Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді саяхатшысы
Indian politician
Тангутури Анджая (1919–1986), көбінесе Т. Анджая деп танылған, 1980 жылдың қазан айынан 1982 жылдың ақпан айына дейін Андхра-Прадеш штатының 7-ші бас министрі қызметін атқарған үнді саяхатшысы. Ол Рамаямпет сайлау округінен сайланды.
Tanguturi Anjaiah (1919–1986), popularly known as T. Anjaiah, was an Indian politician who served as the 7th Chief Minister of Andhra Pradesh from October 1980 to February 1982. He won from Ramayampet Assembly Constituency.
Өмірбаян
Тангутури Анжая 1919 жылғы 16 тамызда дүниеге келген. Оның ата-анасы Медак ауданындағы Бханур ауылынан шыққан. Анжая Сұлтанбазар жоғары мектебінде оқыды. Қаржылық қиындықтарға байланысты мектепті бітіргеннен кейін білімін жалғастыра алмады, сондықтан ол Хайдарабадтың Allwyn компаниясында күн сайын 4 ана (24 пайсаға тең) жалақымен жұмыс істеуге мәжбүр болды. Анжаяның өмірінде көптеген қиындықтар болды, осы қиындықтар оны әлеуметтік әділдік үшін күресуге жетеледі.
Tanguturi Anjaiah was born on August 16, 1919. His parents belonged to Bhanoor village in Medak district. Anjaiah studied in Sultan Bazar High school. He couldn't pursue further education after matriculation due to financial difficulties so he started working at Hyderabad Allwyn for a daily wage of 4 anna (equal to 24 paisa). Anjaiah faced many adversities in his early life which made him a fighter for the cause of social justice.
Касталық дау
Аняның немересі Абишек Реддидің сөзіне қарағанда, Аняның нағыз аты Рамакришна Редди болған және ол далит қауымына емес, Редди кастасына жататын. Алайда, басқалар Аняның артта қалған кастаға немесе далиттерге жататын қауымнан шыққандығын, содан кейін атын Рамакришна Редди деп өзгертіп, саяси беделі жоғары Редди қауымының қолдауын алу үшін Реддилермен туыстық байланыс жасағанын мәлімдеді. 1970 жылдардағы түрлі ғалымдар Аняның тодди-таппер қауымына, яғни артта қалған кастаға жататындығын көрсеткен.
As per Anjaiah's grandson, Abhishek Reddy, Anjaiah's real name was Ramakrishna Reddy, and he belonged to the Reddy caste, rather than to the Dalit community as was believed. But, others alleged that Anjaiah belonged to a Backward Caste or a Scheduled Caste (Dalit) community and had changed his name to Ramakrishna Reddy and got into marital alliances with Reddys to garner the support of the politically powerful Reddy community for his Chief Ministerial tenure. Various scholars in the 1970s noted that Anjaiah belonged to the toddy tapper community, a Backward Caste.
Мансап
Т. Анжая Хайдарабадтағы Allwyn Limited компаниясының жұмысшысы болғаннан кейін кәсіподақ жетекшісіне, сосын Одақтың еңбек министріне дейін өсті. Т. Анжая 1980 жылғы 11 қазанда сол кездегі биліктегі Үнді Ұлттық Конгресі партиясы тарапынан Мари Ченна Реддидің орнына бас министрліке ұсынылды. Тағайындалған кезде Анжая еңбек министрінің орынбасары болып жұмыс істеді. Анжая Ченна Редди кабинетінің 15 наразы мүшесінің барлығын қабылдап, елде бұрын-соңды болмаған, 60, 61 немесе тіпті 72 министрлік лауазымнан тұратын ең ірі штаттық министрлік құрды, бұл сол кездегі Одақтың үкіметтік портфелінен асып түсті. Анжая бұл кабинетті "Airbus кабинеті" деп атады, ол штаттың барлық аймақтарының дамуға тең мүмкіндіктерге ие болуын қамтамасыз етудің жолы екенін мәлімдеді, бірақ бұл тек меценаттық екендігі үшін көпке сыналды және орталық үкімет үшін ұятқа айналды. Кабинетті қысқарту қиындық туғызғандықтан, ол 1981 жылдың қаңтарында барлық министрлерді отставкаға кете беруге шақырды. Кейін ол кабинетті 45 мүшеге дейін қысқарды, ал қалған мүшелерге мемлекеттік кәсіпорындар төрағасы лауазымдары ұсынылды, олар бұрынғыдай жеке басымен байланысты жеңілдіктерді ұсынды. Андхра-Прадеш бас министрі ретінде ол келісімге дайын саясатымен танымал болды. Сол кездегі екі жас, қарқынды өрлеген саясаткер – доктор Ю. С. Раджашекхара Редди және Н. Чандрабабу Найду Анжаяның бас министрлік қызметі кезінде маңызға ие болды. Осы кезеңде НТР-ді Раджья Сабха мүшесі ету туралы ұсыныс жасалды. Анжая П. Джанардан Реддидің ұстазы болды.
T. Anjaiah rose from being a worker at Hyderabad Allwyn Limited in Hyderabad to a trade union leader and later Union Labour Minister. T. Anjaiah was nominated by the then ruling party Indian National Congress to replace Marri Chenna Reddy as Chief Minister on 11 October 1980. At the time of nomination, Anjaiah was the union minister of state for Labour. Anjaiah inducted all 15 dissident members of Chenna Reddy cabinet and formed the biggest state ministry the country had ever known, with 60, 61 or even 72 cabinet positions, more than in the Union government portfolio at the time. This "Airbus cabinet", as Anjaiah dubbed it, was claimed to be a way to ensure all regions of the state would have equal access to development, but was widely mocked as an example of mere patronage and became a source of embarrassment for the central government. Finding it initially difficult to shrink the cabinet, he eventually took the step of asking all ministers to resign in January 1981. He later reduced it to 45 members, with leaving members being offered positions as chairs of state enterprises which offered much of the same personal benefits. As the Chief Minister of Andhra Pradesh, he was known for his accommodating politics. The two young uprising politicians at that time, Dr. Y. S. Rajasekhara Reddy and N. Chandrababu Naidu, gained importance during Anjaiah's term as Chief Minister. A proposal to make NTR a member of the Rajya Sabha was made during this time. Anjaiah was a mentor of P. Janardhan Reddy.
1982: Ражив Ганди әуежайы оқиғасы
1982 жылы сол кездегі АИКК бас хатшысы Раджив Ганди Андхра-Прадешке «жеке сапармен» келді. Ол кездегі бас министр Анжаяя оның сапарына арналған салтанатты шараға 2,5 миллион рупия жұмсады. Ол Бегумпет әуежайына 200-ге жуық адамнан тұратын, гүл шоқтарымен қарсы алуға жиналған, бүкіл кабинетінің қатысуымен келді. Бірнеше апта бұрын Бангалор қаласында өткен Үндістан Жастар конгресінің жиналысына да осындай әсем күшпен келгендігі үшін ашуланған Ражив, әуежай сыртында барабан соғып, билеп-салған жұртқа наразылық білдірді. Бұрынғы ұшқыш болғандықтан, ол әуежайдың қону алаңының авиациялық қауіпсіздік ережелерін бұза отырып, осы шара үшін сахна ретінде пайдаланылуына қатты ашуланды. Көптеген деректерде Ганди ашуға буырқанған сәтте Анжаяны «әжуа» деп атағаны, ал ол сөздері аяқталғанда Анжая көздерінен жас шығарғаны айтылады. Делиде Ражив Индира Гандини Анжаяны қызметтен босатуға көндірген. Өзінің қызметінен бас тарқанда Анжая, ол билікке «Мадамның инабатымен» келгенін және оның бұйрығымен кетіп бара жатқанын, бірақ не үшін келгенін және неге кетуге мәжбүр болғанын білмейтінін айтқан. Раживтің Анжаяға жасаған қатысы мемлекеттік өкілді кемсіту деп есептеліп, көптен сыналды. Осы оқиға 1983 жылғы Андхра-Прадеш штатындағы сайлауда Конгресс партиясының алғаш рет жеңіліске ұшырауына себеп болды. Нандамури Тарака Рама Рао басқарыған Телугу Десам партиясы, «Телугулардың өздеріне деген құрметі» (Телугу вари атмагауравам) деген ұғымды қорлау ретінде пайдаланып, сайлаушыларды өз жағына тартты және көп дауыспен сайлауда жеңіске жетті.
In 1982, Rajiv Gandhi, then the AICC general secretary, visited Andhra Pradesh on a ‘private’ visit. Anjaiah, who then was the Chief Minister, spent 2.5 million rupees on an elaborate ceremony. He arrived at the Begumpet airport amidst a crowd of about 200 waiting to welcome him, armed with garlands and with his entire cabinet in attendance. Having previously been mocked for a similarly extravagant arrival at the Indian Youth Congress meeting in Bangalore a few weeks earlier, an angry Rajiv was disgusted by the pomp and pageantry and the euphoric, dancing crowd beating drums outside the airport. As a former pilot, he was particularly irritated by the landing apron being used as a stage for this ceremony, which ran against aviation security rules. Multiple reports claim that Gandhi, in a moment of anger, publicly referred to Anjaiah as a 'buffoon' and that Anjaiah was in tears when the tirade ended. Back in Delhi, Rajiv was said to have convinced Indira Gandhi to sack Anjaiah. While giving up his post, Anjaiah was reported to have remarked that he came to power by the ‘grace of Madam’ and he was leaving under her orders, but he did not know why he had come or why he had to leave. Rajiv's treatment of Anjaiah was widely criticized, being considered humiliating to the representative of the state. The incident was noted to be crucial in the Congress Party tasting its first ever defeat in Andhra Pradesh in the 1983 Assembly elections. The Telugu Desam Party led by Nandamuri Taraka Rama Rao used the perceived insult as an affront to "Telugu vari atmagauravam" (Telugus' self respect) to woo the voters and won the assembly elections with a thumping majority.
Босату
Т. Анжаяға көптеген қарсыластары болды, оның ішінде оның партиясындағы кейбір министрлер де бар еді. Конгресс партиясы Вишакхапатнам және Виджаявада қалаларындағы муниципалитет сайлауларын ұтырғаннан кейін, сол кездегі Үндістанның премьер-министрі Индира Ганди оған 13 ақпанда қызметтен кетуді сұрады. Анжая 7 күннен кейін, 20 ақпанда 1982 жылы ресми түрде отставкасын тапсырды. Ізбасарлары жоқ көшбасшы ретінде Анжаяның халықтан зор сымбаты тудыруы мүмкін еді. Бас министр ретіндегі соңғы рет халық алдында пайда болған күні, отставкаға кетер алдында Анжаяны 30 мың адам ыстық ықыласпен қарсы алды. Оның кабинетінде ішкі істер министрі қызметін атқарған С. Джаганнатха Рао оны былай еске алады: "Оған қарсы не айтса да, оның ерекше қарапайымдылығы халыққа ұнады". 1982 жылдың 24 ақпанында Бхаванам Венкатрами Редди Т. Анжаяның орнын басты. Бхаванам Венкатрами Реддидің өзі Марри Ченна Редди үкіметінде наразы министр болған. Т. Анжая 1984 жылы Секундрабад сайлау округінен Парламент депутаты болып сайланды.
T. Anjaiah had many opponents including some of the ministers in his party after the Congress party lost Municipal elections in Visakhapatnam and Vijayawada. Indira Gandhi the then prime minister of India asked him to step down on February 13, Anjaiah tendered his resignation officially seven days later on February 20, 1982. Anjaiah as a leader without followers could evoke unimaginable public sympathy. At his last public appearance as the chief minister, the day before he resigned Anjaiah was cheered by a 30,000 strong crowd. C. Jagannath Rao, who served in his cabinet as a home minister recalls him as, "Whatever one may say against him, his remarkable simplicity endeared him to the people. Bhavanam Venkatarami Reddy replaced T. Anjaiah on February 24, 1982. Bhavanam Venkatarami Reddy himself was a dissident minister in the Marri Chenna Reddy ministry. T. Anjaiah was elected as Member of Parliament in 1984 from Secundrabad constituency.
Ерекше еңбектері
Т. Анжаяның бас министр ретіндегі ең алғашқы қадамы – Панчаят Радж органдары мен муниципалитеттерге сайлау өткізу болды. Бұл ауылдық және муниципалитет деңгейіндегі сарпандар мен панчаят комитеті төрағаларын тікелей сайлаудың алғашқы реті еді. Сондай-ақ, оның кезінде дауыс беруге қабілеттіліктің жасы 21-ден 18-ге дейін төмендетілді. Бұл батыл қадам үшін Анжая көп мақтауға ие болды. Т. Анжая Андхра-Прадеш штатында аурухана ашуға доктор Пратхап С. Реддиге көмектесуді ұсынды. Анжая Сандживайя паркінде 7 акр жерді қаланың орталық бөлігінде ұсынып, уәдесін орындады. Т. Анжаяның бас министрлік резервтік қоры 1982 жылы Хайдарабадта өткен алғашқы бүйрек трансплантациялық операциясын қаржыландырды. "Тангутури Пракасам" фильмін түсіру туралы идея Виджаячандрға Т. Анжаяның сөйлеген сөздерінен келді, онда Үкімет мұндай жобаларға қаржылық қолдау көрсетеді деді. 1991 жылы Т. Анжаяның басшылығымен Будда Пурнима жобалық басқармасы құрылды, соның ішінде Хуссейн Сагар көлінің тыныш суларының арасында Будданың алып мүсінін ашу туралы шешім қабылданды.
T. Anjaiah's earliest act as Chief Minister was to conduct elections for the Panchayati Raj bodies and Municipalities. It was the first time that Sarpanches of the Grama Panchayats and Presidents of Panchayathi Samithis were elected directly by the electorate. It was also in his term that the age for voting eligibility was reduced from 21 to 18. Anjaiah received much appreciation for this bold step. T. Anjaiah offered help to Dr. Prathap C. Reddy to start a hospital in Andhra Pradesh. Anjaiah indeed lived up to his promise by offering 7 acres of land at the heart of the city at Sanjeevaih Park. T. Anjaiah's Chief Minister relief fund sponsored Hyderabad's first kidney transplant surgery in 1982. The idea of making the film on Tanguturi Prakasam came to Vijayachander on the motivation by T. Anjaiah in one of his speeches, that Government would provide financial assistance to such ventures. It was under the tenure of T. Anjaiah, Buddha Purnima Project Authority was conceptualized in 1991 including the decision to unveil a gigantic statue of the Buddha on the rock, amid the placid waters of the Hussain Sagar lake.
Құрметтер
Хайдарабадтағы Лумбини саябағы 2006 жылы оның құрметіне Т. Анжая Лумбини саябағы деп қайта аталды. 2006 жылы Бас министр Й. С. Раджашекхара Редди Үкімет үйінің қарсы жатқан Лумбини саябағында бұрынғы Бас министр, қайтыс болған Т. Анжаяның ескерткішін ашты.
Lumbini Park in Hyderabad was renamed as T. Anjaiah Lumbini park in his memory in 2006. Chief Minister Y. S. Rajasekhara Reddy unveiled the statue of former Chief Minister late T. Anjaiah at Lumbini Park, opposite Secretariat in 2006.
Жеке өмір
Аняйя Т. Манеммаға үйленген. Олардың бір ұлы мен төрт қызы бар. Оның отбасы Баркатпура, Хайдарабадта оның қайтысынан кейін де бірнеше жыл бойы тұрды. Аняйя 1986 жылы күрт қайтыс болғанға дейін қоғамдық өмірмен айналысты. Оның қайтысынан соң, оның әйелі Т. Манемма Секундерабадтан 2 рет парламент депутаты болып сайланды және Муширабадтан 2 рет заң шығарушы жиналыстың депутаты болды.
Anjaiah was married to T. Manemma. They have one son and four daughters. His family lived in Barkatpura Hyderabad until and after few years of his death. Anjaiah was in public life till his sudden death in 1986. After his death, his wife T. Manemma served as a Secunderabad MP for 2 Terms and as the Member of the Legislative Assembly for Musheerabad 2 terms.