of the Year, becoming the first goalkeeper to receive the honour since Bert Trautmann in 1956. On 22 October 1972, while driving home from a session of work on his injured shoulder with the Stoke physiotherapist, Banks lost control of his new Ford Consul (a re badged Ford Granada Mk I) car, which ended up in a ditch. He had attempted to overtake a car on a sharp bend and collided with an oncoming Austin A60 van. His sight never returned, and as the loss of binocular vision severely limited his abilities as a goalkeeper, he retired from professional football the following summer.

Форт-Лодердейл шабуылшылары

1977 жылғы сәуірде ол Солтүстік Америка футбол лигасының (NASL) «Форт-Лодердейл Страйкерс» клубында жұлдыз ойыншы ретінде ойнауға кетті. 1977 жылы «Страйкерс» өз дивизионында жеңіске жетті, ал Банкс 26 ойында бар болғаны 29 гол жібергені үшін NASL-дің «Жыл қақпашысы» атанды – бұл NASL-дегі ең үздік қорғаныс көрсеткіші болды. Ол сондай-ақ Ирландия лигасының бір ойынында «Сент-Патрикс Атлетик» сапында өнер көрсетті. 1977 жылғы 2 қазанда «Ричмонд Парк» стадионында «Шамрок Роверс» клубымен 1:0 есебімен жеңіске жеткен кезде гол жібермеді. Ол «Форт-Лодердейлге» оралып, 1978 жылғы маусымда 11 ойын өткізді. Банкс қабілеті танылған кезде Англия құрамасының қақпашысы Рон Спрингет болды, бірақ Чилиде өткен 1962 жылғы әлем чемпионатынан кейін бұрынғы Англия құрамасының оң қорғаушысы Альф Рамзи жаңа бапкер болып тағайындалды. Рамзи команданы толық бақылауда ұстауды талап етіп, келесі әлем чемпионатына дайындық бастады. Англия 2:1 есебімен жеңілді, бірақ Банкс кінәлі емес еді, өйткені Шотландияның голдары алдымен Джимми Армфилдтің қатесінен, ал екіншісі пенальтиден соғылды. Ол Бразилияға қарсы келесі матчқа шақырылды, ол Брайан Дугластың голынан кейін 1:1 теңдікпен аяқталды. Банкс Англия құрамасының бірінші нөміріне айналу үшін тұрақты түрде ойнады. 1963 жылы ол Англия футбол қауымдастығының 100 жылдығын мерекелеу үшін «Әлем жұлдыздарына» қарсы ойынға қатысты. Банкс 1964 жылғы жазда Бразилияда өткен «Кіші әлем кубогында» Англияның үш ойынының екеуінде де ойнады – Португалиямен 1:1 тең түсті және Аргентинаға 1:0 есебімен есе жіберді. «Блэкпулдің» Тони Уайтерс 1964 жылы Англия құрамасының қақпасында бес ойын өткізді, бірақ Банкстің негізгі құрамдағы орнына таласқан әрекеті Бразилияға бес гол жібергеннен кейін аяқталды. 1965 жылғы Англияның жазғы туры аясында ол Джордж Коэн, Джек Чарльтон, Бобби Мур және Рей Уилсон сияқты қорғаушыларымен жақсы түсіністікке келді, өйткені ол Венгрия, Югославия, Батыс Германия және Швецияға қарсы төрт матчта бар болғаны екі гол жіберді. Содан кейін олар 1966 жылғы әлем чемпионатына дайындық барысында жеті жолдастық ойын өткізді, бірақ команда британдық құрамалар чемпионатындағы ең қиын сынағынан өтті, «Хэмпден Паркте» 130 000-нан астам көрерменнің алдында Шотландияны 4:3 есебімен жеңді. Турнирге қатысқанда, «Кіші әлем кубогынан» бері өткен 21 матчтағы жалғыз жеңіліс Австрияға қарсы болды, Банкс жарақат алғандықтан бұл ойынды өткізіп алды.

In April 1977 he went to play as a named superstar in the North American Soccer League (NASL) for Fort Lauderdale Strikers. The Strikers won their division in 1977, and Banks was named NASL Goalkeeper of the Year after he conceded only 29 goals in 26 games—the best defensive record in the NASL. He also played one League of Ireland game for St Patrick's Athletic, keeping a clean sheet in a 1–0 win over Shamrock Rovers at Richmond Park on 2 October 1977. He returned to Fort Lauderdale and played 11 games in the 1978 season. Ron Springett was the goalkeeper for England as Banks rose to prominence, but after the 1962 World Cup in Chile, a new coach was appointed in former England right back Alf Ramsey. Ramsey demanded sole control of the team and began looking towards the next World Cup. England lost 2–1, though Banks was blameless as Scotland's goals came firstly from an error by Jimmy Armfield and then secondly from the penalty spot. He was picked for the next match against Brazil, which ended in a creditable 1–1 draw after Bryan Douglas cancelled out Pepe's opener. Banks continued to play consistently to become established as England's first choice goalkeeper. In 1963, he was picked to play against the Rest of the World, in a celebration match to mark 100 years of The Football Association. Banks also played in two of England's three games at the "Little World Cup" in Brazil in the summer of 1964, a 1–1 draw with Portugal and a 1–0 defeat to Argentina. Blackpool's Tony Waiters won five caps in the England goal in 1964, but found that his challenge to Banks's first team place came to an end after he conceded five goals to Brazil. During England's summer of 1965 tour he built up a solid understanding with his defenders—George Cohen, Jack Charlton, Bobby Moore, and Ray Wilson—as he only conceded two goals in four matches against Hungary, Yugoslavia, West Germany, and Sweden. They then played seven friendlies in 1966 in the build up to the World Cup, though the team passed their biggest test of character in the British Home Championship, beating Scotland 4–3 in front of a crowd of over 130,000 at Hampden Park. Going into the competition, the only defeat in 21 matches since the "Little World Cup" came against Austria, in a game that Banks missed due to injury.

1966 жылғы әлем чемпионаты

Банкс 1966 жылғы ФИФА әлем чемпионатына Англияның бірінші қақпашысы ретінде қатысты, ал оның көмекшілері Рон Спрингетт пен Питер Бонетти турнир барысында алаңға шықпады. Англия турнирді Уругваймен 0:0 есебімен теңдестіріп бастады, Банкс дерлік көрермен болып қалды, себебі қатты қорғанысқа баса назар аударған уругвайлықтар өз жартысынан сирек шықты. Содан кейін Мексиканы 2:0 есебімен жеңіске жетті, Банкске де көп қиындық тумады. Францияны 2:0 есебімен жеңген Англия Банкс еш гол жібермей топтық кезеңнен өтті. Жақ сегіздікте Англия Аргентинаны 1:0 есебімен жеңді, Джефф Херст баспен гол соқты; матчтың бірінші жартысында аргентиналық жартылай қорғаушы Антонио Раттин алаңнан қуылды, ол наразылығын білдіргені үшін алаңнан кетуден бас тартты. Бұрынғы ойындардан өзгеше, Португалиямен өткен жартылай финал екі талантты команданың бастапқы минуттан шабуылға ұмтылысқан әділ бәсекелесі болды. Дегенмен, ойынға дайындық кезінде бапкер Харольд Шепардсон шайнау икемін сатып алуды ұмытып, алаңдағы ойыншылардың қолдарын жақсырақ ұстауына көмектесетін икемді ұмытып кеткендіктен, алаңда дүрбелең болды. Сондықтан Шепардсонға жақын маңдағы газет стендіне жүгіріп, икем сатып алуға тура келді. Бобби Чарлтон екі гол соқты, бірақ Португалия 82-ші минутта Джек Чарлтон пенальти алаңында допты қолымен ұстағаннан кейін пенальти соқты. Эузебио Банксті жаңылыстырып, пенальтиді голға айналдырды, ал ойын Англияның 2:1 есебімен аяқталды. Бұл Банкс Англия құрамасы сапында 721 минут бойы жіберген алғашқы голы болды, сәуір айында өткен «Ұлттар арасындағы матчта» Шотландияның соңғы голын жібергеннен кейін. Бұл рекорд 2021 жылға дейін Англия қақпашылары үшін сақталды, бірақ Джордан Пикфорд бұзды. Финалда Англияның қарсыласы Батыс Германия болды. Финалда Англия үстемдік танытты, бірақ Банкс бірінші болып жеңіліске ұшырады. Рей Уилсонның әлсіз басы Хелмут Халлерге мүмкіндік берді, ол дәл, бірақ салыстырмалы түрде әлсіз соққыны тордың бұрышына жіберді; Банкс Джек Чарлтоннан көрінбеді және допқа жете алу үшін уақытында орнын өзгерте алмады. Англия алты минуттан кейін Джефф Херсттің басымен теңдестірді және екінші таймның соңында Мартин Петерс гол соқты. Ойынның соңына санаулы секундтар қалғанда Лотар Эммерих Англияның пенальти алаңына бос соққы берді, ал доп Вольфганг Веберге тиді, ол допты секіріп тұрған Рей Уилсон мен созылған Банкстің үстінен асырып, қосымша уақытқа дейін ойынды әкелді. Қосымша уақытта немістер Англия қақпасына соққылар жасады, Банкс оларды қауіпсіз түрде ұстап, бақылап алды. Хёрст өзінің хет-тригін аяқтау үшін екі гол соқты, және көптеген адамдар оның екінші голы гол сызығын кесіп өтпегенін айтса да, Банкс төрешілердің шешімі дұрыс екеніне сенді. Осы голдардың арасында Банкс Зигфрид Хелдтің күшті соққысын тойтарды, кейін Уве Зелер допқа тиюге сантиметр ғана жетпей қалды.

Banks entered the 1966 FIFA World Cup as England's first choice goalkeeper, and his understudies Ron Springett and Peter Bonetti never took to the field during the tournament. England opened the tournament with a goalless draw against Uruguay, with Banks a virtual spectator as the highly defensive Uruguayans rarely ventured out of their own half. They then defeated Mexico 2–0, with Banks again rarely troubled throughout. A 2–0 win over France then took England through the group stage without Banks conceding a goal. England beat Argentina 1–0 in the last eight, with Geoff Hurst scoring with a header; the match was sullied by the first half sending off of Argentinian midfielder Antonio Rattín, who refused to leave the pitch after being dismissed for dissent. In contrast to the previous games, the semi final against Portugal proved to be a fair contest between two sides of talented players eager to attack from the start of the match. Yet there was panic in the buildup to the game as trainer Harold Shepherdson forgot to buy chewing gum, which Banks used to make his hands stickier and better able to handle the ball, and so Shepherdson had to run to a nearby newsagents to purchase gum as the teams were in the tunnel. Bobby Charlton scored two goals, but Portugal made a strong finish and won a penalty on 82 minutes after Jack Charlton handled the ball in the penalty area. Eusébio converted the penalty after sending Banks the wrong way, and the game finished 2–1 in England's favour. This was the first goal Banks had conceded for England in 721 minutes of regular play, since giving up Scotland's last goal after 81 minutes of the Home International clash in April. This remained a record for an England goalkeeper until 2021 when it was broken by Jordan Pickford. England's opponents in the final were West Germany. It was England who dominated the final but it was Banks who was beaten first. A weak header from Ray Wilson handed a chance to Helmut Haller, who sent an accurate but relatively weak shot into the corner of the net; Banks had been unsighted by Jack Charlton, and he failed to adjust his position in time to reach the ball. England equalised through a Geoff Hurst header within six minutes and went ahead late in the second half through Martin Peters. With seconds left in the game, Lothar Emmerich sent a free kick into the England penalty area, and the ball fell to Wolfgang Weber, who guided the ball over a lunging Ray Wilson and an outstretched Banks into the net to take the game into extra time. In extra time, the Germans sent shots in at the England goal which Banks managed to catch and control without any great danger. Hurst scored two goals to complete his hat trick, and though many claimed his second goal never crossed the line Banks always maintained his belief that the officials called the decision correctly. Between these goals Banks had to deal with a fiery shot from Sigfried Held, and was later exposed only for Uwe Seeler to come just centimetres away from connecting with the ball.

1968 жылғы Еуро

Шотландия әлем чемпиондарын жеңген алғашқы команда болды, Денис Лоу, Бобби Леннокс және Джим МакКаллиог соққан голдардың арқасында 1967 жылғы 15 сәуірде Уэмблиде 3–2 есебімен жеңіске жетті. Осы кері соққыға қарамастан, Англия 1968 жылғы УЕФА Еуро-68 турниріне қатысты, онда тек төрт команда болды: Англия, Италия (тұңғыш иесі), КСРО және Югославия. Англия турнирде екі ойын өткізді, Югославияға 1–0 есебімен жеңіліп, содан кейін үшінші орын үшін өткен матчта КСРО-ны 2–0 есебімен жеңді.

1970 жылғы әлем чемпионаты

Банкс 1970 жылғы әлем чемпионатына 59 ойын өткізіп, Англия құрамасының бірінші нөмірі ретінде келді. Оның резервтік қақпашылары Питер Бонетти (алты ойын) және Алекс Степни (бір ойын) болды. Мексикадағы Гвадалахара қаласының ыстығы мен биіктігіне бейімделу оған қиынға түсті. Команданың акклиматизацияға жасаған әрекеттеріне Бобби Мурды әйгілі «Богота білезігін» ұрлады деген жалған айыптау кедергі келтірді. Осыған қарамастан, Джефф Херсттің голы алғашқы қарсыласы – Румынияны жеңуге жеткілікті болды. 7 маусымда Англия Бразилиямен күш сынасты, бұл одан да қиын сынақ болды. Матч күні алдында Банксқа OBE ордені тағайындалғаны туралы хабарланды. Бразилиялық қанат шегі Терри Куперді сол жақтан асып өтіп, алты ярдтық аймаққа пас берді, онда Пеле күшті соққымен допты қақпаның оң жақ бұрышына қарай бағыттап жіберді. Бұл бір сәтте Банксқа бір ғана ой келді – соққыны ұстап алу мүмкін емес, ал Пеле кері секіріп алмас үшін допты жоғары қағып беру керек. "Менің ойымша, бұл гол болатын." (Пеле) "Мен де сойлеймін." (Банкс) "Қартайдың, Банкси, бұрын осындай доптарды ұстап алатын едің." (Бобби Мур)

Пеле және көптеген журналистер мен сарапшылар осы құтқаруды футбол тарихындағы ең ұлы құтқару деп атады. Кейін Банкс: "Мені әлем чемпионатын жеңгенім үшін емес, осы құтқаруым үшін еске алады. Бұл қаншалықты маңызды екенін көрсетеді. Адамдар тек осы құтқару туралы сөйлегісі келеді" деді. 2002 жылы Ұлыбритания халқы осы құтқаруды «100 ең ұлы спорттық сәттер» тізімінде 41-орынға қойды. Бразилия ойынды 1:0 есебімен жеңді, ал Англия соңғы топтық ойында Чехословакияны жеңіп, Бразилиямен бірге жартылай финалға өтті. Бұл 1966 жылғы финалдың Батыс Германиямен қайталануы болды. Батыс Германиямен ойын алдында Банкстің асқазан ауруына шағымдануы Англияның әлем чемпионатын жалғастыру үмітіне нүкте қойды. Оны қатты асқазан ауруы мен дене ауыруы мазалады, ол ваннада терлеп, дірілдеп, құсты. Ол өте оңай фитнес-тесттен өтті, бірақ ойынға жақын уақытта жағдайы нашарлап, Рамзи оны алаңнан алып, орнына Питер Бонеттиді қоюға мәжбүр болды. Рамзи: «Біздің құрамдағы барлық ойыншылардың ішінде осы ойыншыны жоғалтуға тура келді» деді. Кейін Банкстің ойыннан шығару үшін уландырылғаны туралы күдіктер пайда болды, бірақ оны растайтын дәлелдер болмағандықтан Банкс оларға сенбеді.

Соңғы жылдар

UEFA Евро-1972 чемпионатына барлығы төрт команда қатысты: Бельгия (қожайын ел), Венгрия, КСРО және Батыс Германия. Англия іріктеу кезеңінен өтуге жақын болды, бірақ іріктеудің соңғы турында Батыс Германияға 3:1 есебімен жеңіліп қалды. 1971 жылғы 15 мамырда Банкс Джордж Бест қатысқан бір оқиғаға тартылды. Бест Солтүстік Ирландия құрамасынан Англияға қарсы ойнағанда, допты Банкстің қолынан жұлып алып, басымен қақпаға енгізді. Бұл қимыл батыл болғанымен, төреші оны қауіпті ойын деп танып, есепке алмады. Банкс Англия құрамасы сапындағы 73-ші және соңғы ойынын 1972 жылғы 27 мамырда Хэмпден Паркте Шотландияға қарсы өткізіп, 1:0 есебімен жеңіске жетті. 73 халықаралық ойында ол 35 рет қақпаны құрғақ қалдырып, бар болғаны тоғыз рет жеңіліске ұшырады.

Жаттықтырушылық мансап

1977 жылғы желтоқсанда оны менеджер Деннис Батлер Порт-Вейл клубының бапкері етіп тағайындады, ал 1978 жылғы қазанда жаңа басшы Алан Блор оны резервтік бапкер етіп төмендетті. Банкс бапкерлік жұмысын ұнатты, бірақ көп ұзамай Берни Райт сияқты ойыншылар оның кеңестерін ескермейтінін сезіп, қызметінен кетіп қалды. Ол Линкольн Сити және Ротерхэм Юнайтед клубтарының бос директорлық лауазымдарына үміттү болды, бірақ үсынысы қабылданбады. "Бакс" клубы 1979–80 маусымында 13-орында аяқтады. Клубқа қайтып келген соң Банкс жұмыстан босатылды.

Ойын стилі

Керемет, тұрақты және инстинктивті қақпашы, айтарлықтай физикалық күш-қуатқа, ептілікке ие және тамаша соққыларды тойтару қабілетімен көзге түскен Банкс өзінің позициясындағы барлық уақыттағы ең ұлы ойыншылардың бірі деп есептеледі. Ол өзінің ең бағалы қасиеттерінің бірі деп санаған ұтымды орналасу сезіміне ие болды, сондай-ақ шеберлігімен, еңкімдігімен, сабырлылығымен және психикалық күшімен, әрі ептілігімен, жылдамдығымен және жылдам реакциясымен белгілі болды, бұл оған акробатикалық құтқарулар жасауға мүмкіндік берді, мысалы, 1970 жылғы Мексикадағы әлем чемпионатында Бразилияға қарсы Пеленің баспен соққан добын тамаша тоқтатуы.

Жеке өмір

Банкс әйелі Урсуламен алғаш рет 1955 жылы Германияда әскери қызметін өткергенде танысты. Америкада болған кезінде Урсуладан ажырасып қалды, бірақ Банкс Англияға оралған соң олар қайта қосылды. 1972 жылдың қазан айында Банкс Мадли-Хиттегі үйіне жақын жерде, жолдың қате жағында келе жатып Ford Consul көлігімен апатқа ұшырады. Көзіне шыны сынықтары кіріп, торлы қабығы зақымданды, көзге 100 және бетке 200 микро тігіс салу қажет болды. Банкстің жүрегі елжіреген туысы – Ник Банкс, Pulp тобының барабаншысы. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін көп ұзамай, Банкс "Бұл сіздің өміріңіз" бағдарламасында Эмонн Эндрюс тарапынан күтпеген сыйға ие болды. Кейін ол Лестердегі қонақжайлылық компаниясын басқарды. Бизнесі банкрот болғанда ол көп ақша жоғалтты, бірақ "Лестер Сити" оған көмектесіп, кешіктірілген арнаулық матч ұйымдастырды. Стэнли Мэттьюс қайтыс болғаннан кейін Банкс "Сток Сити" президенті болып тағайындалды. 1980 жылдан бастап ол үш адамнан тұратын салымдар кеңесінің мүшесі болды. 2001 жылы ол Әлем Чемпионатының жеңімпаздық медалін Кристис аукционында 124 750 фунт стерлингке сатты, ал финалдағы халықаралық ойыннан алған шапанын 27 025 фунт стерлингке сатты. Банкс 2002 жылы Англия Футбол Даңқы залына енгізілді. 2004 жылдың наурыз айында Пеле оны әлемнің ең ұлы 125 футболшысының бірі деп атады. 2006 жылдың ақпанында Кил университеті оған құрметті докторлық дәрежесін берді. 2006 жылдың мамырында Банкс жаңа "Шеффилд қаласының Даңқ аллеясына" алғашқы "аңыз" ретінде енгізілді, оның есімі Шеффилд қалалық әкімшілігі алдындағы тротуарға орнатылған тақташада жазылды. 2008 жылдың шілдесінде Пеле "Британия стадионы" сыртында Банкстің 1970 жылғы Әлем Чемпионатындағы тамаша құтқаруын бейнелейтін мүсінін ашты. 2011 жылдың наурыз айында ол Рой Спросонмен бірге "Сток-он-Трент қаласының Даңқ залына" енгізілді. Пеле Банкспен жақын дос болды және оның қайтысынан кейін бразилиялық футболшы Банксті "магиясы бар қақпашы" деп сипаттады. 1980 жылы Банкс өзінің алғашқы автобиографиясын, "Англия банктері" деген атпен жариялады. 2002 жылы ол толыққанды автобиографиялық кітап шығарды: "Банкси: Менің өмірбаяным". Ирландиялық журналист Дон Муллан 2006 жылы "Гордон Бэнкс – Ұша алатын батыр" атты балалық шақ естеліктерін жариялады, онда Англия қақпашысының өміріне тигізген әсері туралы жазды. 2015 жылдың желтоқсанында оның бүйрек қатерлі ісігіне ем алып жатқаны хабарланды. Банкс 2019 жылдың 12 ақпанында 81 жасында ұйқыда қайтыс болды. Банкстің қоштасу рәсімі 2019 жылдың 4 наурызында "Сток-Минстер" шіркеуінде өтті. Оның табытын бұрынғы командаларының қақпашылары – Джо Анион ("Честерфилд"), Джек Батланд ("Сток Сити"), Джо Харт ("Англия") және Каспер Шмейхел ("Лестер Сити") көтерді.

Banks first met his wife Ursula during his national service in Germany in 1955. He separated from Ursula during his time in America, but the couple reunited when Banks returned to England. In October 1972 Banks was involved in a car crash in his Ford Consul while driving on the wrong side of the road, close to his home in Madeley Heath. Fragments of glass had perforated his right eye and damaged the retina requiring 100 micro stitches to the eye and a further 200 to his face. Banks's nephew is Nick Banks, drummer of the band Pulp. Shortly after his retirement, Banks was surprised by Eamonn Andrews for an episode of This Is Your Life. He later fronted a Leicester based hospitality company. He lost a significant sum of money when the business failed, but was helped out by Leicester City, who offered him a belated testimonial match. He was appointed as Stoke City's president following the death of Stanley Matthews. From the 1980s he was a member of the three man pools panel. In 2001, he sold his World Cup winners medal at Christie's for £124,750, and his international cap from the final was also sold for £27,025. Banks was an Inaugural Inductee to the English Football Hall of Fame in 2002. In March 2004, he was named by Pelé as one of the world's 125 greatest living footballers. He was awarded an honorary doctorate from Keele University in February 2006. In May 2006, Banks was the first 'legend' to be inducted into a new Walk of Fame, by having a plaque installed in the pavement in front of Sheffield Town Hall. In July 2008, Pelé unveiled a statue of Banks making his famous 1970 World Cup save outside the Britannia Stadium. In March 2011, he was also inducted into the City of Stoke on Trent Hall of Fame, along with Roy Sproson. Pelé became a good friend of Banks and following his death the Brazilian described Banks as a "goalkeeper with magic". In 1980 Banks published his first autobiography, Banks of England. He published a more comprehensive autobiography in 2002: Banksy: My Autobiography. Irish investigative author, Don Mullan, published a boyhood memoir in 2006 called Gordon Banks – A Hero Who Could Fly in which he wrote about the influence of the England goalkeeper on his life. In December 2015, it was announced he was receiving treatment for kidney cancer. Banks died in his sleep on 12 February 2019 at the age of 81. Banks's funeral took place on 4 March 2019 at Stoke Minster. His pallbearers were goalkeepers representing his former teams; Joe Anyon (Chesterfield), Jack Butland (Stoke City), Joe Hart (England) and Kasper Schmeichel (Leicester City).