Кіріспе

Британдық мұнай компаниясы

The Burmah Oil Company – бір кезде FTSE 100 индексінің құрамына кірген жетекші британдық мұнай компаниясы. 1966 жылы Burmah компаниясы Castrol компаниясын сатып алды, содан кейін Burmah Castrol деп аталды. 2000 жылы BP Amoco компаниясы оны сатып алды.

Тарих

Компания 1886 жылы Глазго қаласында Шығыс Үндістан саудагері Дэвид Симе Каргилл құрды. Ол өзінің Рангун Ойл Компани Лимитед (Rangoon Oil Company Ltd) компаниясының жаңаруы ретінде құрылып, Үндістан субконтинентіндегі мұнай кендерін одан әрі кеңейту және дамыту мақсатын қойды. 1904 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, меншігі мен төрағалық оның ұлы сэр Джон Каргиллге өтті. 1900-шы жылдары Әскери-теңіз министрлігі (Admiralty) әскери кемелері үшін көмірден майға көшуді жоспарлап отырды. 1905 жылы компания Рангундан теңіз майын жеткізу бойынша Әскери-теңіз министрлігімен келісімшартқа қол қойды. Шамамен бір ғасыр бойы компания мұнай өнеркәсібінде және British Petroleum компаниясына елеулі ықпал ету арқылы Таяу Шығыста мұнай ашуда маңызды рөл атқарды. Ол өзін Бирма, Бангладеш (бұрынғы Шығыс Пәкістан) және Ассам (Үндістанда) аймақтарында BOC брендімен, ал Үндістанның қалған бөлігінде Shell компаниясымен бірлескен Burmah Shell кәсіпорны арқылы таныстырды. 1901 жылға дейін, Standard Oil компаниясы Бирмада жұмыс істей бастағанға дейін, Burmah Oil аймақта монополиялық құқыққа ие болды. Компания 1963 жылға дейін Бирмада жұмыс істеді, содан кейін Не Вин елдегі барлық индустрияны мемлекеттендірді. Компания 1964 жылы маңызды сот ісіне қатысты – Burmah Oil Co. v Lord Advocate, онда 1942 жылы британдық әскерлер Бирмадағы мұнай кендерін жойғаны үшін өтемақы талабы қарастырылды. Мақсаты – оларды басып келген жапон әскерінің қолына түсірмеу болған. Лордтар палатасы 3:2 есебімен компанияның пайдасына шешім шығарды, бірақ 1965 жылғы Соғыс зардаптары заңымен бұл шешім күшін жойды. 1963 жылы компания Бирмадан шығып, 1986 жылға дейін Үндістан, Пәкістан, Бангладеш, Австралия, Америка, Канада және Солтүстік теңізде жаңа іздеу-барлау жұмыстарын жүргізді. 1966 жылы Burmah компаниясы Castrol компаниясын сатып алып, оны Burmah Castrol деп атады. 1974 жылы компанияның танкер флотында үлкен шығынға ұшырағаннан кейін Англия банкі Burmah Oil компаниясына көмектесті. Көмектің негізгі мақсаты – компанияны кішірейтіп, тиімдірек ету үшін бір жылдық жеңілдік беру болды. 2000 жылы Burmah компаниясын BP Amoco сатып алды.