Кіріспе

Америка революциялық соғысының шайқасы

Ақ жазықтар шайқасында Бас қолбасшы генерал Джордж Вашингтонның басқаруындағы Континенттік армияны жеңгеннен кейін, генерал-лейтенант Уильям Хоудың басшылығындағы британдық күштер Манхэттендегі соңғы американдық бекінісі – Форт-Вашингтонды басып алуды жоспарлады. Генерал Вашингтон генерал Натанаэль Гринге фортты тастап, оның гарнизонын шығарып алу туралы ерікті бұйрық берді, ол кезде ол 1200 адамнан тұрған, бірақ кейіннен 3000-ға дейін жетті. Солтүстік жағындағы патриоттар Гессен шабуылына қарсы күшті қарсылық көрсетті, бірақ олар да басылды. Форт құрлық және теңізден қоршалып алынғаннан кейін полковник Магау капитуляциялауға шешім қабылдады. Барлығы 59 американдық қаза тапты және 2837 адам соғыс тұтқыны ретінде алынды. Бұл жеңілістен кейін Вашингтон армиясының көп бөлігі Нью-Джерси және Пенсильвания штаты арқылы қуылды, ал британдықтар Нью-Йорк портын және Шығыс Нью-Джерсиді өз бақылауына алды.

Құрылыс және қорғаныс

Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде Форт Вашингтон Манхэттен аралының ең биік нүктесінде, Манхэттен шистісінің солтүстік ұшына жақын орналасқан. 1776 жылдың маусым айында американдық патриот офицерлері Генри Нокс, Натанаэль Грин, Уильям Хит және Израиль Путнам Форт Вашингтон орналасқан жерді тексерді; олар форт дұрыс нығайтылған жағдайда оны алу мүмкін емес деп келісті. Кейін маусым айында Континенттік армияның бас қолбасшысы Джордж Вашингтон бұл жерді тексеріп, бұл аймақтың төменгі Гудзонды қорғауға арналған кілті екенін анықтады. Вашингтонның зерттеуінен кейін көп ұзамай Пенсильваниядан келген әскерлер Руфус Путнамның басшылығымен фортты салуға кірісті. Олар ең алдымен британдық кемелер Гудзон өзенімен жоғары қарай шығып, АҚШ позициясын айналып өтуіне жол бермеу үшін фриздік бөгет жасады. Бір айдан астам уақыт бойы әскерлер Манхэттеннің биіктіктерінен өзеннің жағасына тас тасымалдап, оларды ағаштан жасалған қоршаулар мен шөпшектерге салып, өзеннің арғы жағына созып қойды. Тасты жердің бетін топырақ жаппағандықтан, адамдар төменгі жерден топырақ тасуға мәжбүр болды. Олар қамалдың айналасындағы әдеттегі орларды қаза алмады. Форт бес қабырғалы бесбұрыш нысанында салынды. Әскерлер фортты айнала қорғандар салды. Қыркүйекте казармалар бітірілгеннен кейін, аймақтағы барлық әскерлер генерал-майор Уильям Хиттің қол астына берілді. Вашингтон өзінің штабын фортқа жақын орнатты. 11 қазанда жасалған сәтсіз қону әрекетінен кейін, Хоу 18 қазанда Нью-Йорк штатының оңтүстік Вестчестер округіне (қазіргі Бронкс) әскерлерді түсіруді бастады, Континенттік армияның шегіну жолын кесуді көздеді. Қауіпті сезінген Вашингтон әскерлерінің көп бөлігін солтүстікке, Уайт-Плейнске кері тартты. Ол Форт-Вашингтонда полковник Роберт Магаудың басшылығымен 1200 адамнан тұратын гарнизонды қалдырды, бірақ бұл күш ауқымды бекіністерді толық қорғауға жеткіліксіз болды. Осы уақытта Хоу Гарлем-Хайтс төмендегі Хью Перси мен шағын күшті гарнизонды бақылауға қалдырды. 27 қазан күні таңертең күзетшілер Персидің әскерлерінің Гудзон өзенімен екі фрегатпен шабуылға шығатынын Магауға хабарлады. Магау әскерлеріне фрегаттарға шабуыл жасауға бұйрық берді, және екі кеме де Форт-Ли және Форт-Вашингтонның қаруларынан ауыр зақымдар алды. Фрегаттар өз қаруларын АҚШ позицияларының биіктігіне көтере алмады. Британдықтар фрегаттарды сүйреп әкетті, бірақ британдық және американдық артиллеристер арасында біршама уақытқа созылған артиллериялық қақтығыс болды. Келесі күні гессендер сол жерді қайта басып алды, бірақ АҚШ-тың үлкен күші оларды тез қуып шықты. Бұл жолы гессендер 10 адамды өлтіріп, бір американдық жараланды. Осы шағын жетістіктерінің арқасында Магау өзіне тым сенімді болды; ол желтоқсанның соңына дейін фортты қоршаудан сәтті ұстап тұра алатынына мақтан етті. 2 қарашада Магаудың көмекшісі Уильям Демонт қашып кетіп, британдық қолбасшылығына бекіністердің егжей-тегжейлі жоспарларын тапсырды. Перси бұл ақпаратты Хоуға жіберді, ол бірнеше күн бұрын Уайт-Плейнс шайқасында Вашингтонды жеңген болатын. Вашингтонның солтүстікке шегінуі мен британдықтардың фортқа шабуыл жасауы арасындағы апталарда фортқа күшейте беру жалғасты, гарнизонның санын 3000-ға жуық адамға жеткізді. Бірақ ол Натанаэль Гриннің ықпалына түсті, ол фортты ұстап тұруға болатынына және оны ұстап тұрудың маңызды екеніне сенді. Грин фортты ұстап тұру өзен арқылы байланысты сақтайтынын және британдықтарды Нью-Джерсиге шабуыл жасаудан тоқтатуға мүмкіндік беретінін айтты. Магау мен Путнам Гринмен келісті. 4 қарашада Хоу әскерін Доббс-Ферриге қарай оңтүстікке бағыттады. АҚШ күштерін таулы жерлерде қуудың орнына, және мүмкін Демонттың сатқындауынан алынған ақпараттың ықпалымен, Хоу Форт Вашингтонға шабуыл жасауға шешім қабылдады. Вашингтон өзінің әскерін бөліп жауап берді.

Бастапқы ұрыстар

16 қарашаның таңертеңіне қарай британдық және гессен әскерлері жылжыды. Книфаузен мен оның әскерлері Харлем өзенінен салалы қайықтармен өтіп, Манхэттенге қонды. Кейін салалы қайықтар өзенмен төменге бұрылып, Мэтьюдің әскерін тасымалдады. Дегенмен, су тасқынынан олар британдық әскерін жағаға жеткілікті жақындата алмады. Сонымен қатар, форттың оңтүстігінде Перси өз артиллериясымен фортқа от ашты. Персидің артиллериясы бірнеше апта бұрын британдық кемелерге зиян келтірген Магаудың қаруларына бағытталды. Түске дейін Книфаузен мен оның гессендері қайтадан шабуылға көшті. Британдық әскерлер төбеге шабуыл жасап, американдықтарды таратып, Пенсильвания еріктілерінен қорғалған бекініске жеткенше ыдыратты. Ұзақ соққан шайқастан кейін американдықтар бұрылып, фортқа қарай қашты. Форттың солтүстігінде Йоханн Ралл басқаратын гессен оң жағы Спайтен-Дюйвил ағысының оңтүстігіндегі тік төбеге американдықтардың аз ғана қарсылығына тап болды. Гессендердің алғашқы және екінші шабуылдарын Роулингтің мергендері тойтарды. Маргарет Корбин күйеуімен бірге шайқас алаңында болды, ол қайтыс болғаннан кейін дереу оның орнына отырып, қолы, кеудесі және жағына жараланғанша атып, Америка революциясындағы бірінші белгілі әйел жауынгері атанды. Сол кезде Перси шамамен 3000 сарбазымен оңтүстікке жылжыды. Артында жағалауға қонуға дайындық жүріп жатқанын естіген Кадуаладер 50 сарбазды қарсы тұруға жіберді. 50 сарбаз полковник Стерлингтің 700 сарбазынан тұратын 42-ші пехота жасағының алдауына тап болды. Атыс естігеннен кейін Перси әскерлеріне шабуылды жалғастыруға бұйырды. Кадуаладердің артында қонған Стерлингтің әскерлері, қамалдарда әскерлер бар деп ойлап, тоқтап қалды. Американдықтардың бір бөлігі Стерлингке шабуыл жасап, қалған американдық әскерлерге қашуға уақыт берді. Оңтүстікте үшінші қорғаныс шебі толыққан жоқ, сондықтан Кадуаладер форттан басқа шегінуге еш жері қалмады. Солтүстікте Роулингтің мергендері әлі де тұрып берді, бірақ қиын жағдайда.

Өзеннің арғы жағынан шайқасты бақылап отырған Вашингтон Магауға түнгі уақытқа дейін тұруын сұрап хат жіберді, түнімен әскерлерді эвакуациялауға болатынын ойлады. Хогенштейн Кадуаладермен кездесті, ал Кадуаладер Магауға кеңесу үшін төрт сағат беруді сұрады. Хогенштейн бұл өтінішті қабылдамай, американдықтарға шешім қабылдауға жарты сағат берді. Магау өз офицерлерімен кеңескен кезде Вашингтонның хабаршысы, капитан Джон Гуч форт толығымен қоршалғанға дейін Вашингтонның түнгі уақытқа дейін тұруын сұраған хатын әкелді. Бас ие алмас бұрын Джон Гуч форттың қабырғасынан секіріп, тік жардың төменгі жағына құлап, мылтықтан және штыктан қашып, қайыққа мініп, бірден Форт-Лиге жетті. Америкалық күштерге: 3-ші Пенсильвания полкі, 5-ші Пенсильвания полкі, Мэриленд және Вирджиния мергендер полкі, және Бакс округінің милициясы кірді. Британдықтар 34 зеңбірек, екі гаубица, көптеген шатырлар, жамылғылар, құрал-жарақтар және көптеген оқ-дәрілерді жаулап алды. Британдықтар мен гессендер 84 адамды өлтіріп, 374 адамды жаралады. Американдықтардың 59-ы қаза тапты, 96-сы жараланды, 2837 адамы тұтқынға алынды. Форт-Вашингтонның құлағаннан үш күн өткен соң патриоттар Форт-Лиден кетіп қалды. Вашингтон мен армия Нью-Джерси арқылы шегініп, Делавэр өзенін кесіп, Трентонның солтүстік-батысындағы Пенсильванияға қарай жылжыды, британдық күштер оларды Нью-Брансуикке дейін қуды. Бір айдан кейін, 1776 жылғы 25-26 желтоқсан түнде Вашингтон Делавэр өзенін кесіп өтіп, Ралл басқаратын гессен гарнизонын Трентонда жеңді. Вашингтон кейін Принстонда британдықтарды жеңіп, американдық армияның және Форт-Вашингтонның құлауынан зардап шеккен отарлардың рухын көтерді. Жеті жылдан кейін, 1783 жылғы 25 қарашада бейбіт келісімге қол қойылғаннан кейін, генерал Вашингтон мен губернатор Джордж Клинтон соңғы британдық күштер Нью-Йорктен кеткеннен кейін төменгі Манхэттенге қарай жорық жасағанда Форт-Вашингтонды қайтадан жеңіске жетті. Форт-Вашингтонның орны қазір Манхэттеннің Вашингтон Хайтс ауданындағы Беннет паркінде, Джордж Вашингтон көпірінің солтүстігіне жақын орналасқан. Оның қабырғаларының орналасқан жері паркте орналасқан тастармен белгіленген, және естелік тақтасы бар.