Кіріспе
Паррамата стадионы – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Паррамата қаласындағы бұрынғы спорт стадионы. Стадион Сидней қаласының батысында орналасқан бірнеше спорт командаларының үй аренасы болды, жабылу кезінде ең белгілілері Ұлттық регби лигасының «Паррамата Иелс» және А лигасының «Батыс Сидней Уондерерс» командалары еді. «Камберленд Овалы» – Паррамата стадионы салынғанға дейін крикет, мотоспорт және регби ойындары өткізілген жергілікті атау. Бұл аймақ 1788 жылдан бері, яғни Жаңа Оңтүстік Уэльсте британ колониясы құрылған жылдан бастап демалыс және ойын-сауық үшін пайдаланылып келді. Стадион 1986 жылы ашылғаннан бері көптеген спорттық және мәдени шараларға төсегіш болды. Майкл Джексон 1987 жылғы 20-21 қарашада «Bad World Tour» аясында концерт берді, ал Пол Маккартни 1993 жылғы 22-23 наурызда екі шоумен «The New World Tour» Австралиялық кезеңін аяқтады. 2015 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының үкіметі стадионды бұзып, жаңа стадион салуды жариялады. Осы мақсатта 2017 жылдың ақпан айында Паррамата стадионы бұзылды, ал оның орнына жаңа «Батыс Сидней стадионы» салынды.
Parramatta Stadium was a sports stadium in Parramatta, New South Wales, Australia, west of Sydney CBD. The stadium was the home ground of several western Sydney based sports teams, at the time of closure the most notable were the Parramatta Eels of the National Rugby League and the Western Sydney Wanderers of the A League. Cumberland Oval was the local name for the cricket, motor sports and rugby venue that had existed prior to Parramatta Stadium being built, with the area having been used for recreational activities since 1788, the founding year of the British colony in New South Wales. The stadium also hosted numerous other sporting and cultural events since its opening in 1986. Michael Jackson performed there during his Bad World Tour on 20–21 November 1987, and Paul McCartney concluded the Australian leg of The New World Tour with two shows there on 22–23 March 1993. In 2015 the NSW Government announced that the stadium would be demolished and replaced, and to that end, Parramatta Stadium was demolished in February 2017, with the new Western Sydney Stadium built in the same location.
1788 жылдан 1947 жылға дейін
Камберленд Овалы 19 ғасырдың ортасынан 1982 жылға дейін Парамата ауданының негізгі спорт алаңы болды. Алғашқыда мұнда жылқы жарыстары, крикет және жеңіл атлетика жарыстары өткізілді, содан кейін 1879 жылдан бастап регби және 1909 жылдан бастап регби лигасы жарыстары ұйымдастырылды. Мотоспорт жарыстары 1930 жылы мотоциклдермен, ал 1936 жылы спидвей машиналарын сынаумен басталды. Өздерінің спорт түрінде осы алаңды пайдаланған танымал тұлғалардың қатарында ағылшын крикетшісі В.Г. Грейс және 1940 жылдары Камберленд спидвейдә мөңгү автомобильдерде жарысқан Австралияның үш дүркін Формула-1 әлем чемпионы Джек Брэбхэм болды. Камберленд Овалындағы алғашқы трибуна 1850 жылы салынды, ал соңғы трибуна 1936 жылы бой көтерді. 1860 жылдары жергілікті крикет клубының ойыншылары алаңның айналасына екі рельсті қоршау орнатты, бірақ мотоцикл жарыстары үшін берік тақтайлы қауіпсіздік кедергісі қажет болды, дегенмен бұл жарыс кезінде болған апаттардың салдарынан бірнеше адамның қаза тауып кеткеніне тосқауыл болмады. Алғашқыда 18 фут ені болған жарыс жолы, спидвей машиналарын сынау үшін 30 футқа дейін кеңейтілді. Барлық спидвей жарыстары 1959 жылы аяқталғаннан кейін, сыртқы қоршау мен жол өз орнында қалды. Парамата "елдің шетінде" болған кезде, алғашқы ағылшын крикет командалары Камберленд Овалында ойнады. Крикет клубы 1893/94 жылғы алғашқы Сидней турнирінде Орталық Камберленд болып құрылды. 1970 жылдары жақын орналасқан Король мектебі Солтүстік Параматаға көшкен кезде, шөп алаңдары алынып тасталды және крикет клубы мектептің негізгі спорт алаңы болған алаңға көшірілді. Қазіргі Паррамата аудандық крикет клубы деп танылатын клубтың негізгі алаңы әлі де Олд Кингс Овалы болып табылады. Парамата регби клубы қазір Гранвилл регби паркінде ойнайды.
Регби лигасы
Камберленд Овалы бастапқыда регби лигасы үшін «Паррамата Иона» және «Эндеворс» клубтарымен, сондай-ақ Батыс округтерінің құрама командасы қолданды. 1947 жылы «Паррамата Дистрикт Регби Лигасы» клубы, кейін «Паррамата Илс» деп аталған, NSWRL Премьершілігіне қабылданғанда, Камберленд Овалы клубтың үй стадионы болды. Алғашқы матч 1947 жылдың 12 сәуірінде «Ньютаунға» (қазіргі «Ньютаун Джетс») қарсы 6000 көрерменнің алдында өтті. Камберленд Овалында регби лигасының матчын көрген ең көп көрермен саны – 22 470 адам, бұл «Илс» командасының 1971 жылдың 26 сәуірінде «Саут Сидней Раббитос» командасына қарсы өткізген ойынында тіркелді. Клуб 1976 жылғы Гран-финалда «Манлиге» 13:10 есебімен, ал 1977 жылғы Гран-финалдың қайталама матчында «Сент-Джорджға» 22:0 есебімен жеңілді, ал алғашқы Гран-финал 9:9 есебімен тең аяқталды.
Аренаны өртеп тастау
1981 жылғы NSWRFL маусымында «Eels» командасы тұңғыш рет премьерлік жеңіске жетті, регулярлық маусымда 3-орынды алып, 1981 жылдың 27 қыркүйегінде «Ньютаун Джетс» командасын 20:11 есебімен жеңді. «Паррамата Иелз» командасы 1981 жылғы Ұлы финалда «Ньютаун Джетс» командасын жеңіп, тұңғыш рет Премьер-лига жеңімпазы атанғанда Парраматада зор қуаныш болды, Лига клубы тез арада «Eels» жанкүйерлерімен толып тасыды, мыңдаған адамдар жақын орналасқан Камберленд Овалында мерекеледі, ал олар өршілдікпен Овалдың трибунасын өртеп тастады. Біраз уақыт бойы қоршаусыз овалда жасөспірімдер регби лигасының ойындары өткізілді, содан кейін ол жер қайта жаңартылды. 1984 жылдың қарашасында «Civil & Civic» құрылыс компаниясы жаңа стадионды жобалау және салу жөніндегі келісімшартты жеңіп алды. 1985 жылдың қарашасында стадион құрылысы аяқталды, оның тіктөртбұрышты ойын алаңы Камберленд Овалының бетінен бірнеше метр төмен орналасқан.
Парамата стадионы
1986 жылғы 5 наурызда Парамата стадионының ашылу салтанатын Елизавета II жүргізді. 16 наурызда стадионда NSWRL Премьер-лигасының алғашқы матчы өтті, оған 26 870 жанкүйер келді. «Парраматта» командасының ойыншысы Стив Шарп «Илс» клубының «Сент-Джордж Драгонз» командасына қарсы өткен ойында 36:6 есебімен жеңіске жетіп, стадиондағы алғашқы голды соқты. «Драгонз» командасынан орталық шабуылшы Майкл О'Коннор ғана гол соқты, ол «Илс» командасының алдыңғы қатардағы ойыншысы Пол Марес берген допты ала, 91 метр қашықтықты жүгіріп өтіп, гол соқты. Ұшып келе жатқан Эрик Гроте оны тоқтатуға тырысты, бірақ қашық болғандықтан мүмкін болмады. 1990 жылғы 20 мамырда стадионда Батыс Сиднейдегі «Сидней Олимпик» және «Маркони Сталлионс» клубтары арасындағы 1989–90 жылғы Ұлттық футбол лигасының финалы өтті. «Олимпик» командасы 2:0 есебімен жеңіске жетті, бұл Паррамата стадионындағы футболдан ең көп көрермен жиналған жағдай болды – 26 353 жанкүйер келді. 1992 жылғы 19 маусымда «Паррамата Илс» және Ұлыбританияның «Лайонз» командалары арасындағы матчқа 18 220 жанкүйер келді. Бұл «Лайонз» командасының Австралия және Жаңа Зеландия аймалындағы турнесіндегі тестілік емес матчтардың арасындағы ең көп көрермен жиналған матч болды. «Паррамата» командасы 22:16 есебімен жеңіске жетті. Матч алдында «Паррамата» және Ұлыбритания командаларының қанаттары Ли Оуденрин мен Мартин Оффиа, сол кездегі регби лигасының ең жылдам ойыншысы деп есептелген, 100 метрлік қашықтыққа (гол сызығынан гол сызығына дейін) Tooheys Blue Label шаллуына қатысты. Оуденрин Оффианы шамамен жарты метрге жеңіп, көптеген жанкүйерлерді таң қалдырды. 2002 жылдың желтоқсанында бұрынғы шөппен жабылған төбелер («Бретт Кенни төбесі» және «Питер Стерлинг төбесі») 4 500 көрерменге арналған отыратын террасаларға айналдырылды. Бұл жаңарту стадионның сыйымдылығын 27 000-нан 21 500-ге дейін азайтты. 2013 жылғы 23 наурызда А лигасының үшінші Сидней дербисі Паррамата стадионында өтті, оған 19 585 жанкүйер келді. Матч 1:1 есебімен тең аяқталды. 2013 жылғы 9 қазанда Паррамата стадионының басшылығы стадион тарихында алғаш рет атау құқығын сатуға шешім қабылдады. Батыс Сиднейде орналасқан гидравликалық компания Pirtek бұл құқықты жеңіп алып, стадионды «Pirtek Stadium» деп атады, бұл атау стадион бұзылғанға дейін сақталды.
Барлық орындықты кеңейту және қайта құру
Барлығы бір орындық стадионға айналғаннан кейін, Паррамата стадионын одан әрі кеңейту жоспарлары бастапқыда 2007 жылдың мамырында басталды. Паррамата стадионы қоры 2700 қосымша жанкүйерге арналған жаңа оңтүстік трибунаны, сондай-ақ ойыншылардың киім ауыстыратын бөлмесі мен спорт залын салу жоспарларын жариялады. Алайда, жобалар іске аспады және құрылыс жұмыстары жүргізілмеді. 2010 жылы стадионның болашақ дамуы үшін «Бас жоспар» әзірлеуге комиссия құрылды. Егер аяқталса, бас жоспар стадионның сыйымдылығын 31 300 орынға дейін жеткізер еді, сондай-ақ ойыншылар, корпоративтік демеушілер, бұқаралық ақпарат құралдары және жанкүйерлер үшін стадиондағы жабдықтарды кеңейтуді көздеді. 2013 жылдың 2 шілдесінде Австралия Федералдық үкіметі, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының үкіметі және Паррамата жергілікті кеңесі стадионды кеңейту туралы жариялады. Стадионды жаңартуға бұрын бөлінген 8 миллион долларлық қаражатқа 20 миллион доллар қосылды. Кеңейту нәтижесінде стадионның сыйымдылығы 24 700 орынға дейін өсуі күтілді. «Батыс Сидней Уондерерс» клубы және «Қызыл және Қара блок» атты белсенді жанкүйерлер тобы 2015 жылғы жаңарту аясында солтүстік трибуналарда қауіпсіз тұруға мүмкіндік беретін неміс үлгісіндегі рельсті орындықтарды орнату үшін үгіт жүргізді. 2013 жылы клуб жеті жиынтық рельсті орындықтарды импорттап, Паррамата стадионымен бірлесіп сынақ орнату жұмыстарын жүргізді. Ұсынылған орнату кез келген спорт түрінде елдегі алғашқы қауіпсіз орындық болар еді. Алайда, бұл жоба жоспарлау кезеңінен аса алмады. Дегенмен, қайта құрылған стадионда орындықтар мен рельстерді бірге қолдануға мүмкіндік беретін модульдік жүйе ретінде пайдаланылды. 2014 жылдың маусым айында NSW штатының үкіметі қалалық «Стадион стратегиясын» іске қосты, ол шағын қалалық стадиондарға инвестиция салуды тоқтатуды және аз ғана сандағы жаңа, заманауи нысандарға көп қаражат жұмсауды көздеді. Бұл стратегия Паррамата стадионының жаңарту жұмыстары аясында жаңа корпоративтік қонақжайлылық нысандары, ойыншыларға арналған жабдықтар, тамақ-асу пункттері, дәретханалар, жаттығу алаңы және спорт залы ашылған кезде әзірленді. Олардың құрылысы 2015 жылдың ортасында аяқталды, ал алаңның екі шетіндегі қосымша орындықтар Парраматаның жаңа стадион стратегиясындағы орны туралы шешім қабылданатынша тоқтап тұрды.
Ауыстыру
2015 жылдың қыркүйегінде Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі стадионды сол жерде орналасқан, 30 000 орындық жаңа аренамен алмастыратынын хабарлады, ол ресми түрде Батыс Сидней стадионы деп аталды. Құрылыс 2017 жылы басталды және 2019 жылдың сәуірінде аяқталды. Параматта стадионындағы соңғы А лигасы матчы – Батыс Сидней Вондерерс пен Брисбен Роар арасындағы жартылай финал. Вондерерс 0:3 есебімен ұтылып бара жатқанда, қосымша уақытта 5:4 есебімен жеңіске жетті. «Паррамата Илс» командасы бірінші лигадағы регби ойынының соңғы матчын осы алаңда өткізіп, «Сент-Джордж Иллаварраны» 30:18 есебімен жеңді, ал Беван Френч үш рет гол соқты. Алаңда өткізілген соңғы матч – 2016 жылғы Intrust Super Premiership NSW чемпионатының финалы, онда «Иллаварра» командасы 21:20 есебімен жеңіске жетіп, тұңғыш рет және жалғыз рет чемпион атанды.
Қолданылуы
1999 және 2004 жылдар аралығында стадион Parramatta Power клубының үйі болды, ол Parramatta Leagues Club-қа (Parramatta Eels регби лигасы клубының иесі) тиесілі болған. NSL-дің таратылуы және A лигасының құрылуы туралы жарияланғаннан кейін клуб 2003–04 маусымының соңында таратылды. Parramatta Power стадионда Перт Глориға қарсы соңғы NSL Grand Final матчын өткізді. Бұл аренада 1986 (екінші матч), 1988, 1989, 1990, 1993, 2001 және 2004 жылдары жеті NSL Grand Final ойыны өтті. 2007 жылдың сәуірінде Сидней FC АФК Чемпиондар лигасы аясында Паррамата стадионында Персик Кеdiri клубымен бір ойын өткізді. 2010 жылдың ақпанында, 2009–10 A лигасы маусымында Сидней FC Перт Глориді 3:2 есебімен жеңді. Бұл матч Эдинбургтік әскери татуировкасының өтуіне байланысты Сидней футбол стадионынан ауыстырылды. 2012 жылдың 26 шілдесінде жаңа A лигасы клубы Western Sydney Wanderers Паррамата стадионымен бес жылдық келісімге келгенін жариялады және 10 458 көрерменнің қатысуымен дебюттік ойынын өткізді. 2014 жылдың 25 қазанында стадионда Western Sydney Wanderers және Сауд Арабиясының Al Hilal командалары арасындағы 2014 жылғы АФК Чемпиондар лигасы финалының бірінші матчы өтті. Parramatta Stadium 1989 және 1990 жылдары маусым алдындағы жетілік турнирлері және 1994 жылы Францияға қарсы өткен сынақ матчы сияқты түрлі регби лигасы матчтарына пайдаланылды. Parramatta Eels бұл стадионды NRL чемпионаты маусымында өз үй алаңы ретінде пайдаланатын негізгі регби лигасы клубы болып табылады. Олар 1986 жылдан бері осында өнер көрсетуде. 1995 және 1996 жылдары бұл алаң қысқа ғана өмір сүрген Sydney Tigers клубына да үй болды, ол Balmain Tigers клубының жалғасы болды. 1997 жылы Sydney Tigers Balmain Tigers болып қайта құрылып, Leichhardt Oval-ға оралды. Сондай-ақ 1995 жылы Canterbury Bankstown Bulldogs клубы өз атын 'Sydney Bulldogs' деп өзгертті және осы алаңда өз үй матчтарын өткізді. 1996 жылы олар бастапқы атына оралып, Belmore Oval-ға қайта оралды. Стадион 2008 жылғы Регби лигасының Әлем кубогы мен 2010 жылғы Төрт Ұлт турнирін қабылдады. 2008 жылғы Регби лигасы Әлем кубогының C тобындағы Ирландияның екі матчы Parramatta Stadium-да өтті: біреуі Тонгаға қарсы, екіншісі Самоаға қарсы. Parramatta Eels ойнаған кезде стадионның шығыс трибунасы Мик Кронин атымен, ал батыс трибунасы Кен Торнетт атымен аталады, бұл клубтың екі көрнекті бұрынғы ойыншысын құрметтеу үшін жасалған. 1997 жылдың 18 қыркүйегінде Parramatta Stadium-да 1999 жылғы Регби Әлем кубогына іріктеу матчтары өтті: Western Samoa – Tonga және Australia – Fiji. 2001 және 2002 жылдар аралығында стадионда бірнеше NSW Rugby Union клубтарының матчтары өтті. Australia A 2002 жылы Parramatta Stadium-да Канадаға қарсы матч өткізді. 2007 жылы Parramatta Stadium қазір жоқ болған Australian Rugby Championship-ке қатысқан Western Sydney Rams клубының үй алаңы болды. Бейсболға да Parramatta Stadium-да ойналды, мұнда Sydney Blues өз үй матчтарын өткізді. Blues 1992 жылы Australian Baseball League-ге қосылып, Parramatta Stadium-да ойнады. Төртбұрышты алаң болғандықтан, бейсбол ойыны үшін әдеттегіден 100 фут кем, бар болғаны 230 фут болатын өте қысқа үйге қарайтын қоршауға байланысты дау туды. Sydney Blues кейін Sydney Storm деп аталды және 1999 жылы Australian Baseball League тарағанша мұнда кейде ойнады. 93/94 финалдық серия кезінде Сидней мен Брисбен Бандиттері арасындағы екінші матч Parramatta-да Австралия бейсбол лигасының рекордтық 13 700 жанкүйерін тартты, нәтижесінде Брисбен 10:9 есебімен жеңіске жетіп, чемпионаттық серияны 2:0 есебімен жеңді.
Қатысу рекорды
1994 жылы регби лигасынан Австралия мен Франция командалары арасындағы тестілік матч Паррамата стадионында ең көп көрерменді жинады. Бұл ойынға 27 318 жанкүйер келді, және 1909 жылдан бері Сиднейде өткен алғашқы тестілік матч, ол Ауылшаруашылық овалда (Сидней көрме алаңында), Сидней крикет алаңында немесе Сидней футбол стадионында өткізілмеді. Паррамата стадионында клубтық матчқа ең көп келген көрермендер саны – 27 243 адам (1986 жылғы NSWRL маусымының 24-раундындағы «Паррамата Иелз» – «Оңтүстік Сидней Раббитохс» ойыны). Паррамата стадионында футбол матчына келген ең көп көрермендер саны 26 353 адамды құрады, бұл 1990 жылғы NSL финалдық матчында «Сидней Олимпик» және «Маркони Сталионс» командаларының арасындағы ойын болды. Паррамата стадионындағы дөңгелек аймақтарын жаңартудан кейін матчқа ең көп келген көрермендер саны – 21 141 адам (2006 жылғы NRL маусымының 7-раундындағы «Паррамата Иелз» – «Уэстс Тайгерс» ойыны).
Регби лигасының сынақ матчтары
Стадионда өткен регби лигасының сынақ матчтарының тізімі. Тест# Күні Нәтиже Қатысу туралы ескертулер1 6 шілде 1994 ж. жеңіс 58–0 27 318 Сиднейдегі қала маңындағы стадионда өткен алғашқы сынақ матч2 27 қазан 2008 ж. жеңіс 22–20 6 165 2008 жылғы әлем чемпионаты аясында өткізілді3 5 қараша 2008 ж. Ирландия жеңіс 34–16 8 602 4 24 қазан 2010 ж. Самоа жеңіс Тонга 22–6 11 308 Төменде тізімделген ойынға дайындық ретінде өткізілді5 Австралия жеңіс 42–0 2010 жылғы Төрт Ұлт турнирінің аясында өткізілді6 7 мамыр 2016 ж. Папуа Жаңа Гвинея жеңіс 24–22 15 225 2016 жылғы Меланезия кубогының аясында өткізілді7 Самоа жеңіс Тонга 18–6 2016 жылғы Полинезия кубогының аясында өткізілді.