Кіріспе

Орталық Флоридада шамамен 100 мильге созылатын құм қырқасы – Уэльс көлінің қырқасы, кейде Орта Флорида қырқасы деп те аталады. Спутниктен анық көрінетін бұл қырқаның ақ құмдары Хайлендс және Полк округтерінде орналасқан, сондай-ақ Осеола, Оранж және Лейк округтеріне дейін солтүстікке қарай созылады. Ол қырқаның шамамен орта тұсында орналасқан Уэльс көлі қаласының атымен аталған. Қырқаның ең биік нүктесі – Sugarloaf Mountain, ол 312 фут (95 м) биіктікте Флорида түбегіндегі ең биік табиғи нүкте болып табылады. (Жердің ең биік нүктесі, 371 фут (113 м) биіктікте, Бартоудың батысындағы адам жасаған тау-кендік тоған.) Бок мұнарасы орналасқан Iron Mountain, қырқадағы танымал биік нүктелердің бірі болып, 295 фут (90 м) биіктікке жетеді. Уэльс көлінің қырқасының солтүстікке қарай жалғасы Грандин қаласының жанындағы Батыс Путнам округінде орналасқан.

Шығу тегі

Флориданың ежелгі құм аралдары Флориданың ортасымен бойлық бағытта кеңінен созылады. Мұздықтардың өзгеруі және мұхиттардың көтерілуі мен төмендеуі Флорида түбегінде күрт өзгерістерге алып келді. Екі миллион жыл бұрын сумен толық жабылған, тек шағын аралдар ғана болды. Бүгінгі Уэльс көлінің қырқасын құрайтыны – сол аралдардың қалдықтары. Су шегінгеніне қарамастан, аралдарда басқа еш жерде кездеспейтін ерекше тіршілік формалары сақталып қалды. Бүгінде Уэльс көлінің құм қыртысының ішінде бірнеше елді мекен орналасқан, және көптеген аудандарда жарқыраған ақ құмды көруге болады.

Тіршілік ету ортасы

Бұл мыңдаған жылдар бойы теңіз, мұз және желдің әрекетінен пайда болған құмдық төбелер қазір сирек және жоғалу қаупі төнген өсімдіктер мен жануарларға пана болып табылады. Бұл қырқа төменгі, ылғалды жартастардан бастап биік, құрғақ құмды төбелерге дейін әртүрлі орталарды қамтиды, бірақ ең танымал жері – бұталы орта. Бұл аралдарда бұрын оқшауланған жануарлар мен өсімдіктер ерекше қасиеттерге ие болды. Бұл миниатюралық орман ашық құм арасында шашыраңқы орналасқан бұталардан тұрады. Жапырақ қаптамасының болмауы және өте терең, кеуекті құмдар ыстық, құрғақ, шөлге ұқсас орта жасайды. Басты себеп – ұзақ уақыт оқшауланғандықтан, қырқада өмір сүретін өсімдіктер мен жануарлар қатал ортамен күресудің жолдарын тапқан. Бұл шалғайдың ең белгілі тұрғындарының бірі – Флориданың жалғыз эндемикалық құсы, Флориданың шалғайлық сұршысы. Бұталы жерлерде серуендегенде, кішкентай бұталы кесірткелер көбінесе қашып кетеді – бұл ыстық құмды жылдам кесіп өтуге бейімделу болуы мүмкін. Бұталы жердің көптеген жануарлары Флориданың ыстық күнінен және жыртқыштардан қашу үшін өмірінің көп бөлігін жер астында өткізеді. Торғай жер астына 3 метрге дейін тереңдікте және 30 метрге дейін созылған қуыс қазады. Бұл қуысқа 360-тан астам түр бөлісе алады. Құмды шұңғыл сияқты басқа да кішкентай жануарлар құмның бетінде S тәрізді іздер қалдырып, "жүзеді". Бұл Солтүстік Америкадағы құмда жүзуге бейімделген жалғыз кесіртке және Флориданың жеті округінде ғана кездеседі. Уэльс көлінің құмды қырқасындағы өсімдіктердің көпшілігі құрғақшылыққа төзімді, қалың, жабысқақ жапырақтары бар бұталы өсімдіктерден тұрады (немесе оларға айналған). Құмды тірі еменнің жапырақтары қалың және былғары тәрізді, жаздың ыстық күндерінде мүмкіндігінше көп суды сақтау үшін жиектері иілген. Опунция, Юкка, Бұталы шабдалы және Бұталы Сереноа пальмасының түрлері ландшафтты безендіреді және ыстық күнге және тез кебуге бейімделген. ХХ ғасырдың басында қырқаның бір бөлігі цитрус бақтарына айналдырылды. Соңғы кезде, әсіресе қырқаның солтүстігіндегі цитрус бақтарының бір бөлігі тұрғын үйлер салу үшін қайта жаңартылды. Бүгінде қырқаның бірнеше аймағы ұлттық жабайы табиғат резерваты және мемлекеттік орман ретінде қорғалады.

Уэльс көлінің жотасы ұлттық жануарлар қорығы

Бұл қорық тау жотасының төрт аймағында табиғи ортаны сақтайды. Қорыққа қоғамдық кіруге рұқсат жоқ.

Уэльс көлінің жотасы мемлекеттік орманы

Мемлекеттік орман Фростпрофтың шығысында орналасқан және жаяу серуендеу жолдарымен қатар басқа да демалыс мүмкіндіктерін ұсынады.