Кіріспе

Англиялық футболшы (1941 жылы туған)

Сэр Джеффри Чарльз Хёрст (1941 жылдың 8 желтоқсанында туған) Футбол лигасы мансабын 1976 жылы «Вест-Бромвич Альбион» клубында аяқтады. Хёрст Ирландияда («Корк Селтик») және АҚШ-та («Сиэтл Саундерс») футбол ойнағаннан кейін Англияға оралып, лигадан тыс «Тельфорд Юнайтед» командасын басқарды. Ол сондай-ақ Англия құрамасының жаттықтырушысы болды, ал 1979 жылдан 1981 жылға дейін «Челси» клубының бас бапкері болып екі жыл қызмет етті. Кейін ол Кувейт клубын жаттықтырды, бірақ бизнес міндеттемелеріне көңіл бөлгені үшін футболдан кетті. Барлығында Хёрст Англия құрамасы сапында 49 ойында 24 гол соқты, сонымен қатар 1966 жылғы әлем чемпионатында жеңіске жетіп, 1968 жылғы УЕФА Еуроолимпиадасында және 1970 жылғы ФИФА әлем чемпионатында өнер көрсетті. Ол сондай-ақ қысқа ғана крикет карьерасын өткізді, футболға толыққанды көңіл бөлгенге дейін 1962 жылы «Эссекс» үшін бір рет бірінші сыныпты матчқа қатысты.

Ерте өмір

Хёрст 1941 жылғы 8 желтоқсанда Англияның Ланкашир графтығындағы Астон-андер-Лайн қаласында дүниеге келген. Оның екі кіші сіңлісі болған: Диана мен Роберт. Оның анасы Эвелин Хопкинс Глостершир отбасынан шыққан, анасының әулеті Германиядан таралған. Ол жасөспірім шағында футболға әуес болған, бірде көршісінің бағына үнемі футбол тепкені үшін 1 фунт стерлинг айыппұл төлеген. Хёрст 1962 жылы Эссекс сапынан Ланкаширға қарсы Айгбюртта өткен бірінші сыныптық крикет матчында ойнады, бірақ ол ойын сәтті өтпеді: ол бірінші иннингсте 0 ұпай жинады, ал екінші иннингсте Колин Хилтон оны 0 ұпайға қақпадан шығарды. Дегенмен, 1962-1964 жылдар аралығында Эссекс екінші құрамында 23 рет, көбінесе қақпашы ретінде ойнады, содан кейін футболға толығымен назар аударды. Әкесінің басшылығымен Хёрст шамамен 14 жасында Холстед Таун резерв командасы үшін бір рет ойнады.

Вест Хэм Юнайтед

Хёрсттің футбол карьерасы 15 жасында «Вест Хэм Юнайтед» клубында шәкірт болып басталды. Ол Бобби Мурмен бірге 1959 жылғы ФА жастар кубогының финалында «Блэкберн Роверс» клубына есе жіберіп қалды (жалпы есеп бойынша 1–2), бірақ екеуі де сол жылы «Оңтүстік жастар кубогын» жеңген командада болды. Менеджер Тед Фентон оны 1958 жылғы желтоқсанда «Фулхэм» клубымен «Саутхерн Фладлит» кубогының ойынына алғаш рет таңдады. Төрт айдан кейін ол клубта кәсіби футболшы мәртебесіне ие болды және аптасына 7 фунт стерлинг, ал трансферлік ақша ретінде 20 фунт алды. 1960–61 маусымында ол алты рет ойнады және крикетке көбірек назар аударуды ойлады. Хёрст 1961–62 маусымға дайындық жаттығуларын крикетке байланысты себептермен жіберіп алды, бірақ сол жарты жылдықта 24 ойынға қатысып, 1961 жылғы желтоқсанда «Вулверхэмптон Уондерерс» клубына қарсы өткен ойында (4–2) өзінің алғашқы голын соқты. Алайда, келесі жазда дайындық жаттығуларына қатыспады және 1962–63 маусымының ашылу ойынында нашар физикалық формада болғаны үшін құрамнан шығарылды. Сол маусымның қыркүйек айында Гринвуд Хёрстті шабуылшы ретінде ойнатуға тырысты, өйткені жас жартылай қорғаушының қорғаныс шеберлігі жеткіліксіз болды. Ол Джонни Бёрнмен табысты серіктестік құрды және 1962–63 маусымында 27 Бірінші дивизион ойынында 13 гол соқты, ал Бёрн 30 ойында 9 гол соқты. 1963 жылғы жазда ол клубпен Нью-Йоркке маусымға дайындық сапарына қатысты және халықаралық футбол лигасының достық турнирінде әлемнің әртүрлі клубтарынан келген үздік футболшылармен ойнағаннан үлкен пайда көрді. Хёрст пен «Вест Хэм» 1963–64 маусымын нашар бастады және 14-орында аяқтады. Алайда, команда ФА кубогында жақсы өнер көрсетті. Екінші дивизиондағы «Чарльтон Атлетик» клубын өз алаңында 3–0 есебімен жеңгеннен кейін, «Брисбен Роудта» 1–1 есебімен тең түскеннен кейін шығыс жақтағы қарсыластары «Лейтон Ориентті» де өз алаңында 3–0 есебімен жеңді. Гринвуд «Вест Хэмнің» ФА кубогының жеті ойынының барлығында Хёрстты қоса алғанда, 11 ойыншыны өзгеріссіз қойды, ал команда финалға өтті. Хёрст «Чарльтонға» қарсы бір, «Ориентке» қарсы екі гол соқты, ал бесінші раундта «Вест Хэм» екінші дивизиондағы «Суиндон Таунды» «Каунти Граундта» 3–1 есебімен жеңді. «Бёрнли» жартылай финалға жолдама алу үшін 1/4 финалда қиын сынақтан өтті, бірақ өз алаңында 3–2 есебімен жеңіске жетті, ал жартылай финалда «Хиллсборо» стадионында «Манчестер Юнайтедпен» кездесті. «Вест Хэм» 3–1 есебімен жеңіске жетті, ал Хёрст Бобби Мурдың нәтижелі пасынан кейін ойынның соңғы голын соқты. 1964 жылғы ФА кубогының финалында «Вест Хэм» екінші дивизиондағы «Престон Норт Энд» клубымен «Уэмблиде» кездесті және матчты жеңіп алу үшін екі рет қайта оянуға мәжбүр болды, нәтижесінде 3–2 есебімен жеңіске жетті. Хёрст өз командасының екінші теңестіру голын соқты, доп қиылысқан жерден секіріп, дарбаза сызығынан сәл асып түсті. Клубтың табысы оларға 1964–65 маусымында Еуропа кубогының жеңімпаздары кубогына қатысуға мүмкіндік берді. Олар бірінші раундта бельгиялық «K.A.A. Gent» клубын 2–1 есебімен жеңді. Екінші раундта чехословакиялық «AC Sparta Prague» клубы күтіп тұрды, және «Вест Хэм» Мурдың қатысусыздығына қарамастан 3–2 есебімен жеңіске жетті. «Лозанна Спорт» клубын жартылай финалда жеңгеніне қарамастан, Хёрст бұл турнирде әлі де гол соқпаған, өйткені ол жартылай қорғаушыны нығайту үшін Джонни Бёрннің артында ойнады. «Вест Хэм» 2–0 есебімен жеңіске жетті, Алан Сили екі гол соқты, бұл клубқа алғашқы Еуропалық кубокты сыйлады. 1965–66 маусымында 59 жарыста 40 гол соққаннан кейін және Англия құрамасымен әлем чемпионатында жеңіске жетіп, өзін танымал есімге айналдырған Хёрстқа «Манчестер Юнайтед» клубының бас бапкері Мэтт Басби 200 000 фунт стерлингтік трансферлік ұсыныс жасады, бірақ Гринвуд бұл ұсынысты қабылдамады. Ол «Вест Хэм» командасының құрамында Лига кубогының финалында «Вест Бромвич Альбионға» жалпы есеп бойынша 5–3 есебімен жеңілді. 1966–67 маусымында «Вест Хэм» Гринвуд басшылығымен лига чемпионы атағын жеңудің нақты перспективасын жоққа шығаратын тұрақсыздық танытты. Хёрст лига кубогында толық құрамды титул талапкері «Лидс Юнайтед» клубын 7–0 есебімен жеңіп, хет-трик жасады, бірақ олар ФА кубогында үшінші дивизиондағы «Суиндон Таун» клубына 3–1 есебімен жеңіліп қалды. «Егер сіз бір күні жеті, келесі күні төрт ұпай жинап алатын командада ойнасаңыз, бұл өте қызықты. Жұмыстан қанағаттанған кезде, неліктен басқа біреудің командасында ойнағыңыз келеді?» – деді ол. Басқалар сияқты, Хёрст та өздерінің менеджері Рон Гринвуд сияқты, әділ түрде ойналатын шабуылдау футболды бағалады және осы құндылықтарды жүлделер үшін құрбан етуге дайын емес еді. Хёрст 1968 жылғы 19 қазанда «Уптон Паркте» «Сандерлендке» қарсы өткен Бірінші дивизион матчында 8–0 есебімен жеңіске жеткен «Вест Хэм» сапында алты гол соқты. Алайда ол өзінің бірінші голында допты қолымен ұстағанын мойындағаннан кейін өкініш білдірді, нәтижесінде газет беттерінде заңсыз гол туралы жазбалар пайда болды, ал бір ойыншының бір ойында алты гол соққан сирек оқиғасы екінші планға түсірілді. 1972 жылы «Вест Хэм» Лига кубогының жартылай финалына өтті, онда екі ойыннан тұратын кездесуде «Сток Сити» клубымен ойнады. «Уптон Паркте» өткен үйдегі ойында, «Вест Хэм» Гарри Редкнап алаңда құлағаннан кейін пенальти алды. Хёрст пенальтиді орындады және жоғары бұрышқа зор күшпен соқты, бірақ Гордон Бэнкс допты жоғары қарай бұрып, жоғарыдан шығарып тастады.

Сток қаласы

1972 жылы тамызда Хёрст 80 000 фунт стерлингке «Сток Сити» клубына сатылды. 1973 жылдың басында ол пневмонияға шалдығып, емделу үшін Оңтүстік Африкаға кетіп, Рой Бейлидің «Кейптаун Сити» клубында арендада ойнады. «Сток» сапында ол тек төрт ойынды ғана өткізіп алды. Оралған соң, ол командаға Бірінші лигада қалуға көмектесті. 1974 жылдың қаңтарында «Поттерс» клубының бас жаттықтырушысы Тони Уоддингтон Хёрстен талантты, бірақ проблемалы жартылай қорғаушы Алан Хадсонды өзіне пансионға қабылдауын сұрады, осылайша оның «Сток» клубындағы карьерасы үшін тұрақты тұрғын орынмен қамтамасыз етуді көздеді. Хадсон Хёрст отбасындағы өмірге жақсы бейімделіп, «Сток» 1973–74 маусымында бесінші орынды иеленді – Хёрст үшін мансаптық жетістік. Хёрст 1974–75 маусымында 41 ойында 11 гол соқты және «Стоктың» чемпион «Дерби Каунтиден» тек төрт ұпай ғана артта қалған бесінші орынға шығуына көмектесті.

Вест Бромвич Альбион

1975 жылы жазда Хёрст Джонни Джайлстың «Вест-Бромвич Альбион» клубына 20 000 фунт стерлингке сатылды.

Кейінгі мансап

1976 жылғы қаңтарда Херст «Корк Селтик» клубымен келісімшартқа отырды және бір ай бойы Ирландияда қалды. 1976 жылы ол NASL лигасының «Сиэтл Саундерс» клубымен келісімшарт жасады. Херст өзін тез арада дәлелдеп, «Саундерс» командасының бағалы ойыншысы болды. Ол команданың екінші ең көп гол соққан ойыншысы атанды, «Саундерс» клубының тарихында алғаш рет плей-оффқа қатысуына көмектесті – 23 рет өткізілген тұрақты маусымдық ойындарда сегіз гол және төрт нәтижелі пас берді, ал плей-оффта бір гол соқты.

1966 жылғы әлем чемпионаты

Хёрст 1966 жылғы 23 ақпанда Батыс Германияға қарсы Англия құрамасы сапында алғашқы ойынын өткізді. Ол жақсы өнер көрсетті, ал Шотландия мен Югославияға қарсығы ойындардағы табысы оған 1966 жылғы ФИФА әлем чемпионатына ілігуге мүмкіндік берді. Дегенмен, ол Финляндия және Даниямен өткен дайындық матчтарында көңіл көншітпейтін ойын көрсетті, сондықтан Джимми Гривс пен Роджер Хант Польшаға қарсығы соңғы жолдас матчқа таңдалды. Гривс пен Хант Уругвай, Мексика және Францияға қарсы топтық кезеңдегі үш ойынға қосылды, бірақ соңғы матчта Гривс аяғына терең жарақат алды, оған тігістер салынды, және Хёрст Аргентинаға қарсы ширек финалда оның орнына шақырылды. Ойын соңғы 15 минутқа дейін қызықты күреске толы болды, бірақ Мартин Петерс сол қанаттан иілімді пас берді, ал Хёрст клубтасының қимылын болжай отырып, қарсыласынан бұрын жылдамдап, жақын қақпаға басын тигізіп, аргентиналық қақпашыны жеңді. Англия 1:0 есебімен жеңіске жетіп, жартылай финалға өтті. Гривс Португалияға қарсы матчқа дайын болмады, сондықтан Хёрст пен Хант шабуылда ойнады, ал Англия Бобби Чарлтонның екі голының арқасында 2:1 есебімен жеңіске жетті, екінші голға Хёрст ассистент болды. Германияға қарсы финалға жақындағанда, БАҚ Гривстің жағдайының жақсарғандығын білді, және Хёрсттің үлесін бағалай отырып, Англияның ең тиімді орталық шабуылшысының қайта оралуын қалады. Алайда, Рамзи мойынсұнбады және Хёрстті финалға таңдады.

Әлем кубогының финалы

Батыс Германия Гельмут Халлердің голымен алға шықты, бірақ алты минуттан кейін Бобби Мур алаңның неміс жартысында фолға ұшырады. Ол тез арада орнынан тұрып, бос добын Хёрстке берді, ол өзінің маркері Хорст Дитер Хёттгестен қашып, голкипер Ханс Тилковскидің артына басып, есепті 1–1 етіп теңестірді. Ойын аяқталуға 12 минут қалғанда Алан Боллдың бұрыштан берген пасы Хёрстке айып алаңының шетінде соққы беру мүмкіндігін сыйлады; оның соққысы Вольфганг Веберден секіріп, доп Мартин Петерске тиді, ол гол соғып Англияға көшбасшылықты сыйлады. Бірақ немістер Вебердің соңғы минуттағы голымен есепті 2–2 етіп теңестірді. Қосымша уақыттың бірінші кезеңінде Болл оң жақтан Хёрстке пас берді, ол оң аяғымен қақпаға қарай күшті соққы берді, соққы басып түсті. Доп қақпашыны басып өтіп, жоғары сызыққа тиіп, Вебер бұрыштан шығарып жібермес бұрын төменге секірді. Англия футболшылары гол соғылғанын мәлімдеді, ал немістер доп сызықты толық кесіп өтпегенін айтты. Хёрст Германияның айып алаңына жетіп, ойынды Англияның 4–2 есебімен аяқтады. Хёрст пас алғанда, BBC комментаторы Кеннет Вольстенхолм футбол тарихындағы ең әйгілі сөздердің бірін айтты:

"Міне, Хёрст келеді, ол [көрермендер алаңға кірді] алаңға кірді, олар ойын бітті деп ойлайды! [Хёрст соққы береді және гол соғады] – Ол енді бітті! Төрт гол! Осылайша Хёрст ерлер әлем чемпионатының финалында хет-трик соққан алғашқы ойыншы атанды, бұл көрсеткіш 2022 жылға дейін ешкімге бағынбады, осы жылы Килиан Мбаппе Аргентинаға қарсы Франция үшін хет-трик жасады. Алайда, Джефф Хёрст әлем чемпионатының финалында хет-трик соғып, жеңіс командасының құрамында болған жалғыз ойыншы болып қала береді.

Кейінгі халықаралық мансап

Хёрст 1968 жылғы УЕФА Еуросына шақырылды, бірақ Англия жартылай финалда Югославияға 1:0 есебімен жеңіліп, алаңға шықпады. Ол «Олимпико» стадионында өткен үшінші орын үшін ойында қатысып, екі гол соқты, командасының 2:0 есебімен жеңіске жеткеніне үлес қосты. Хёрст 1969 жылғы 12 наурызда Францияға қарсы өткен матчтағы 5:0 есебімен өзінің екінші халықаралық хет-тригін жасады және 1970 жылы Мексикадағы Әлем чемпионатын қорғауға барған Рамзидің құрамасына енді. Ол Англияның Румынияға қарсы алғашқы ойынында Франсис Лидің пасынан кейін жалғыз голды соқты. Англия ширек финалға өтті, онда олар тағы да Батыс Германиямен кездесті. Хёрст Мартин Петерстің Англияны 2:0 есебімен алға шығарған голына көмектесті. Англия 2:1 есебімен көшбасшылық етіп тұрғанда, Хёрсттың даулы соққысы біршама қашықтықта бағананың жанынан өтті. Кейін, есеп теңелгенде 2:2, Хёрст соққан гол көптеген жандардың пікірінше заңды болған, бірақ офсайд деп есептелді. Батыс Германия қосымша уақытта гол соғып, 3:2 есебімен жеңіске жетті. Хёрст 1972 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатына іріктеу кезеңінде Грекия мен Швейцарияға қарсы гол соқты, бірақ 1972 жылғы 29 сәуірде Англия Батыс Германиядан 3:1 есебімен жеңілген матчта соңғы рет халықаралық ойында қатысты – ол ойынның соңына қарай Родни Маршпен ауыстырылды және Англияның жейдесін киіп алаңға қайта шықпады. Аллан Кларк пен Франсис Ли жарақат алғаннан кейін ол Батыс Германияға қарсы екінші ойынға құрамаға шақырылған, бірақ өзі де жарақат алғандықтан құрамнан шығуға мәжбүр болды.

Басқарушылық мансап

Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Хёрст менеджмент және жаттықтырушылық саласына көшті. Ол Оңтүстік лигасындағы «Телфорд Юнайтед» клубының ойыншы-баптайтын қызметін үш жыл атқарды, содан кейін 1977 жылы Рон Гринвуд оны Англия құрамасының жаттықтырушылар штабына шақырды. Ол Англиямен бірге 1980 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында және 1982 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында Гринвудқа көмектесті, бірақ екеуі де топтық кезеңнен шыға алмады.

Челси

Хёрст 1979-80 маусымы алдында екінші дивизиондағы «Челси» клубына қосылды, бастапқыда Дэнни Бланчфлауэрдің бас жаттықтырушысының көмекшісі ретінде. Бланчфлауэр жұмыстан босатылған соң, Хёрст бас жаттықтырушы болып тағайындалды. Ол Бобби Гулдты өзінің көмекшісі етіп алды. Бастапқыда жағдай жақсы болды, маусымның көп бөлігінде «Челси» жоғары дивизионға өтуге табан тіреп келді, бірақ соңғы жеті лига матчының тек екеуінде жеңіске жеткені клубты төртінші орынға ие етті; гол айырмасы бойынша үшінші орыннан және жоғары дивизионға өтуден қалып қойды. Ол Эмонн Бэннон, Дэвид Страйд және Тревор Айлотты сату арқылы 250 000 фунт стерлинг жинады. Содан кейін ол Колин Ли, Деннис Роф және Колин Вильжонға 300 000 фунт стерлинг жұмсады; кейіннен Вильжонды қателік деп мойындады, ал Лидің жарақат алуына өкінді. Келесі маусым да жақсы басталды, «көкшілдер» ерте көтерілуге үміткерлердің қатарында болды, бірақ нашар өнер көрсету кезеңі басталды, «Челси» соңғы 23 лига матчының тек үшеуінде ғана жеңіске жетті, нәтижесінде Хёрст жұмыстан босатылды және «Челси» лигада 12-орында қалды.

Кувейт КМ

1981 жылы 23 сәуірде «Челсиден» жұмыстан босатылғаннан кейін Хёрст «Abbey Life» компаниясында сақтандыру сатушысы болып жұмыс істеді. Келесі жылы ол Кувейт СК клубының жомарт ұсынысымен менеджерлікке қайта оралды. Ол клуб капитаны Саад Аль Хутиді қатаң тәртіпке келтіріп, құрамнан шығарды, бірақ Кувейт Премьер-лигасында Дав Маккейдің «Аль Араби» командасымен бәсекелесе алмады. 1984 жылы сәуірде Кувейттен кеткен соң ол қайтадан сақтандыру саласына оралды.

Мұра

2003 жылы Хёрст мүсінші Филипп Джексонның 1966 жылғы әлем чемпионатының жеңімпаздарына арналған "Чемпиондар" мүсініне енді. Ол Баркинг Роуд пен Централ Парк Роудтың қиылысында, Ньюэм, Лондон қаласында, Вест Хэм Юнайтедтің бұрынғы үй стадионы – Болейн Граундтың жанында орналасқан. Мүсінде Мартин Петерс, Хёрст, Бобби Мур және Рей Уилсон бейнеленген. Хёрсттің ағылшын футболына қосқан үлесі 2004 жылы Ағылшын футбол Даңқы залына қабылдануымен мойындалды. Хёрст – рыцарь атағын алған санаулы футболшылардың бірі. 2010 жылы Хёрсттың мүсіні Керзон Аштон ФК стадионының сыртында ашылды. Ол осы өңірде туған тағы екі әлем чемпионатының жеңімпазы – 1966 жылғы құраманың мүшесі Джимми Армфилд және 2006 жылы Италия құрамасымен жеңіске жеткен Симоне Перроттамен бірге бейнеленген. 2021 жылы Вест Хэм өз үй стадионы – Лондон стадионының сыртында Хёрст, Бобби Мур және Мартин Петерстің мүсінін ашты, бұл үш футболшы мен Вест Хэмнің 1965 жылғы Еуропа Кубок иегерлерінің финалындағы жеңісіне құрмет көрсету болды. 2023 жылдың қазан айында сер Бобби Чарлтонның қайтысынан кейін Хёрст 1966 жылғы әлем чемпионатының финалында ойнаған соңғы тірі ағылшын футболшысы болып қалды.

Жеке өмір

2021 жылы Хёрст әйелі Джудитпен Глостерширдің Челтенхэм қаласында тұрды. Олар 1964 жылдың 13 қазанында үйленді, ал оған үш жыл бұрын жастар орталығында танысқан; Эдди Пресланд куәгер болды. Олардың үш қызы болды, бірақ үлкені Клэр 2010 жылы ми ісігімен он жыл бойы күрескеннен кейін дүние салды. Хёрсттің ағасы Роберт 1974 жылы өзіне-өзі қол жұмсады. 2020 жылдың қараша айында Хёрст деменцияны зерттеу үшін өлімінен кейін миын ғылыми мақсаттарға беруге келісім білдірді. Бұл, 1966 жылғы әлем чемпионатының жеңімпаздары болған бірнеше әріптестерінің – Джек Чарлтон, Мартин Петерс, Рей Уилсон, Нобби Стайлз (сондай-ақ кейіннен қайтыс болған Бобби Чарлтон) осы аурудан зардап шегіп қайтыс болғаннан кейін болды. «Сток Сити» футбол клубында ойнаған кезде ол Эклшоллдегі «Royal Oak Inn» мейрамханасының иесі болды.