Кіріспе

Швед ғалымы (1887–1970)

Джон Эрик Бертран Джонсон (2 қазан 1887 – 27 қараша 1970) (туған аты – Йохан Эрик Бертран) – Швецияда туған американдық электр инженеры және физик. Ол алғашқы катодты сәулелі түтік осциллоскопын жасады және сымдар арқылы берілетін ақпаратқа кездейсоқ бөгеттердің негізгі көзін сипаттады, бұл қазір Джонсон-Найквист шуы деп аталады.

Ерте өмір

Йохан Эрик Бертранд 1887 жылғы 2 қазанда Швецияның Гетеборг қаласында 20 жастағы, үйленбеген Аугуста Йохансдотте отбасында дүниеге келді. Оның ағасы Джон А. Джонсон оларға Америкаға көшіп баруға көмектескенше, отбасы өте кедейлікте өмір сүрді. Жас Джон 1904 жылғы 3 шілдеде АҚШ-қа көшті, онда оның ағасы оның білімін ұйымдастырды. Ол 1913 жылы Солтүстік Дакота университетін бітіріп, келесі жылы магистр дәрежесін алды.

Мансап

Джонсон 1917 жылы Йель университетінде физика ғылымдарының докторы дәрежесін алды, содан кейін Western Electric компаниясының инженерлік бөлімінде жұмыс істеді, негізінен иондалған газдарды зерттеді. Ол радиотехникада электр инженерлері қолданатын Браун түтігімен тәжірибелер жүргізді. Джонатан Зеннек Браун түтігін пайдалана отырып, электрондық түрде көрінетін толқын формаларын жасау мүмкіндігін дәлелдеді, бірақ қуат және шудың кедергісі себебінен бұл сенімді болмады. Джонсон бұл мәселені механизмге қыздырылатын катодты қосу арқылы шешті, нәтижесінде ондаған мың вольт емес, 300 вольтпен жұмыс істейтін жүйе құрылды. Бұл – алғашқы толыққанды функционалды векторлық графикалық осциллограф. Оның нәтижелері алғаш рет 1922 жылы The Physical Review журналында, кейін Bell System Technical Journal журналында жарияланды және жазылған дауыстың толқын формаларын көрсету үшін қолданылғанда кеңінен қызығушылық тудырды. Джонсон 1925 жылы Bell Телефон зертханасының қызметкерлеріне қосылды. 1928 жылы "Электрөткізгіштердегі термиялық қозғалыс" атты мақала жариялады. Электрондық жүйелерде жылу шуы (қазір Джонсон шуы деп те аталады) – өткізгіштегі электрондардың термиялық қозғалысынан туындайтын шу. Джонсонның зерттеулері барлық электрөткізгіштерде электр зарядының статистикалық ауытқуы болатынын, бұл өткізгіштің ұштары арасындағы потенциалдың кездейсоқ өзгеруіне әкелетінін көрсетті (мысалы, вакуумдық құбыр күшейткіштері және терможұптарда). Жылу шуының қуаты әр герцке, жиілік спектрінің барлық диапазонында бірдей болады. Джонсон жылу шуының барлық резисторларға тән екенін және бұл нашар дизайнның немесе өндірістің белгісі емес екенін анықтады, бірақ резисторларда артық шу да болуы мүмкін. Джонсон 1928 жылы Джулиус Эдгар Лилиенфельдтің 1,900,018 АҚШ патентіне негізделген, жұмыс істейтін өріс эффектілі транзистор жасаған алғашқы адамдардың бірі болуы мүмкін. 1949 жылы АҚШ патенттік кеңсесіндегі куәлігінде Джонсон "модуляция индексі 11 пайыз болмаса да, пайдалы шығыс қуаты айтарлықтай, ол принцип бойынша күшейткіш ретінде жұмыс істейді" деді. Алайда, 1964 жылғы мақаласында ол Лилиенфельдтің патентінің жұмыс істемейтінін жоққа шығарып, "Мен Лилиенфельдтің құрылымын оның сипаттамасына сәйкес қайта жасауға тырыстым, бірақ ешқандай күшейтуді немесе тіпті модуляцияны байқамадым" деді. 1952 жылы Джонсон Эдисон зертханасына қосылып, 1957 жылға дейін физика бөлімінің меңгерушісі болды. Ол зейнетке шықты, бірақ кейіннен 1969 жылы қайта зейнетке шыққанға дейін McGraw Edison компаниясының құралдар бөліміне қосылды.

Жеке өмірі

1919 жылы Клара Луиза Конгерге (1961 ж. қайтыс болды) үйленді, ал 1961 жылы Рут Мари Севертсон Боуденге үйленді. Бірінші некесінен екі ұлы болды: Бертран Конгер және Алан Уильям. Джон Бертран Джонсон 1970 жылдың 27 қарашасында АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Ориндж қаласында 83 жасында қайтыс болды.