Кіріспе

Крис Джанну, CM (1949 жылы туған) – грек-канадтық соғыс хирургі және 2006 жылдың желтоқсанына дейін Халықаралық Қызыл Крест комитетінің (ХҚКК) бас хирургы қызметін атқарды.

Жалпы

Джанну Торонто университетінің мектебінде білім алған. Макгилл университетінде бір жыл оқығаннан кейін, Джанну Канададан Малиде бір жыл оқытуға кетті. Ол жерде ол ауырып, француз тілінде білім алған екі малилік дәрігерден тұратын топтың күтіміне ілікті. Дәрігерлердің өздері білім алған жағдайлар мен тәжірибе жүргізуге қолжетімді жағдайлардың арасындағы қабысқандығын байқаған Джанну дамушы елдерде медициналық тәжірибе алу үшін медицинаны оқып шығуға бел буды. Алжир, Анже (Франция) және Каир (Мысыр) қалаларында оқығаннан кейін, Джанну хирургиялық мансабын бастады, ол оны қазіргі әлемнің көптеген даулы аймақтарына, соның ішінде Ауғанстан, Чечня, Ирак, Ливан, Либерия және Сомалиге жеткізді. Мысырда қатерлі ісіктерді хирургиялық жолмен емдеуге маманданған болса да, Джанну соғыс хирургиясы саласындағы біліктілігін жетілдіре бастады. Гуманитарлық көмекшілер арасында Джанну өте тиімді маман ретінде танымал. Ол Палестина Ұлттық Кеңесінің құрамына кірген аз ғана палестиналық емес адамдардың бірі саналады және 1985-1986 жылдары Ливан шиит тобы Амальдың Палестина босқындарының Шатила лагерін қоршауы кезінде мыңдаған палестиналықтармен бірге жалғыз хирург ретінде жұмыс істегенімен де танымал. Осы оқиға туралы оның "Бейруттегі өмір мен өлім: Дәрігердің әңгімесі" (1991) кітабында баяндалған.

Чечнядағы дау

1996 жылы ХҚКК астанадан оңтүстікке қарай 25 шақырым жердегі Новые Атаги қаласында хирургиялық аурухана салу туралы шешім қабылдады. Джанну және басқалар өз шешімдерін Сомалидегі Кесанье ауруханасының жетістігіне негіздеді, ол соғыстың мыңдаған құрбандарын емдеді және бүгінгі күнге дейін сәтті жұмыс істеп келеді. Бірақ Чечнядағы аурухана құрылысы аяқталған кезде, аймақта жарақат алғандардың саны салыстырмалы түрде аз болды. Аурухана 300 соғыс жаралысын емдеді, олардың шамамен 45-і миналардан зардап шеккен, бірақ қызметкерлер жергілікті халық тарапынан күшейе түскен жаушылыққа тап болды. 1996 жылдың 17 желтоқсанында Новые Атагидегі ХҚКК қызметкерлеріне әлі анықталмаған кісі өлтірушілер шабуыл жасады, бұл ұйым тарихындағы Қызыл Крест қызметкерлеріне жасалған ең қорқынышты шабуыл болды, нәтижесінде алты адам қаза тауып, біреуі ауыр жарақат алды. Джанну мәйіттерді жерлеуге көмектесу үшін Новые Атагиге оралды және осы оқиғаны «өмірімдегі ең ауыр тәжірибелердің бірі» деп сипаттады. Шабуылдан кейін ХҚКК Чечнядан 70 қызметкерін эвакуациялады, ал басқа халықаралық гуманитарлық ұйымдар да олардың үлгісін ұстанды.

Бүгін

Джанну 7 жыл бойы Хирургия бөлімінің басшысы қызметін атқарғаннан кейін Халықаралық Қызыл Крест Комитетіндегі (ICRC) ресми лауазымын тастап, қазірде олардың тапсырмасымен әлем бойынша халықаралық хирургиялық миссияларды орындайды. Ол Cineflix түсірген "Құламаның шегінде" атты фильмнің басты кейіпкері, ол оның өмірінің аз қамтылған адамдарға көмектесуге және соғыс хирургиясының қағидаларын меңгеруге арналған еңбегін көрсетеді. Бұл деректі фильмді канадалық TVO телеарнасы 2002 жылдың 10 сәуірінде "Соғыс хирургы: Крис Джанну" деген атпен көрсетті. Соңғы кезде Джанну Халықаралық Қызыл Крест Комитеті басылымға шығарған "Соғыс хирургиясы" атты жаңа кітаптың бас авторы атанды. Кітаптың 1-томы "Соғыс хирургиясы: қарулы қақтығыстар және өзге де зорлық-зомбылық жағдайларында шектеулі ресурстармен жұмыс істеу" деп аталады және қазірде ICRC сайтында қолжетімді. Ол көптеген адамдарға соғыс хирургі болуға (мысалы, FTH) үлгі болып келеді.

Марапаттар

1991 жылы Джанну Канада орденіне қабылданды.