Марион Махони Гриффин: Америкалық сәулетші және суретшінің өмірі мен шығармашылығы
Marion Mahony Griffin
Марион Махони Гриффин – әлемдегі алғашқы лицензия алған әйел архитекторлардың бірі. «Prairie School» мектебінің өкілі, АҚШ, Үндістан, Австралиядағы жобалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық сәулетші және суретші (1871–1961)
American architect and artist (1871–1961)
Марион Махони Гриффин (; 14 ақпан 1871 – 10 тамыз 1961) – американдық сәулетші және суретші. Ол әлемдегі алғашқы лицензия алған әйел сәулетшілердің бірі және Прайри мектебінің негізін қалаушылардың бірі саналады. Оның АҚШ-тағы жұмысы американдық Прайри мектебін дамытып, кеңейтті, ал Үндістан мен Австралиядағы жұмысы жаңа құрылған демократиялардағы жергілікті ландшафт пен материалдарды пайдалану арқылы Прайри мектебінің идеалдарын көрсетті. Ғалым Дебора Вуд Гриффин "Фрэнк Ллойд Райт (оның серіктес сәулетшісі) туралы ойлағанда еске түсетін суреттерді жасаған" деді. Архитектура сыншысы Рейнер Банэм Гриффинге "Американың (немесе мүмкін, әлемнің) еркектер әлемінде өтініш етуге қажеттілігі болмаған алғашқы әйел сәулетшісі" деп баға берді. Ол Америка мен Австралиядағы ең көрнекті сәулеттік суреттерді жасады және Австралияның астанасы Канберра қаласының жоспарлау жобасын жасауда маңызды рөл атқарды.
Marion Mahony Griffin (; February 14, 1871 – August 10, 1961) was an American architect and artist. She was one of the first licensed female architects in the world, and is considered an original member of the Prairie School. Her work in the United States developed and expanded the American Prairie School, and her work in India and Australia reflected Prairie School ideals of indigenous landscape and materials in the newly formed democracies. The scholar Debora Wood stated that Griffin "did the drawings people think of when they think of Frank Lloyd Wright (one of her collaborating architects)." According to architecture critic, Reyner Banham, Griffin was "America’s (and perhaps the world’s) first woman architect who needed no apology in a world of men." She produced some of the finest architectural drawing in America and Australia, and was instrumental in envisioning the design plans for the capital city of Australia, Canberra.
Ерте өмір және білім
Маони 1871 жылы Иллинойс штатының Чикаго қаласында, Ирландияның Корк қаласынан келген журналист, ақын және мұғалім Джеремия Маони мен мектеп мұғалімі Клара Гамильтон отбасында дүниеге келді. Оның отбасы 1880 жылы Ұлы Чикаго өртінен кейін жақын орналасқан Виннеткаға көшіп келді. Әдебиетте Маони анасының оны киім себетінде сәби күйінде алып, өрттен қашып бара жатқандағы жағдайын еске алады. Виннеткада өскен ол, қаланың кеңеюімен тез жоғалып бара жатқан ландшафтқа қызығушылық танытты. Ол өзінің туысы, архитектор Дуайт Перкинстің ықпалында болды және білімін одан әрі жетілдіруге шешім қабылдады. 1894 жылы Массачусетс технология институтын (M.I.T.) бітірді. 1893 жылғы Чикаго Колумбия көрмесіндегі әйелдер павильонының авторы София Хейденнен кейін ол екінші әйел болды. Өте қабілетті болғанымен, ол кейде қоғамда және кәсіби саласында өз орнын табуда қиындықтарға тап болды. Бакалавр дәрежесі үшін қажетті дипломдық жұмысын аяқтай алатынына сенімсіз болды, бірақ оның профессоры Констант Дезире Депраделл оны қолдады.
Mahony was born in 1871 in Chicago, Illinois, to Jeremiah Mahony, a journalist, poet, and teacher from Cork, Ireland, and Clara Hamilton, a schoolteacher. Her family moved to nearby Winnetka in 1880 after the Great Chicago Fire. In her memoir, Mahoney vividly describes her mother carrying her as an infant in a clothes basket, as they escape from the fire. Growing up in Winnetka, she became fascinated by the quickly disappearing landscape as suburban homes filled the area. She was influenced by her first cousin, architect Dwight Perkins, and decided to further her education. She graduated from the Massachusetts Institute of Technology (M. I. T.) in 1894. She was the second woman to do so, after Sophia Hayden, the designer of the Woman's building at the 1893 Chicago World's Columbian Exposition. Though highly talented, she sometimes struggled with her place in both society and the field. She was unsure of her ability to complete the thesis required for her bachelor's degree, but her professor, Constant Désiré Despradelle, pushed her forward.
Фрэнк Ллойд Райтпен жұмыс
Магистратураны бітіргеннен кейін Махони Чикагоға оралды, онда ол Иллинойс штатында сәулет өнерін жүзеге асыруға лицензия алған алғашқы әйел болды. Ол Чикагоның орталығында, 64 E. Ван Бюрендегі Стейнвей Холлда орналасқан өзінің ағайынының сәулет фирмасында жұмыс істеді. Бұл кеңістік Роберт С. Спенсер, Майрон Хант, Вебстер Томлинсон, Ирвинг Понд және Аллен Бартлетт Понд, Адамо Боари, Бирч Лонг және Франк Ллойд Райт сияқты көптеген басқа сәулетшілермен ортақ болды. 1895 жылы Фрэнк Ллойд Райттың алғашқы жұмысқа алған қызметкері Махони ғимараттарды, жиһазды, витраждарды және декоративтік панельдерді жобалауға кірісті. Оның ғимараттар мен ландшафттардың әдемі акварель суреттері Райт стилінің ажырамас бөлігі ретінде танылды, бірақ атақты сәулетші оған ешқашан лайықты баға бермеді. Бір ғасырдан астам уақыт өткен соң ол сәулет саласының ең көрнекті суретшілерінің бірі ретінде танымал болды, бірақ өмірінде оның таланты ер сәулетшілердің жұмысын кеңейту ретінде ғана қарастырылды. Ол Райттың студиясымен шамамен он бес жыл бойы байланыста болды және оның беделін арттыруға, әсіресе Махони көптеген суреттердің жартысынан астамын жасаған ықпалды Уасмут жинағына маңызды үлес қосты. Архитектура туралы жазатын Рейнер Банэм оны "өз буынының ең ұлы архитектуралық суретшісі" деп атады. Оның Индиана штатының Саут-Бенд қаласындағы К.С. Деродос үйін салған суреті аяқталғаннан кейін Райт және көптеген сыншылар тарапынан мақтау алды. Райт Прерия мектебінің басқа өкілдерінің, соның ішінде Махонидің еңбегін азайтты. Марион Махонидің Оак Парк студиясының сәулет өнеріне қосқан үлесін түсінуге көмектесетін ақпарат Райттың ұлы Джон Ллойд Райттан алынған. Ол Уильям Драммонд, Фрэнсис Барри Бёрн, Уолтер Берли Гриффин, Альберт Чейз МакАртур, Марион Махони, Изабель Робертс және Джордж Уиллис – Райт танымал болған Прейри стилі сәулетіне құнды үлес қосқан бес ер адам мен екі әйел екенін айтты. Осы кезеңде Махони ағасы мен қарындасы үшін Индиана штатының Элькхарт қаласында Джеральд Махони резиденциясын (1907) жобалады. 1909 жылы Райт Мама Бортвик Чейнимен Еуропаға қашып кеткенде, студияның жұмысын Махониге ұсынды, бірақ ол бас тартты. Райт кеткеннен кейін, Райттың тапсырмаларын өз мойнына алған Герман фон Холст Махониді жобаны басқару құқығымен жұмысқа алды. Осылайша Махони Райт тастап кеткен бірқатар тапсырмалардың сәулетшісі болды. Мысалдардың бірі – Генри Фордтың Дирборндағы үйі, Фейр-Лейн және Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласындағы Амберг үйінің алғашқы (салынбаған) жобасы болды.
After graduation, Mahony returned to Chicago, where she became the first woman to be licensed to practice architecture in Illinois. She worked in her cousin's architecture firm, which was located in Steinway Hall at 64 E. Van Buren in downtown Chicago. The space was shared with many other architects, including Robert C. Spencer, Myron Hunt, Webster Tomlinson, Irving Pond and Allen Bartlett Pond, Adamo Boari, Birch Long and Frank Lloyd Wright. In 1895, Mahony, the first employee hired by Frank Lloyd Wright, went to work designing buildings, furniture, stained glass windows, and decorative panels. Her beautiful watercolor renderings of buildings and landscapes became known as a staple of Wright's style, though she was never given credit by the famous architect. Over a century later she would be known as one of the greatest delineators of the architecture field, but during her life, her talent was seen as only an extension of the work done by male architects. She was associated with Wright's studio for almost fifteen years and was an important contributor to his reputation, particularly for the influential Wasmuth Portfolio, for which Mahony created more than half of the numerous renderings. Architectural writer Reyner Banham called her the "greatest architectural delineator of her generation." Her rendering of the K. C. DeRhodes House in South Bend, Indiana, was praised by Wright upon its completion and by many critics. Wright understated the contributions of others of the Prairie School, Mahony included. A clear understanding of Marion Mahony's contribution to the architecture of the Oak Park Studio comes from Wright's son, John Lloyd Wright, who says that William Drummond, Francis Barry Byrne, Walter Burley Griffin, Albert Chase McArthur, Marion Mahony, Isabel Roberts and George Willis were the draftsmen—the five men and two women who each made valuable contributions to Prairie style architecture for which Wright became famous. During this time Mahony designed the Gerald Mahony Residence (1907) in Elkhart, Indiana for her brother and sister in law. When Wright eloped to Europe with Mamah Borthwick Cheney in 1909, he offered the Studio's work to Mahony but she declined. After Wright had gone, Hermann V. von Holst, who had taken on Wright's commissions, hired Mahony with the stipulation that she would have control of the design. In this capacity, Mahony was the architect for a number of commissions Wright had abandoned. Two examples were the first (unbuilt) design for Henry Ford's Dearborn mansion, Fair Lane and the Amberg House in Grand Rapids, Michigan.
Уолтер Берли Гриффинмен жұмыс
Махони Уолтер Берли Гриффинді фон Холстқа Иллинойс штатының Декатур қаласында Райттан тапсырылған үш үйді қоршаған аумақтың ландшафтық жобалауын жасау үшін ұсынды. Гриффин – әріптес архитектор, Райттың бұрынғы қызметкері және Прайри мектебі архитектурасының жетекші мүшесі болған. Махони мен Гриффин үйленуден бұрын Декатур жобасы бойынша жұмыс істеді; кейін Махони Гриффиннің студиясында жұмыс істеді. Уолтер Берли Гриффин/Марион Махони жобалаған, Прайри мектебінің ең көрнекті үйлерінің жиынтығы бар Рок Крест – Рок Глен (Мейсон Сити, Айова штаты) олардың онжылдықтағы ең танымал американдық дизайндық жетістігі деп есептеледі. Бұл табиғи ортамен үйлесетін Прайри стиліндегі үйлердің ең ірі жиынтығы. Махони мен Гриффин 1911 жылы үйленді, олардың серіктестігі 26 жылға созылды. Гриффиннің Канберраның (Австралияның жаңа астанасы) жобасын бейнелеген Махонидің акварель суреттері қала жоспары бойынша халықаралық конкурста бірінші орынды жеңіп алуға ықпал етті. 1914 жылы олар Канберраның құрылысын бақылау үшін Австралияға көшіп келді. Махони Сиднейдегі кеңсеге жетекшілік етті және олардың жеке тапсырыстарын жобалауға жауапты болды. Австралияда Махони мен Гриффин антропософиямен және Рудольф Штайнердің идеяларымен танысты, оларды ынтамен қабылдады және Сиднейде Антропософия қоғамына қосылды. Бір жылдан аспайтын уақыттан кейін, 1937 жылдың ақпан айында Уолтер холецистектомиядан кейін перитониттен қайтыс болды. Махони кеңсесін жапты, көптеген жобалар аяқталмай қалды және Австралияға оралды. Махони мен Гриффин Прайри стилін оның бастауынан алыс екі құрлыққа таратты. Ол Луис Салливанды Прайри мектебінің философиясын қалыптастырған күш деп есептеді және Райттың осы қозғалыстың еңбегін өзіне жатқызуы АҚШ-та оның ерте өліміне себеп болды деп ойлады.
Mahony recommended Walter Burley Griffin to von Holst to develop landscaping for the area surrounding the three houses commissioned from Wright in Decatur, Illinois. Griffin was a fellow architect, a fellow ex employee of Wright, and a leading member of the Prairie School of architecture. Mahony and Griffin worked on the Decatur project before their marriage; afterward, Mahony worked in Griffin's practice. A Walter Burley Griffin/Marion Mahony designed development that is home to an outstanding collection of Prairie School dwellings, Rock Crest – Rock Glen in Mason City, Iowa, is seen as their most dramatic American design development of the decade. It is the largest collection of Prairie Style homes surrounding a natural setting. Mahony and Griffin married in 1911, a partnership that lasted 26 years. Mahony's watercolor perspectives of Griffins' design for Canberra, the new Australian capital, were instrumental in securing first prize in the international competition for the plan of the city. In 1914 the couple moved to Australia to oversee the building of Canberra. Mahony managed the Sydney office and was responsible for the design of their private commissions. In Australia, Mahony and Griffin was introduced to Anthroposophy and the ideas of Rudolf Steiner which they embraced enthusiastically, and in Sydney they joined the Anthroposophy Society. Less than a year later, in Feb 1937. Walter died of peritonitis following a cholecystectomy. Mahony then wound up the office, leaving many projects unbuilt, and returned to Australia. Mahony and Griffin spread the Prairie Style to two continents, far from its origins. She credited Louis Sullivan as the impetus for the Prairie School philosophy. She thought Wright's habit of taking credit for the movement explained its early death in the United States.
Өлім және мұра
Мэрион Маони Гриффин Уолтер қайтыс болғаннан кейін Австралияда ұзақ қалмады. Ол кезде 60 жасқа жуып қалған ол, Америка Құрама Штаттарына оралды және кейіннен сәулетшілік мансабынан зейнеткерлікке шықты. "Иллинойс архитекторлар қоғамы алдында сөз сөйлегенде, ол өзінің жұмысынан ештеңе айтпай, Рудольф Штайнердің рухани білім философиясы – антропософия туралы лекция оқыды". Дегенмен, ол келесі жиырма жылды 1400 беттен тұратын, 650 сурет қосылған, өзі мен Уолтердің еңбек өмірін егжей-тегжейлі баяндайтын үлкен томдық жұмысқа арнады, оны "Американың сиқыры" деп атады. Бұл еңбек әлі күнге дейін кітап түрінде жарияланған жоқ. 1949 жыл шамасында Чикаго өнер институтында сақталған қолжазба цифрлық форматқа көшірілді және 2007 жылдан бері онлайн режимінде қолжетімді. 2006 жылы Австралия Ұлттық кітапханасы Гриффиндердің австралиялық серігі Эрик Милтон Николлстың ұрпақтарынан суреттер, фотосуреттер, жібек суреттер және басқа да құжаттарды қамтитын Гриффиндердің жұмыстарының үлкен жинағын сатып алды. Марион Маони Гриффин 1961 жылы 90 жасында қайтыс болды және Грейсленд зиратында жерленді. 2015 жылы Чикагодағы Роджерс Парктегі Джарвис даңғылындағы жағажай Маони Гриффин құрметіне аталды. Ол 1939 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін Америка Құрама Штаттарына оралғанда, осы жағажайдың жанында тұрды. Австралияның бас консулы Роджер Прайс Австралия астанасын жобалауда маңызды рөл атқарған әйелге арналған жағажайдың ашылу салтанатына қатысты. АҚШ-та сақталған және Махониге жатқызылатын аз ғана жұмыстардың ішінде Джордж Б. Армстронг бастауыш мектебіндегі кішкентай монументалды сурет және Декатурдағы бірнеше үй бар. Сәулетшілік атағынан басқа, ол табиғат пен сәулет арасындағы байланыс, салынған ортаның адамдарға тигізетін әсері және өз заманындағы қоғамда әйелдердің рөлі туралы ойларына арналған өлеңдер де жазды. Оның өлеңдері өнерге деген терең құрметі мен әлемді қабылдаудың ерекше көзқарасын көрсетті. Австралиялық сәулетшілер институтының Жаңа Оңтүстік Уэльс бөлімі оның еңбегін жыл сайынғы "Марион Маони Гриффин сыйлығымен" марапаттайды, бұл сыйлық сәулет білімі, журналистика, зерттеу, теория, кәсіби тәжірибе немесе сәулеттік жобаға арналған әйел сәулетшінің ерекше еңбегі үшін беріледі.
Marion Mahony Griffin did not stay long in Australia after Walter's death. By then in her late 60s, she returned to the United States and afterward was largely retired from her architectural career. "The one time she addressed the Illinois Society of Architects, she made no mention of her work, instead lectured the crowd on anthroposophy, a philosophy of spiritual knowledge developed by Rudolf Steiner." She did however spend the next twenty years working on a massive volume of 1,400 pages and 650 illustrations detailing her and Walter's working lives, which she titled "The Magic of America", which has yet to be formally published in book form. A manuscript deposited at the Art Institute of Chicago in c1949 was digitized, and since 2007 has been available online. In 2006 the National Library of Australia acquired a large collection of the Griffins' work including drawings, photographs, silk paintings and ephemera from the descendants of the Griffins’ Australian partner Eric Milton Nicholls. Marion Mahony Griffin died in 1961 aged 90, and is buried in Graceland Cemetery. In 2015, the beach at Jarvis Avenue in Rogers Park, Chicago was named in Mahony Griffin's honor. When she returned to the United States in 1939, after her husband's death, she lived near the beach. The Australian Consul General, Roger Price, attended the beach's dedication for the woman who was instrumental in the design the Australian capital. Among the few works attributed to Mahony that survive in the United States is a small mural in George B. Armstrong elementary school in Chicago attributed to Mahony, and several homes in Decatur. Aside from her architectural fame, she also explored poetry with themes related to the relationship between nature and architecture, the impact of the built environment on individuals, and her reflections on the role of women in the society of her time. Her poetry showcased her deep appreciation for art and her unique perspective on the world. The Australian Institute of Architects, NSW Chapter, honored her work with an annual award, the Marion Mahony Griffin Prize, for a distinctive body of work by a female architect for architectural education, journalism, research, theory, a professional practice or built architectural work.
Көрмелер
1998–99: Сиднейдегі Қолданбалы өнер және ғылым мұражайында "Архитектурадан тыс: Марион Маони мен Уолтер Берли Гриффин" атты көрме ұйымдастырылды. 2013: Австралия Ұлттық кітапханасында Канберраның жүз жылдығына арналған "Ғасыр арманы: Гриффиндер Австралия астанасында" атты көрме бір жыл бойы жұмыс істеді. 2020–2021: Сидней мұражайында "Жер бетіндегі жұмақ" атты көрме өтті. 2022: Канберрадағы Австралия Ұлттық мұрағатында "Марион: екінші Гриффин" атты көрме ұйымдастырылды.
1998–99: The Museum of Applied Arts & Sciences in Sydney held an exhibition entitled "Beyond Architecture: Marion Mahony and Walter Burley Griffin". 2013: An exhibition to celebrate the centenary of Canberra, held in the National Library of Australia and called "The Dream of a Century: the Griffins in Australia’s Capital", exhibited her drawings for the entire year. 2020–2021: An exhibition at the Museum of Sydney entitled "Paradise on Earth". 2022: An exhibition at the National Archives of Australia in Canberra entitled "Marion: the other Griffin".