Жулия Морган: Америкалық сәулетші және инженердің өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Американдық сәулетші және инженер (1872–1957)

Джулия Морган (20 қаңтар 1872 – 2 ақпан 1957) – американдық сәулетші және инженер. Ол Калифорния штатындағы Сан-Симеон қаласындағы Херст сарайындағы жұмысымен ең көп танымал. Морган Париждегі L'École nationale supérieure des Beaux Arts архитектура бағдарламасына қабылданған және Калифорнияда лицензия алған алғашқы әйел сәулетші болды. Ол әйелдер мен қыздарға қызмет ететін мекемелер үшін көптеген ғимараттарды жобалады, оның ішінде Жас әйелдер христиан қауымдастығы (YWCA) және Миллс колледжі үшін бірнеше ғимараттарды салды. Көптеген құрылыстарында Морган темір бетонды эстетикалық тұрғыдан қолдануды дамытты, бұл материал 1906 және 1989 жылғы жер сілкіністерінде жоғары сейсмикалық төзімділікті көрсетті. Ол өнер және қолөнер қозғалысын қабылдап, ғимараттарын безендіру үшін Калифорнияның түрлі керамикалық бұйымдар өндірушілерін пайдаланды. Ол классикалық стиль мен қолөнер, білім мен жаңару, формализм мен қиялды үйлестіруге ұмтылды. Джулия Морган 2014 жылы Америка сәулетшілер институтының ең жоғары наградасы – AIA алтын медалін, өмірінен кейін алған алғашқы әйел атанды.

Балалық шақ

Морган, Чарльз Билл Морган мен Элиза Вудленд Пармели Морганның қызы, 1872 жылдың 20 қаңтарында дүниеге келді, ол бес баланың екіншісі еді. Оның анасы Элиза, мақта саудагері және миллионер болған Альберт О. Пармелидің сүйікті қызы ретінде өсті, ол олар Сан-Францискоға көшкен кезде отбасына қаржылық көмек көрсетті. Қызы туылғаннан кейін екі жыл өткен соң Морган отбасы Окленд қаласының шетіндегі өздері салған үйге көшті. Морган отбасы Батыс жағалауда тұрса да, Элиза әлі де туыстарымен тығыз байланыста болды. Морганның әр баласы туғанда Пармелилер отбасы трансконтиненталдық теміржолмен саяхаттау үшін қаражат жіберіп, нәресте Нью-Йорктегі Пармелилер отбасының дәстүрлі шіркеуінде крещениеден өтуіне мүмкіндік берді. Жаңа Англиядан келген және бай отбасына үйленген Чарльз Морган кез келген бизнесінде сәттілікке жете алмады, сондықтан отбасы Пармелилердің байлығына көп жүктеледі. 1878 жылдың ортасында Элиза балаларын Нью-Йоркке алып кетіп, Пармелилерге жақын жерде бір жыл тұрды, ал Чарльз Сан-Францискода жұмыс істеді. Нью-Йоркте Джулия өзінің үлкен туысы Люси Торнтонмен танысты, ол сәттілі сәулетші Пьер ЛеБрунға үйленген еді. Оклендке оралғаннан кейін Джулия ЛеБрунмен байланысын үзбеді; ол оны жоғары білім алуға ынталандырды. Нью-Йоркте Джулия қызылқызылға шалдығып, бірнеше апта төсекке жатты. Осы аурудың салдарынан ол құлақ инфекцияларына бейім болып қалды.

Білім

Морган 1890 жылы Окленд орта мектебін бітірді. Ол өзінің біліміне және сәулет саласындағы кәсіби мансабына адал болды. Архитектуралық бағдарлама болмағандықтан, ол Калифорния университетінің Беркли қаласындағы инженерлік мамандығын таңдады. Университетте ол Каппа Альфа Тета студенттік қауымының мүшесі болды және математика, ғылым және инженерлік курстарда көбінесе жалғыз әйел студент болды. Ол Берклиде әйелдердің қатысуы кеңейген 1889-1891 жылдар аралығында оқыды, сол кезде әйелдер клубтар құрып, жаңа кеңістіктер мен сабақтан тыс шараларға қол жеткізді. Морган студент кезінде YWCA бөлімін құруға көмектесті, бұл әйелдерге гимназиядан пайдалануға мүмкіндік берді. Бейек өнер мектебінде Морган суретшілер мен мүсіншілер одағының мүшелерімен байланыс жасады, бұл одақ өнерде әйелдердің мәртебесін арттыруға бағытталған. Морган осы әйелдермен кездесіп, олардың феминистік көзқарастарымен танысты; олар кәсіби мансапта әйелдердің ықпалын қалай арттыруды талқылады. Мектеп қағидасы бойынша, ең үздік 30 үміткер қабылданатын болды. Морганға қабылдану үшін үш рет әрекет етуге тура келді: алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталды, ал екінші әрекеті, 1898 жылы, ең жақсы 30-ға іліге білгенімен, емтихан комиссиясы оның бағасын "негізсіз төмендетті". Бір жылдан астам уақыт бойы Рим сыйлығының иегері Франсуа Бенжамин Шоссемишпен (François Benjamin Chaussemiche) жеке сабақтардан өткеннен кейін, ол сәулет бағдарламасына түсу емтиханын сәтті тапсырып, 376 үміткердің ішінде 13-орынды иеленді және қабылданып алынды. Ол Паризде жеткілікті уақыт қалды, ол Шоссемишпен бірлесіп, Фонтенблодағы үйі үшін "үлкен зал" дизайнына келісім-шарт жасаған бұрынғы Нью-Йорк тұрғыны Харриет Ферингтің жобасы бойынша жұмыс істеді.

Мансап

Парижден оралғаннан кейін Морган Сан-Франциско архитекторы Джон Галлен Говард үшін жұмыс істей бастады, ол Калифорния Университетінің бас жоспарын бақылап отырған. Морган Беркли кампусындағы бірнеше ғимараттарда жұмыс істеді, Хёрст тау-кен ғимаратының сәндік элементтерін жасады және Сатер қақпасының алғашқы жобасын ұсынды. Ол Сан-Франциско шығанағына қарап тұрған UC Берклидің амфитеатры – Херст грек театрының негізгі дизайнері болды. Морган 1910 жылдың соңында жеке практикасын қайта ашты. 1904 жылдың сәуір айында Джулия Морган өзінің алғашқы темір бетон құрылысын аяқтады – Сан-Франциско шығанағының арғы жағында орналасқан Миллс колледжіндегі 72 футтық Эль-Кампаниль қоңырау мұнарасын. Екі жылдан кейін Эль-Кампаниль 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісінен зардап көрмей аман қалды, бұл оның беделін нығайтуға және мансабын бастауға көмектесті. Өмірі бойы Джулия Морган шамамен 800 ғимаратты салғаны айтылады, олардың көпшілігі Калифорнияда орналасқан. 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісі оған көптеген үйлерді, шіркеулерді, кеңселерді және білім беру мекемелерін жобалауға мүмкіндік берді. Маңызды жоба – 1906 жылғы жер сілкінісінен кейін ішкі бөлігі қираған Сан-Францискодағы Fairmont қонақ үйін қайта жобалау. Ол сол кезде сирек кездесетін жер сілкінісіне төзімді темір бетон құрылыстар туралы білімімен таңдалды. Бір жылдан аз уақыт ішінде Fairmont-ты қалпына келтіру жұмысы оған «тамаша инженер, инновациялық дизайнер және сәулетші, сондай-ақ адал маман» деген ұлттық атақ әкелді. Морганның ең танымал демеушісі – газет магнаты және антиквариаттарды жинаушы Уильям Рэндольф Херст болды, оны оның анасы Фиби Апперсон Херст таныстырды, ол Берклидегі Калифорния университетінің бас демеушісі еді. Осы таныстыру Морганның 1914 жылғы Лос-Анджелес Экзаменатор ғимаратының дизайны үшін Хёрсттен алғашқы штаттық тапсырыс алуына әкелді деп саналады, бұл Лос-Анджелес архитекторлары Уильям Дж. Додд пен Дж. Мартин Хенкельдің үлесі бар Миссия стиліндегі жоба болды. Ол Лос-Анджелес қаласының орталығында Бродвей және 11-ші көшелердің оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан, қайта жаңарту күтіп тұрған қалалық блокта орналасқан. 1919 жылы Херст Морганды «La Cuesta Encantada» архитекторы ретінде таңдады, ол Hearst Castle ретінде кеңінен танымал, ол Сан-Симеон портына қарап тұрған отбасылық кемпинг орнының үстіне салынған. Морган Калифорния Файенс-тен көптеген плиткаларды қолданды, олардың көпшілігін өзі жасады. Бұл жоба оның ең үлкені және ең күрделісі болды, өйткені Хёрсттің өзінің мүлкі туралы көзқарасы жоспарлау мен құрылыс жылдарында одан да зор болды. Жобаға The Hacienda, Mission Revival, Spanish Colonial Revival (испандық сарапшылар Милдред Стейпли мен Артур Байнмен жұмыс істеу) және Moorish Revival стильдерінде салынған резиденция-жеке қонақ үй кешені кірді. Ол Хёрст қаласынан бір күндік саяхатқа жақын жерде, Калифорния штатының Джолон қаласының жанында Сан-Антонио-де-Падуа миссиясының жанында орналасқан. Оның «Қала» мен Сан-Симеон ранчосындағы жұмысы 1947 жылға дейін жалғасты, ол тек Херсттің денсаулығының нашарлауымен аяқталды. Морган Уильям Рэндольф Херсттің бас сәулетшісі болды, ол ондаған ғимараттардың жобаларын жасады, мысалы, Фиби Апперсон Херсттің Винтон, ол мұрагерлік алған. Мүлікке Солтүстік Калифорниядағы Шаста тауының маңында МакКлауд өзенін қамтитын орман қорығы бар төрт вилладан тұратын «Бавария ауылы» және қамал кіреді. Ол сонымен қатар аяқталмаған Babicora, Hearst's Chihuahua, Mexico, ірі қара мал өсіретін ранчо және демалыс орны үшін студия мен учаскелік жұмыстарды жүргізді.

Upon her return from Paris, Morgan began working for San Francisco architect John Galen Howard, who was supervising the University of California Master Plan. Morgan worked on several buildings on the Berkeley campus, providing the decorative elements for the Hearst Mining Building and an early proposal for Sather Gate. She was the primary designer for the Hearst Greek Theatre, UC Berkeley's amphitheater that overlooks the San Francisco Bay. Morgan reestablished an individual private practice in late 1910. In April 1904, Julia Morgan completed her first reinforced concrete structure, the 72 foot bell tower at Mills College, El Campanil, which is located across the bay from San Francisco. Two years later, El Campanil survived the 1906 San Francisco earthquake unscathed, which helped build her reputation and launch her career. Throughout her career, Julia Morgan was said to have completed approximately 800 buildings, most of which are located in California. The devastation of the San Francisco earthquake in 1906 provided her with the opportunity to design numerous homes, churches, offices, and educational facilities. An important project was the redesign of the landmark Fairmont Hotel in San Francisco after its interior was severely damaged by fire after the earthquake of 1906. She was chosen because of her then rare knowledge of earthquake resistant, reinforced concrete construction. Her work on restoring the Fairmont in less than a year brought her a national reputation as "a superb engineer, an innovative designer and architect, and a dedicated professional." Morgan's most famous patron was the newspaper magnate and antiquities collector William Randolph Hearst, who had been introduced to Morgan by his mother Phoebe Apperson Hearst, the chief patron of the University of California at Berkeley. It is believed that this introduction led to Morgan's first downstate commission by Hearst for the design of the Los Angeles Examiner Building (circa 1914), a Mission revival style project that included contributions by Los Angeles architects William J. Dodd and J. Martyn Haenkel. It is located at the southwest corner of Broadway and 11th Streets on a city block in Downtown Los Angeles, awaiting adaptive reuse. In 1919, Hearst selected Morgan as the architect for La Cuesta Encantada, better known as Hearst Castle, which was built atop the family campsite overlooking San Simeon Harbor. Morgan employed tiles, designing many of them herself, from California Faience. The project proved to be her largest and most complex, as Hearst's vision for his estate grew ever grander over the decades of planning and construction. The project included The Hacienda, a residence–private guest house complex built in hybrid Mission Revival, Spanish Colonial Revival (working with Hispanic experts Mildred Stapley and Arthur Byne), and Moorish Revival styles. It was located a day's horseback ride inland from Hearst Castle, next to the Mission San Antonio de Padua near Jolon, California. Her work on 'the Castle' and San Simeon Ranch continued until 1947, ended only by Hearst's declining health. Morgan became William Randolph Hearst's principal architect, producing the designs for dozens of buildings, such as Phoebe Apperson Hearst's Wyntoon, which he inherited. The estate includes a castle and "Bavarian village" of four villas, all on of forest reserve that includes the McCloud River near Mount Shasta in Northern California. She also did studio and site work for the uncompleted Babicora, Hearst's Chihuahua, Mexico, cattle rancho and retreat.

YWCA жобалары

Джулия Морганның YWCA-мен байланысы Фиби Апперсон Хёрст оны 1913 жылы бастаған Asilomar жазғы конференция орталығына ұсынғаннан кейін басталды. Asilomar конференция орталығы, енді YWCA емес, мемлекеттік басқаруда, әлі де Калифорнияның Монтерей қаласына жақын орналасқан Пасифик Гроув қаласында орналасқан. Морган сонымен қатар Калифорния, Юта, Аризона және Гавайиде YWCA ғимараттарын жобалады. Оңтүстік Калифорниядағы YWCA ғимараттарының бесеуін Морган жобалаған. 1918 жылғы Харбор аймағы YWCA (Сан-Педро, Калифорния) қолөнерші стиліндегі ғимаратта әлі де тұр, сонымен қатар 1926 жылғы Голливуд студиясы клубы YWCA. Морганның 1929 жылғы Риверсайд YWCA әлі де тұр, бірақ қазір Риверсайд өнер мұражайы ретінде пайдаланылады. Оның 1925 жылғы Лонг Бич итальяндық жаңару стиліндегі филиалы бұзылып кеткен. "Таңғажайып" Пасадена YWCA бірнеше онжылдықтар бойы тозуға ұшырағаннан кейін, қала оны қалпына келтіру және қоғамдық пайдалану үшін сатып алуда. Морган Миллс кампусы үшін алты ғимаратты жобалаған, оның ішінде АҚШ колледжінің кампусындағы алғашқы қоңырау мұнарасы деп саналатын Эль Кампанил. Бұл жетістік Морганды келесі екі онжылдықта Миллс колледжінің ресми емес бас сәулетшісі болуға әкелді. Қазір бұл Беркли ойын үйі. Басқа жобаларға Оклендтегі Чаймс шіркеуі; Пидмонт даңғылындағы 4021 нөмірдегі көп мақсатты кірпіш ғимарат; Сан-Францискодағы 32 Ocean Avenue Presbyterian Church ғибадатханасы (Миссион Бей қауымдық шіркеуі де жиналады); және Калифорния университетімен іргелес орналасқан үлкен Беркли қалалық клубы жатады. Ол 1918 жылы салынған және кейіннен MacArthur Park мейрамханасының орны болған Пало-Альтодағы Бірінші дүниежүзілік соғыс YWCA қонақ үйін жобалады. Оның кейбір тұрғын үй жобалары, олардың көпшілігі Сан-Франциско шығанағы аймағында орналасқан, ең соңғы бунгалолардың үлгісі болып табылады. Бұл стиль көбінесе Грин мен Гриннің және Морганның басқа замандастары мен мұғалімдерінің жұмыстарымен байланысты. Ғимараттар өнер және қолөнер қозғалысын және американдық шеберлік сәулет стилін көрсетеді. Сан-Францискодағы орыс төбелігінде бірнеше үй орналасқан. Ол батыс Сан-Францискода тұрды. Морганның алғашқы тұрғын үй жобаларының бірі - Калифорния штатының Плезантондағы Фиби Хёрсттың Hacienda del Pozo de Verona үйін Жерорта теңізі және Калифорния миссиясы стилінде қайта құру және аяқтау болды. 1908 жылы Морган 1650 The Alameda мекенжайында Сан-Хосе қаласында Джеймс Генри Пирстің резиденциясын жобалады, онда сирек кездесетін Калифорния ағаштары қолданылған. Морган Калифорнияның Монтерей округінде екі үйді жобалаған. 1915 жылы Морган жобалаған "Шығанақ желінің кішкентай коттеджі" Кармело көшесінің 26184 нөмірінде, Кармел Пойнт қаласында орналасқан. Екіншісі - Кармел миссиясына қарап тұрған төбедегі 2981 Franciscan Way мекенжайындағы "Др. Эмма У. Поп үйі". Ол 1940 жылы доктор Эмма Уитман Поуп үшін минималды дәстүрлі сәулет стилінде салынған, ол Морганның UC Берклидегі студенттік жылдарынан досы болған.

Julia Morgan's affiliation with the YWCA began when Phoebe Apperson Hearst recommended her for the organization's Asilomar summer conference center, a project she began in 1913. The Asilomar Conference Center, no longer YWCA but State run, is still in Pacific Grove near Monterey, California. Morgan also designed YWCAs in California, Utah, Arizona, and Hawaii. Five of the Southern California YWCA buildings were designed by Morgan. The 1918 Harbor Area YWCA (San Pedro, CA) in a Craftsman building is still standing, as is the 1926 Hollywood Studio Club YWCA. Morgan's Riverside YWCA from 1929 still stands, but as the Riverside Art Museum. Her 1925 Long Beach Italian Renaissance branch has been demolished. The "gorgeous" Pasadena YWCA is being acquired by the City for restoration and public use after several decades of decay. Morgan designed six buildings for the Mills campus, including El Campanil, believed to be the first bell tower on a United States college campus. This success led to Morgan becoming the unofficial principal architect for Mills College for the next two decades. It is now the Berkeley Playhouse. Other projects include the Chapel of the Chimes in Oakland; the nearby brick multi use building at 4021 Piedmont Avenue; the sanctuary of Ocean Avenue Presbyterian Church at 32 Ocean Avenue, San Francisco (where Mission Bay Community Church also meets); and the large Berkeley City Club adjacent to University of California. She designed the World War I YWCA Hostess House in Palo Alto, built in 1918 and later to become the site of the MacArthur Park Restaurant

Some of her residential projects, most of them located in the San Francisco Bay Area, are ultimate bungalows. The style is often associated with the work of Greene and Greene and some of Morgan's other contemporaries and teachers. The buildings represent the Arts and Crafts Movement and the American Craftsman style of architecture. Several houses are on San Francisco's Russian Hill. She lived further west in SF. One of Morgan’s first residential project was to remodel and complete Phoebe Hearst’s Hacienda del Pozo de Verona in Pleasanton, California, in Mediterranean and California Mission style. In 1908, Morgan designed the residence of James Henry Pierce at 1650 The Alameda in San Jose, which features rare California timber. Morgan designed two houses in Monterey County, California. One, designed by Morgan in 1915, is the "Little Cottage of River Winds" at 26184 Carmelo Street at Carmel Point, outside the Carmel by the Sea city limits. The other is the "Dr. Emma W. Pope House" at 2981 Franciscan Way, on a hillside overlooking the Carmel Mission. It was built in 1940, in the Minimal Traditional architectural style for Dr. Emma Whitman Pope, who was a friend from Morgan's undergraduate years at the UC Berkeley.

Жеке өмір

Морган сәулетші ретінде жоғары құрметке ие болса да, оның жеке өмірі туралы көп нәрсе белгілі емес. Ол ешқашан үйленбеген және ешқандай романтикалық қарым-қатынаста болған емес. Бай клиенттеріне қарамастан, ол өзін қарапайым ұстады және шағын өмір сүрді. Әріптестері мен таныстары оның қарапайым киім таңдауына таң қалды, тіпті бір әріптесі Морганды "ешкімге ұқсамайтын" деп айтқан. Содан кейін ол көбінесе сұхбаттардан бас тартып, тек өзінің беделін арттыру мақсатында жұмысына қатысты мақалаларға келісті. Ол қабылдаған сирек мемлекеттік наградалардың бірі – Калифорния университетінің (Беркли) құрметті заң докторы дәрежесі, оның ең жоғары наградасы. Бұл награда 1929 жылдың 15 мамырында оған келесідей жеке құрметпен табысталды: «Калифорния университетінің көрнекті түлегі, суретші және инженер; қарапайым тұрғын үйлерден бастап сәнді үйлерге дейін, азаматтардың орталықтандырылған қызметін дамытуға бағытталған ұлы ғимараттардың дизайнера; оның туындыларындағы үйлесімділік пен әдемі пропорциялар көзге қуаныш пен жанға тыныштық сыйлайтын архитектор». Джулия Морганның өмірбаянындағы бос орындарға қызыққан Белинда Тейлор 2012 жылы «Джулия Морганға айналу» атты пьеса жазды.

Өлім және мұра

Джулия Морган 1957 жылғы 2 ақпанда 85 жасында Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында қайтыс болды. Оның денесі Калифорния штатының Окленд тауындағы Маунтин-Вью зиратына жерленді. 1995 жылы Сан-Францискодағы Мерчентс биржасы ғимаратындағы Джулия Морган атындағы зал, ол 1907 жылдан 1950 жылға дейін кеңсесі болған, оның құрметіне аталды. 1999 жылы Сакраментолық Чарльз Гете үшін 1918 жылы салынған Жерорта теңізі стиліндегі үй Джулия Морган үйі деп қайта аталды. Бұл үй 1982 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген. 2006 жылы «Джулия Морган қамал салды» атты балалар сурет кітабы жарық көрді және көптеген қоғамдық кітапханаларда қолжетімді. 2008 жылғы 28 мамырда Калифорния губернаторы Арнольд Шварценеггер мен бірінші ханым Мария Шрайвер Джулия Морганның Калифорния тарих, әйелдер және өнер мұражайында орналасқан Калифорнияның Даңқ залына енгізілетінін жариялады. Салтанатты шара 15 желтоқсанда өтті, ал оның орнына шөбересі құрметті марапатты қабылдады. Джулия Морган 2014 жылы Америка сәулетшілер институтының (AIA) ең жоғары наградасы – AIA Алтын медаліне (өлімнен кейін) ие болды. Ол бұл құрметке ие болған алғашқы әйел сәулетші болды.

Пікірлер

Кастнер, Виктория. (2003). "Морган және серіктестері: Джулия Морганның кеңсе тәжірибесі дизайн метафорасы ретінде". 20/20 көзбен көру. Бостон: AIA Diversity Committee/Boston Society of Architects, 44–51 беттер. Лонгстрет, Р. В. (1977). Джулия Морган, сәулетші. Беркли сәулет мұрасы басылымдар сериясы, № 1. Беркли, Калифорния: Беркли сәулет мұрасы қауымдастығы. МакНилл, Карен (2007 жылдың мамыр айы). "Джулия Морган: гендер, архитектура және кәсіби стиль". Pacific Historical Review, 229–67 беттер. МакНилл, Карен (2012 жылдың жазы). "'Құрылыс жасаған әйелдер: Джулия Морган және әйелдер институтары". California History, 41–74 беттер. Пасадена мәдени мұра комиссиясы. (1988). Джулия Морган YWCA ғимаратын қайта пайдалану туралы есеп: YWCA & YMCA Пасадена, Калифорния. Нью-Йорк: Halsband. Quacchia, R. L. (2005). Джулия Морган, сәулетші, және Асиломар конференция алаңын құру: Херст қамалымен салыстыру. Вирджиния-Бич, Вирджиния: Q Pub. Steilberg, W. T., & Morgan, J. (1983). Джулия Морганның жұмыстарының мысалдары. Сан-Франциско: Калифорния сәулетшісі және инженері. Калифорния университеті, Беркли. (1986). Джулия Морган, сәулеттік суреттер: қорлардың тізімі, Қоршаған ортаны жобалау колледжі. Беркли: Колледж.

Мақала

Хоторн, Кристофер. «Джулия Морган: Оның тыныш революциялық архитектурасы – көркем өнер мен Сан-Франциско аймағының ықпалының үйлесімі, соңғы кезде лайықты құрметке ие болып келеді». Архитектор (Вашингтон, округ Колумбиясы) 103, № 6 (2014 жылғы 1 маусым): 170–79.