Кіріспе

Американдық сәулетші Энн Грисвольд Тинг (14 шілде 1920 жыл - 27 желтоқсан 2011 жыл) – сәулетші және профессор. Ол Луис Канмен Филадельфиядағы студиясында 29 жыл бойы бірлесіп жұмыс істегенімен әйгілі. Пенсильвания университетінде 27 жыл профессор болып жұмыс істеді, қалалық морфология пәнін оқытты. Ол Америка сәулетшілер институтының мүшесі және Ұлттық дизайн академиясының академигі болды. Пенсильвания штатында сәулетші лицензиясын алған алғашқы әйел.

Ерте өмір және білім

Тайнгтің ата-анасы Этель Аткинсон (туған аты Аренс) және Уолворт Тайнг ескі Жаңа Англия отбасыларынан шыққан. Олар 1920 жылы Тайнг Цзянси провинциясының Лушань қаласында дүниеге келген кезде Қытайда епископальдық миссионерлер болып жұмыс істеп жатты. Тайнг 1942 жылы Радклифф колледжін бітіріп, бакалавр дәрежесін алды. Кейін Гарвард университетінің сәулет мектебінде Уолтер Гропиус және Марсель Брюердің шәкірті болды. 1944 жылы Гарвардты бітірген алғашқы әйелдердің қатарында болды. 1949 жылы Тайнг архитектура саласында лицензия алу емтиханына түскен жалғыз әйел еді. Емтихан барысында бір ер адам бақылаушы оған арқасын бұрып, көмектесуден бас тартты. Тайнгтің жинақталған жұмыстары университет архитектуралық мұражайында сақтаулы.

Мансап

Тинг математикаға деген құштарлығымен және кеңістіктік архитектурадағы ізашарлық жұмысымен танымал болған, онда жарықпен толтырылған кеңістіктерді құру үшін геометриялық үлгілер пайдаланылады. Ол әсіресе Платондық қатты денелерге және Юнгтің ой-пікірлеріне қызығушылық танытты. Оның Ph.D. диссертациясы "Бір мезгілдегі кездейсоқтық пен тәртіп" деп аталып, иерархиялық симметрия мен органикалық формаға деген қызығушылығын көрсетті. Мэриленд штатындағы ата-анасының фермасына қосымша жоба жасаған ол дәстүрлі шатырлы үйді толық үшбұрышты үш өлшемді тормен қоршаған алғашқы сәулетші болды. 1945 жылы Тинг Филадельфияға көшіп, Луи Канның Stonorov and Kahn архитектуралық практикасында жұмыс істеді. Оның күрделі геометриялық пішіндерге деген құштарлығы бірнеше жобаға, әсіресе Трентон монша үйін және Йель өнер галереясының үшбұрышты төбесін құрайтын бес кубқа күшті әсер етті. Екеуі сонымен қатар Эшерик студиясында және Брин Маурдың Эрдман залында жұмыс істеді. Бұл жоба оны күрделі геометрияларды қолданатын басқа жобаларды әзірлеуге итермеледі. Тинг математика мен дизайнға деген құштарлығын өмірінің алғашқы кезеңдерінде көрсетті. 27 жасында "Тинг" ойыншығын ойлап тапқандығы оның форманы меңгергенін дәлелдейді. Балаларға арналған конструкторлық жиынтық, Tyng Toy, фанерадан жасалған бөлшектердің шағын таңдауынан ойыншықтар мен жиһаздың әртүрлі түрлерін – табуретке дейін, тербеліске дейін – құрастыруға мүмкіндік берді. Канмен тоғыз жылдық қарым-қатынастан кейін ол жүкті болды және ықтимал даудың алдын алу үшін Фулбрайт стипендиясынан бас тартып, 1953 жылдың күзінде Римге кетті. 1964 жылы араларында туған келіспеушілік салдарынан Тинг фирмадан кетіп қалды. Тинг Мэн штатының Маунт-Дезерт аралындағы "Төрт тіреуішті үйді" жобалады. Ол ағаш діңі мен шоқтарды пайдаланып, үйді табиғи ортаның бір бөлігіне айналдыруға тырысты. Үйдің құрылымы төрт тіреуішті төсек тұжырымына негізделген, ортасында төрт баған орналасқан, әрқайсысы төрт ағаш діңінен жасалған. Оның ең жоғарғы қабаты бас жатын бөлмеге арналған. Оның стилі Филадельфиядағы Фитлер скверіндегі бұрынғы резиденциясының кейбір аспектілерінде көрінеді. Ол "Тинг үйі" деп аталады. Үшінші қабатында ғимарат пирамида тәрізді ағаштан жасалған төбесімен және тесілген терезелерімен ерекшеленеді. Оның баспалдағы Йель өнер галереясының жобасы үшін таңдалған ашық металл экрандарын пайдаланады. Осы саладағы еңбегі үшін 1965 жылы ол Грэхам атындағы Көркемөнерді зерттеу орталығының грантын алған алғашқы әйел болды. Бакминстер Фуллер Грэм қорына жазған хатында оны "Канның геометриялық стратегиясы" деп атады. Қазіргі заманғы өнер институты 2010 жылы оның жұмысының ретроспективті көрмесін ұйымдастырды. Фильм түсірілімі кезінде Тинг Трентон моншасына алғаш рет оның аяқталғалы бері оралды, оны қараусыз қалдырылған және қираған күйде тапты. Ол бұл ғимаратты Канмен бірге алғаш рет салған. Фильмнің назарын аударғандықтан, 2009 жылы монша үй толығымен жаңартылды.