Кіріспе

Джеймс Питер Гривс (20 ақпан 1940 – 19 қыркүйек 2021) – ағылшын кәсіби футболшысы. Ол барлық уақыттың ең үздік шабуылшыларының бірі және Англияның ең жақсы ойыншыларының бірі саналады. 44 голмен Англия құрамасының ең көп гол соққан ойыншыларының қатарында бесінші орында тұр, оның ішінде ағылшын рекорды бойынша алты хет-трик бар. Гривс – ағылшын футболының жоғарғы дивизионындағы 357 голмен ең көп гол соққан ойыншы. Ол алты маусымда бірінші дивизиондағы ең көп гол соққан ойыншы атанды, бұл көрсеткіш кез келген басқа ойыншыдан артық, және 1963 жылы «Алтын доп» сыйлығына ие болғандардың арасында үшінші орын алды. Сондай-ақ ол Англия Футбол Даңқы залының мүшесі. Гривс кәсіби карьерасын 1957 жылы «Челси» клубында бастады және келесі жылы Жастар кубогының финалында ойнады. Төрт маусымда 124 гол соқты, содан кейін 1961 жылдың сәуір айында 80,000 фунт стерлингке итальяндық «А.С. Милан» клубына сатылды. Италиядағы уақыты сәтті болмады, ол 1961 жылдың желтоқсанында 99,999 фунт стерлингке «Тоттенхэм Хотспур» клубына оралды. «Шпорлар» сапында ол 1961–1962 және 1966–1967 жылдары Англия кубогын, 1962 және 1967 жылдары «Charity Shield» кубогын, 1962–1963 жылдары Еуропа Кубок иегерлері кубогын жеңіп алды. Ол ешқашан лига титулын жеңіп алмады, бірақ 1962–1963 жылдары «Шпорлар» клубына екінші орынды жеңіп алуға көмектесті. 1970 жылдың наурыз айында ойыншы алмасу арқылы «Вест Хэм Юнайтед» клубына өтті және келесі жылы футболдан кетуге шешім қабылдады. Төрт жылдық үзілістен кейін алкоголизмге қарсы күресіп, жартылай кәсіби деңгейдегі футболға оралды. Бес жыл бойы «Брентвуд», «Челмсфорд Сити», «Барнет» және «Вудфорд Таун» клубтарында ойнады, содан кейін 1980 жылы футболдан толығымен кетті. Гривс Англияның 23 жасқа дейінгі құрамасында 12 ойында 13 гол соқты, ал 1959 мен 1967 жылдар аралығында Англия құрамасының 57 ойынында 44 гол соқты. Ол 1962 және 1966 жылғы ФИФА Әлем чемпионаттарында ойнады, бірақ 1966 жылғы Әлем чемпионатының топтық кезеңінде жарақат алды және бірінші құрамдағы орнын Джефф Херстке жоғалтты, ол Гривсті финалдағы бірінші құрамнан шығарды (сол кезде ойынға алмастырушылар институты енгізілмеген). Англия Әлем чемпионатын жеңіп алды, бірақ Гривске 2009 жылы ФИФА ережелері өзгергенге дейін медаль берілмеді. Ол сондай-ақ 1968 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында үшінші орын алған құраманың құрамында болды, бірақ финалдық турнирде бір минут та ойнамады. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Гривс телеарнада сәтті мансап жасады, әсіресе 1985 жылдан 1992 жылға дейін Иан Сент Джонмен бірге «Saint and Greavsie» бағдарламасында жұмыс істеді. Осы кезеңде ол «TV am» телеарнасында да жиі пайда болды. Ол ITV телеарнасында бірқатар басқа спорттық бағдарламаларда жұмыс істеді, соның ішінде «Sporting Triangles» (1987–1990).

Челси

Гривс Манор Паркте дүниеге келді және Эссекс штатының Хайнонда өсті. Оны «Челсидің» Джимми Томпсон іздеп тапты, ал 1955 жылы «Дрейктің қазбалаларының» бірі болу үшін шәкірт ретінде келісімшарт жасады (жаттықтырушы Тед Дрейктің атынан, «Манчестер Юнайтедтің» «Бусби балаларына» жауап ретінде аталған). Гривс 1958 жылғы ФА жастар кубогының финалында гол соқты, бірақ «Челси» екі ойындық жеңіліс кезеңінде 7:6 есебімен ұтылып қалды, себебі «Вулверхэмптон Уондерерс» екінші ойында 6:1 есебімен жеңіске жетіп, төрт голдан артта қалуын өтеді. 1957 жылы жазда кәсіпқой футболшы болды, бірақ жазғы демалыс кезінде кірісін толықтыру үшін болат зауытында сегіз апта жұмыс істеді. 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 Англия бірінші лигасының голдары: Ойыншы | Голдар | Матчтар | Гол/матч Джимми Гривс | 357 | 516 | 0.69 Стив Блуммер | 314 | 535 | 0.59 Дикси Дин | 310 | 362 | 0.86 Гордон Ходжсон | 288 | 455 | 0.63 Алан Ширер | 283 | 559 | 0.51 17 жасында Гривс 1957 жылғы 24 тамызда «Тоттенхэм Хотспурға» қарсы «Уайт Харт Лейнде» 1:1 есебімен тең түскенде бірінші лига матчында гол соқты. Ол бірден көзге түсті, «News Chronicle» газеті оның «тәжірибелі ойыншының допты басқаруын, сенімділігін және позициялық күшін көрсеткенін» хабарлады және оның дебютін жас Дункан Эдвардстың жасөспірім кезінде көрсеткен әсерімен салыстырды. «Көкшілдер» 1957-1958 маусымында шабуылдық футбол ойнады, нәтижесінде жоғары есепті матчтар тіркелді, ал Гривс 37 матчта 22 гол соққан клубтың үздік мергені ретінде маусымды аяқтады. Дрейк оны қарашаның ортасынан бастап алты аптаға демалысқа жіберді, өйткені Гривсті мақтаудың басына көтерілуін қаламайтын. Гривс Рождество күні «Портсмутқа» қарсы 7:4 есебімен жеңіске жетіп, «Стемфорд Бриджде» бірінші командаға оралуын атап өтті, онда төрт гол соқты. Гривс 1958-1959 маусымының үшінші матчында лига чемпиондары «Вулверхэмптон Уондерерстің» 6:2 есебімен жеңіліске ұшыратып, бес гол соқты. «Челси» тұрақсыз болды және 14-орында аяқтады. Дегенмен, Гривс 44 лига матчында 32 гол соққан бірінші лиганың үздік мергені ретінде маусымды аяқтады. Гривс 1959-60 маусымында 40 лига матчында 29 гол соқты, оның бесеуі «Престон Норт Эндке» қарсы 5:4 есебімен жеңіске жетті. Оның гол соққандығына қарамастан, клуб тек 18-орынды иеленді, бұл құлдырау аймағынан үш орын және үш ұпай жоғары. 1960-61 маусымында Гривс «Вулверхэмптон Уондерерс», «Блэкберн Роверс» және «Манчестер Сити» клубтарына қарсы хет-триктер соқты; «Ньюкасл Юнайтед» және «Ноттингем Форест» клубтарына қарсы төрт гол соқты; және «Вест Бромвич Альбионға» қарсы 7:1 есебімен жеңіске жетіп, бес гол соқты. 19 қарашада «Манчестер Ситиге» қарсы сапында 100 гол соққан ол 20 жаста және 290 күнде 100 голдан асып түскен ең жас ойыншы болды. Клуб төрағасы Джо Мирс «Челсиге» қосымша қаржы қажет болғандықтан Гривсті сатуға келісті. Оның соңғы матчы 1960-61 маусымының 29 сәуірдегі соңғы матчы болды; ол сол күні капитан болды және «Челси» үшін 13-ші хет-тригін соқты, «Ноттингем Форестке» қарсы 4:3 есебімен жеңіске жетіп, төрт голдың бәрін соқты. Ол сол кезде 132 голмен «Челсидің» екінші үздік мергені болды.

AC Milan

Гривс 1961 жылғы маусым айында итальяндық Серия А клубы AC Milan-мен 80,000 фунт стерлингке келісімшарт жасады және аптасына 140 фунттан тұратын, 15,000 фунт стерлингтік қол қою бонусы бар үш жылдық келісімшартқа отырды. Ол Лондонды қалдыру ойынан наразы болды және бұл трансфер толық расталмас бұрын оны тоқтатуға тырысты, бірақ «Россонери» клубының менеджері Джузеппе Виани келісімді жоюға бас тартты. Гривс Сан-Сиро стадионында «Ботафогомен» 2:2 есебімен тең түскен матчтағы дебютінде гол соқты. Алайда, ол жаңа бас жаттықтырушы Нерео Роккопен жақсы қарым-қатынас құра алмады, ол ойыншыларды қатаң жаттығу режимінде, жеке бостандықтарын шектеу арқылы ұстауға талап етті. Гривс 14 ойында тоғыз гол соқты, соның ішінде Милан дербисінде «Интер Миланға» қарсы бір гол соқты. «Сампдорияға» қарсы матчта Гривс бетіне түкірген ойыншыны тепті. «Сампдория» нәтижеде берілген бос соққыдан теңестірді, ал Рокко Гривсті кінәлады, тіпті ол Миланның бірінші голын соққан және екінші голды дайындаған болатын. Моралі төмен болғандықтан, Гривс трансферге қойылды және оның орнына бразилиялық шабуылшы Дино Сани келді. «Тоттенхэм» және «Челси» клубтары 96,500 фунт стерлинг ұсынды, екеуі де қабылданды. Ол кеткеннен кейін клуб 1961–62 маусымында лига титулын жеңіп алды.

"Тоттенхэм Хотспур"

Ұзақ келіссөздерден кейін Билл Николсон Гривсті 1961 жылдың желтоқсанында «Тоттенхэм Хотспур» клубымен 99,999 фунт стерлингке сатып алды. Бұл ерекше сома Гривсті британдық футболдағы алғашқы 100,000 фунттық ойыншы болу қысымынан құтылу үшін жасалған. Ол «шпорлар» клубына 20-шы ғасырда бірінші дивизион мен ФА кубогын бірдей жеңген алғашқы клуб болғаннан кейін қосылды. Гривс «шпорлар» сапындағы алғашқы ойынын 9 желтоқсан күні резервтік команда үшін өткізіп, «Плимут Аргайл» резервіне қарсы өткен матчта 4:1 есебімен жеңіске жетіп, екі гол соқты. Бірінші команда сапындағы дебюттік ойынында, «Уайт Харт Лейн» стадионында «Блэкпулға» қарсы өткен матчта 5:2 есебімен жеңіске жетіп, әуеде орындалған қайшы соққысымен гол соқты. Ол Еуропа кубогының жартылай финалында «Бенфикаға» қарсы ойнады; Лиссабондағы алғашқы матчта голы офсайдтан алынып тасталды, ал қайтымды матчта да офсайдтан гол есептелмеді. Гривс клубтың ФА кубогы жолындағы жеті ойынының барлығында ойнап, жарыста тоғыз гол соқты. Олар «Бернли», «Плимут Аргайл», «Уэст Бромвич Альбион», «Астон Вилла» және «Манчестер Юнайтед» командаларын жеңіп, 1962 жылғы ФА кубогының финалына өтті. Гривс финалдағы ойынның 3-ші минутында гол соқты, қақпашы Адам Блэклоудың қақпасына төмен соққы берді, ал «шпорлар» ойынды 3:1 есебімен жеңді. Олар 1961-62 маусымын үшінші орында аяқтады, чемпион «Ипсвич Тауннан» төрт ұпайға қалып қойды. Гривс 1962 жылғы ФА Charity Shield ойынында екі гол соқты, «шпорлар» «Портман Роудта» «Ипсвичке» 5:1 есебімен жеңіп, кубокты жеңіп алды. 1962-63 маусымында Гривс «Манчестер Юнайтед», «Ипсвич Таун» және «Ливерпуль» командаларына қарсы жеңісті матчтарда хет-триктер соқты, сондай-ақ «Ноттингем Форестке» қарсы өткен матчта төрт гол соқты (9:2). «Шпорлар» маусымды екінші орында аяқтады, чемпион «Эвертоннан» алты ұпайға қалып қойды. Гривс 41 лигалық матчта 37 гол соқты және дивизиондағы үздік мерген атанды. «Београдқа» қарсы жартылай финалдың бірінші матчында (Белградта) Гривс орталық қорғаушы Благомир Кривокуцаны ұруға тырысқаннан кейін зорлық-зомбылық көрсеткені үшін алаңнан қуылды (оның алғашқы және жалғыз қызыл карточкасы). Гривс бір матчтан шеттетілді, бірақ финалда ойнауға мүмкіндік алды, онда Клифф Джонстың нәтижелі пасынан кейін гол соқты, ал кейіннен 5:1 есебімен жеңіске жеткен матчта төртінші голды соқты (Джон Уайт пен Терри Дайсон да гол соқты). Бұл жеңіспен «Тоттенхэм Хотспур» еуропалық кубокты жеңген алғашқы британдық команда атанды. Менеджер Билл Николсон және оның ассистенті Эдди Бейли «Уайт Харт Лейнде» жаңару кезеңін бастады. 38 жастағы Дэнни Бланчфлауэр 1964 жылы зейнеткерлікке шықты, ал Джон Уайт шаңқайдан қаза тапты. Дейв Маккей 1968 жылға дейін клубта қалды, ал Гривс тұрақты түрде гол соғуын жалғастырды. 1963-64 маусымында Гривс «Ноттингем Форест», «Блэкпул», «Бирмингем Сити» және «Блэкберн Роверс» командаларына қарсы жеңісті матчтарда хет-триктер соқты. «Шпорлар» төртінші орында аяқтады, чемпион «Ливерпульден» алты ұпайға қалып қойды және ФА кубогы мен Кубок иелері кубогынан ерте кезеңдерде шығып қалды. Гривс 41 лигалық матчта 35 гол соқты және тағы да дивизиондағы үздік мерген атанды. Шабуылдағы серіктесі Бобби Смит жазда клубтан кетті, бірақ Гривс жаңадан келген Алан Гилзеанмен құрған серіктестігі одан да тиімді деп ойлады. «Шпорлар» 1964-65 маусымын алтыншы орында аяқтады, бірақ Гривс 41 лигалық матчта 29 гол соқты және дивизиондағы үздік мерген атанды (Энди МакЭвоймен бірге). Сондай-ақ, ол ФА кубогында «Торквей Юнайтед» және «Ипсвич Таунға» қарсы екі хет-трик соқты, жалпы есепте 45 матчта 35 гол соқты. 1965-66 маусымының басында гепатит диагнозы қойылғаннан кейін үш айға жарысқа қатыса алмады, бірақ маусымды 31 матчта 16 гол соғып аяқтады, клубтың үздік мергені болып қалды, ал «шпорлар» лигада сегізінші орында аяқтады және ФА кубогының бесінші раундынан өтпеді. 1967-68 маусымы «шпорлар» үшін көңіл көншітпейтін болды, себебі олар 1967 жылғы ФА Charity Shield ойынында «Манчестер Юнайтедпен» «Олд Траффордта» 3:3 есебімен тең ойнады. Олар лигада жетінші орында аяқтады, ФА кубогының бесінші раундынан шығып, Кубок иелері кубогынан екінші раундта шығарылды. Гривс өзінің стандарттары бойынша нашар маусым өткізді, бірақ 48 матчта 29 гол соқты және клубтың үздік мергені болды. Николсон «Саутгемптоннан» Мартин Чиверсті клубтық рекордтық 125,000 фунт стерлингке сатып алды, ал Гилзеан орта алаңға көшті, бірақ Гривс пен Чиверс Николсон күткендей тиімді болмады. Ол «Сандерлендке» қарсы өткен матчта төрт гол соқты, сондай-ақ «Бернли» және «Лестер Ситиге» қарсы хет-триктер соқты. Ол кубоктық жарыстарда соққан тоғыз голы, оның ішінде «Эксетер Ситиге» қарсы хет-тригі, оның жалпы гол көрсеткішін 52 ойында 36 голға жеткізді, сондай-ақ бірінші дивизиондағы үздік мерген рекордын 336 голмен жаңартты. «Шпорлар» 1969-70 маусымында тұрақсыз өнер көрсетті, және Гривс 28 қаңтар 1970 жылы «Селхерст Паркте» «Кристал Пэласқа» қарсы өткен ФА кубогы матчында ойнағаннан кейін негізгі құрамнан шығарылды. Ол қайтадан негізгі құрамға шақырылмады, бірақ маусымды клубтың үздік мергені (Мартин Чиверспен бірге) ретінде аяқтады, 33 матчта 11 гол соқты. «Шпорлар» сапындағы карьерасында ол барлығы 381 матчта 268 гол соқты, оның ішінде 15 хет-трик соқты, бұл клубтық рекорд. Клуб оған 266 гол ғана жатқызады, себебі 1962 жылғы ФА Charity Shield ойынында соққан екі голы есепке алынбайды. Гривс 17 қазан 1972 жылы «Уайт Харт Лейнде» «Фейеноордқа» қарсы өткен 2:1 есебімен аяқталған достық матчта «шпорлар» клубынан естелік матч алды, оған 45,000-нан астам жанкүйер келді.

Вест Хэм Юнайтед

1970 жылғы наурыз айында Гревс Мартин Петерстің «Уайт Харт Лейнге» трансферінің бір бөлігі ретінде «Уэст Хэм Юнайтед» клубына қосылды. Брайан Клоудың «Дерби Каунти» клубы да Гревске қызығушылық танытқан, бірақ ол Лондоннан кеткісі келмеді. Кейін Гревс Клоудың оның бұрынғы «Тоттенхэм» командаласы Дейв Маккейге көмектескендей, өзінің карьерасын жаңартуға көмектескенін сезінді. 21 наурызда «Хаммерс» сапындағы дебюттік матчында «Мэн Роудта» «Манчестер Сити» клубын 5:1 есебімен ұтып, екі гол соқты. 1971 жылғы қаңтарда Бобби Мур, Брайан Дир және Клайд Бестпен бірге Гревс, бас жаттықтырушы Рон Гринвудтың қарсылығына қарамастан, «Блэкпулмен» ФА кубогы матчы алдында түнгі уақытта ішімдік ішті. «Блэкпулге» келген кезде Гревс пен оның командаластарына баспасөз өкілдері ертеңгі матчтың мұзды жағдайға және сол түні қыраудың болуына байланысты өтпеуі мүмкін екенін хабарлады. Ертеңгі матч болмайды деп ойлаған Гревс Брайан Лондонға тиесілі клубта 12 кружка сыра ішіп, сағат 1:45-ке дейін командалық қонақ үйіне оралмады. Бірақ матч өтті және «Уэст Хэм» 0:4 есебімен жеңілді. Гревс жеңілістің себебі кешкі уақыт, ішімдік немесе мұзды жағдай емес, оның ойнаған «Уэст Хэм» командасының жеткіліксіз деңгейі болғанын мәлімдеді. Осыдан кейін ойыншыларға айыппұл салынды және клубтан шығарылды. Гревс дене күйі мен мотивациясымен күресіп жатты. Ол өзін көшпенді футболшы ретінде сезініп, мотивациясын жоғалтты, өйткені Мурдан, Джефф Херсттен, Билли Бондстан және Поп Робсондан басқа, оның командаластарының көпшілігі жақсы футбол ойнай алмайды деп ойлады. «Уэст Хэмдегі» карьерасының соңына қарай Гревс көбірек ішімдік іше бастады, көбінесе Чадвелл Хиттегі жаттығудан Ромфордтағы пабқа барып, жабылуға дейін сонда қалатын. Кейін ол алкоголизмнің бастапқы сатысында болғанын мойындады. Оның соңғы матчы 1971 жылғы 1 мамырда «Хаддерсфилд Таунға» 0:1 есебімен ұтылған ойын болды. Гревстің бірінші дивизиондағы соңғы маусымы оның гол соғу көрсеткішін 357 голға жеткізді. «А.С. Милан» сапындағы 9 голмен бірге ол Еуропаның топ-5 лигасында 366 гол соқты, бұл рекорд 2017 жылға дейін сақталды, содан кейін Криштиану Роналду бұл көрсеткішті жаңартты.

Кейінгі мансап

Вест Хэмді тастағаннан кейін Гривс салмақ жинап, екі жыл бойы ойыншы немесе көрермен ретінде матчқа қатыспады. Ол өмірінің көп бөлігін ішімдікке арнады және алкоголизмге ұшырады; кейде ол күніне 20 пинта сыра ішіп, кешке бір бөтелке водка ішетін. Футболдан алыста жүріп, 1974 жылы Хавиринг ауданының Хэйлендс округіне Консервативтік партиядан кандидат ретінде сайлауға түсті, бірақ жеңіске жетпеді. Алкоголизммен күресу үшін Гривс футбол лигасындағыдай жаттығуларға қатысуды талап етпейтін, төменгі лигадағы футболға оралуға шешім қабылдады. Ол жергілікті «Брентвуд» клубында ойнай бастады және 1975 жылдың 27 желтоқсанында «Уитэм Таунға» қарсы өткен матчта 2:0 есебімен жеңіліспен дебют жасады. Футболға оралуы сәтті болды, ол 1976-77 маусымда Оңтүстік лигасындағы «Челмсфорд Сити» клубына қосылды. 1976 жылдың 25 қыркүйегінде «Мейдстоун Юнайтедке» қарсы өткен матчта 2:2 есебімен тең ойнады, бұл ойынды көру үшін Нью-Ритл-стритке 2030 адам келді. «Челмсфорд» сапында 38 матч өткізіп, 20 гол соққан Гривс клубтың «Англо-Италия кубогына» қатысуын ең жақсы сәті деп атады. Ол әлі де алкоголизммен және абстиненциялық синдроммен күресіп, «Анонимді алкоголиктер» ұйымынан көмек сұрады. Сондай-ақ, ол Уорли психиатриялық ауруханасының алкоголизм бөлімінде де емделді. 1977 жылдың тамызында, алкоголизммен күресіп жүрген Гривс «Барнет» клубы үшін дебютін «Атерстон Таунға» қарсы өткен 3:2 есебімен жеңіліс ойынында жасады. 1977-78 маусымда орталық шегінде ойнаған Гривс 25 гол соқты (Оңтүстік лигасында 13 гол), және маусымның үздік ойыншысы атанды. 1978-79 маусымының басында бизнес мүдделеріне көңіл бөлу және алкоголизмді жеңу үшін «Барнетті» тастап кетуді шешті, менеджер Барри Фрай оны Андерхиллде қалдыруға тырысқанына қарамастан. Гривс зейнеткерлікке шыққанға дейін жартылай кәсіби «Вудфорд Таун» клубында бірнеше ойын өткізді.

Ойын стилі

Гривс өте көп гол соққан шабуылшы болды және оның тыныш көзқарасының оның сенімділігі мен сабырлылығына себеп болғанын айтты. Ол сондай-ақ үлкен жылдамдық пен шапшаңдыққа ие болды, сонымен қатар позицияны дұрыс таба білу және гол соғу шеберлігімен көзге түсті.

Телерадио мансабы

Гривс 1979 жылы The Sun газетінде тілші болды. Ол 2009 жылға дейін тілшілік қызметін жалғастырды, содан кейін The Sunday People газетінде колонкашы болып жұмыс істеді. 1980 жылдан бастап Star Soccer бағдарламасында сарапшы ретінде жұмыс істеді, кейін 1982 жылғы ФИФА әлем чемпионатын ITV телеарнасының тікелей эфирінде сарапшы ретінде жұмыс істеуге таңдалды, ал оған дейін The Saturday Show бағдарламасын жүргізді. Ол "World of Sport" және "On the Ball" бағдарламаларында жұмыс істеді, онда Ян Сент-Джонмен бірге жұптасып жұмыс істеді. Грег Дайк сондай-ақ Гривсті телешоуларды талдаушы және жүргізуші ретінде TV am бағдарламасына шақырды, бұл бағдарламаны көрермендердің қызығуын ояту үшін жасалған қадам екенін Дайк мойындады. 1985 жылдың қазанынан 1992 жылдың сәуіріне дейін ол және Сент-Джон "Saint and Greavsie" атты танымал сенбілік түскі футбол бағдарламасын жүргізді. Ол "Sporting Triangles" бағдарламасында Энди Грей мен Эмлин Хьюздің қарсыласы ретінде команда капитаны болды. Оның теледидардағы мансабы Премьер-лиганың басталуымен аяқталды, өйткені ол футболға деген оң көзқарасы сол кездегі теледидар басшылары үшін жеткілікті деңгейде емес деп ойлады. Осыған қарамастан, ол 1998 жылға дейін Central Television телеарнасында сарапшы болып жұмыс істеді. 2003 жылы "Greavsie" атты өмірбаянын жариялады. Гривс өмір бойы досы, журналист және жазушы Норман Гиллермен бірлесіп көптеген кітаптар жазды.

Жеке өмір

Гривс әжесі мен атасы арқылы ирланд тегінен шыққан. Ол 1958 жылдың 26 наурызында Ромфордтағы тіркеу кеңсесінде Ирен Барденге үйленді. Жұбайлар 2017 жылдың 7 қыркүйегінде Эссекс графтығындағы Денбериде неке салтанатын қайта өткізді. Олардың бес баласы болды: Джимми кіші (1960 жылы туған күніне дейін қайтыс болды), Линн (1959 жылы туған), Мици (1962 жылы туған), Дэнни (1963 жылы туған) (Саутхенд Юнайтед клубының кәсіби футболшысы болған) және Эндрю (1965 жылы туған). «Тоттенхэм Хотспур» сапында ойнаған кезде Гривс ағасымен бірге орау бизнесін ашу үшін 1000 фунт стерлингтік банк несиесін алды. Ойыншылық карьерасының соңына қарай бұл компанияның жылдық кірісі 1 миллион фунт стерлингтен асты. Гривс 1970 жылы Лондон-Мексика әлем чемпионатының раллиіне қатысты. Өзінің алғашқы раллиісінде, серігі Тони Фоллмен бірге, Гривс 96 қатысушының ішінде Ford Escort көлігімен алтыншы орынды иеленді. 2012 жылдың ақпан айында Гривс жеңіл инсульттан кейін мойнындағы артерияға операция жасады. Толық қалпына келгеннен кейін, 2015 жылдың мамырында ауыр инсульт алды, оның салдарынан ол сөйлей алмады. Ол жансақтау бөліміне жатқызылды және дәрігерлердің айтуынша, жайлап қалпына келеді деп күтілді. Бір айдан кейін ол ауруханадан шықты, оның денсаулығы «қатты жақсарған» деді оның досы және агенті Терри Бейкер. 2016 жылдың ақпанында ол мүгедектер коляскасын пайдалана отырып, инсульттан жайлап қалпына келді, өйткені оған ешқашан қайта жүре алмайтыны айтылған еді. Гривс футболға қосқан үлесі үшін 1966 жылғы әлем чемпионатының жеңімпазы Рон Флауэрспен бірге 2021 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсету тізімінде Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) болып жарияланды. Екі ойыншы да 1966 жылғы турнирден тірі қалған Англия құрамасының соңғы қатысушылары еді, олар Патшайым Елизавета II тарапынан марапатталды. Гривс 2021 жылдың 19 қыркүйегінде Литтл Баддоудағы үйінде 81 жасында қайтыс болды. Оның қайтыс болған күні оның карьерасындағы екі негізгі клубы – «Тоттенхэм» мен «Челси» арасындағы Премьер-лига матчымен сәйкес келгендіктен, оның естелігін құрметтеу үшін бір минуттық үнсіздік сақталды. Оның қоштасу рәсімі 22 қазанда Челмсфорд крематорийінде өтті.

Клуб

+ Клуб, маусым және жарыстар бойынша кездесулер мен голдарКлубМаусымыЛигаҰлттық кубокЛига кубогыБасқаларыТолықДивизионОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарЛондон XI1955–58–––2222Челси1957–58Бірінші дивизион352220––37221958–59Бірінші дивизион423222–3347371959–60Бірінші дивизион402921––42301960–61Бірінші дивизион40411022–4343Жалпы саны157124732233169132A. C. Милан1961–62Серия А10910–20139Тоттенхэм Хотспур1961–62Бірінші дивизион222179002031301962–63Бірінші дивизион413710007749441963–64Бірінші дивизион413520002145361964–65Бірінші дивизион412946000045351965–66Бірінші дивизион291521000031161966–67Бірінші дивизион382586100047311967–68Бірінші дивизион392343005348291968–69Бірінші дивизион422744650052361969–70Бірінші дивизион2884310003311Жалпы саны3212203632851611381268Вест Хэм Юнайтед1969–70Бірінші дивизион64000000641970–71Бірінші дивизион329101000349Жалпы саны38131010004013Брентвуд Таун1975–76Эссекс Синий лигасыЧелмсфорд Сити1976–77Оңтүстік лигасының Жоғары дивизионы38200000003820Барнет1977–78Оңтүстік лигасының Жоғары дивизионы301354001136181978–79Оңтүстік лигасының Жоғары дивизионы213630011287Жалпы саны511611700226425Вудфорд Таун1979–80Афиналық лигасыЖалпы саны61540256421172518707469