Кіріспе

Ханнумангарх ауданы — Үндістанның Раджастан штатындағы аудан. Ханнумангарх қаласы аудан орталығы және ең ірі қаласы болып табылады.

Ауданның бейіні

Аудан Раджастханның ең солтүстігінде орналасқан. Оның ауданы 12,645 км², халқы 1,774,692 (2011 жылғы санақ бойынша) және халық тығыздығы 184 адам/км². Солтүстік шекарасы Пенджаб штатымен, солтүстік-шығыс шекарасы Харьяна штатымен, шығыс және оңтүстік шекарасы Чуру және Биканер аудандарымен, ал батыс шекарасы Ганганагар ауданымен шектеседі. Ауданның негізгі күнкөріс көзі – егіншілік; негізгі егістеріне күріш, тары, мақта, сонамухи (сенна), бидай және көкөністер жатады. Шри-Ганганагармен бірге Раджастанның азық-түлік қоймасы деп аталады. Раджастанның 31-ші ауданы. 12 шілдеде 1994 жылы Ганганагар ауданынан бөлініп құрылды. Бұрын Шри-Ганганагар ауданының бір бөлігі болған. Ауданның ішінде Калибаган (Инд өркениеті) және Паллу археологиялық ескерткіштері орналасқан. Ауданның халқының көп бөлігі Раджастхани (Багри және басқа да жақын диалектілер), Панджаби және Хинди тілдерін түсінеді, сондықтан кейбір адамдар бұл ауданды Раджастанның Панджабы деп атайды, бірақ Панджаби тілінде сөйлейтіндер әлі де азшылық құрайды. Сонымен қатар, Ханұмангархта Үндістанның ең көне бекіністерінің бірі саналатын Бхатнер бекінісі де бар.

Демография

2011 жылғы халық санауы бойынша Ханумангарх ауданының халқы 1 774 692 адамды құрайды, бұл Гамбия мемлекетінің немесе АҚШ-тың Небраска штатының халқына шамамен тең. Бұл Үндістандағы 640 ауданның ішінде 269-шы орынды белгілейді.

Багри

Жергілікті тілдердің қатарында Багри тілі де бар, ол Раджастхани тілдер тобындағы тональды тіл және оны екінші ең көп халық қолданады. Бұл аудан осы диалектте шығарма жазған көптеген Раджастхани жазушыларының туған жері. Оңтүстік аймақтағы көптеген ауылдар Раджастхани жазушыларының белгілі орталықтарымен әйгілі.

Пунджаби тілі

Пәнжаби тілі аудан халқының 18%-ы қолданады. Пәнжаби тілі, әсіресе Сангария, Ханумангарх, Пилибанга аймақтарындағы солтүстік бөліктерде ана тілі ретінде кең таралған. Көптеген мектептерде пәнжаби үшінші тіл ретінде оқытылады және студенттер оны магистратура деңгейіне дейін таңдайды. Пәнжаби тілінің ең көп таралған диалектісі – Малваи диалектісі. Басқа диалекттерге Бахавалпури және Мультани жатады, оларды Пәкістаннан бөліністен кейін көшіп келген Арора индустары мен Раи сикхтері қолданады.

Мәдениет

Ауылдық, халық өнерімен безенген қарапайым үйлер кейбір шалғай ауылдарда кездеседі, бірақ бұл өнер азайып барады. Багри мәдениеті аймаққа басымдық етеді. Мұндай көріністер кейбір оңтүстік ауылдарда жиі кездеседі. Одхни (көбінесе қызыл түсті) – Багри әйелдерінің символы. Багри әйелдерінің дәстүрлі киімі – ұзын көйлек, қағро (ұзын белді көйлек) және борло (бас әшекейі). Пәнджәби әйелдері костюм және салварды, үстіне чунни (басқа жамылуға арналған мата) киеді. Бұл киім басқа да қауымдардың әйелдері арасында да танымал болды. Кейбір индустар мен мұсылман сераики халқының әйелдері әлі де гаггра (ұзын белді көйлек) киеді. Пурда (жамылу) негізінен Багри әйелдері арасында кең таралған. Ерлер көбінесе шалбар-көйлек, курта-пайжама және дхоти (пәнджәбилер оны чадара-курта дейді) киеді. Пәнджәби музыкасы өте танымал және басқа солтүстік үнділік аймақтардағыдай ынтамен тыңдалады. Бишной, сикх, Мегвал және Джат тайпалары – Үндістанның осы бөлігіндегі ең белгілі және ықпалды топтар. Бұл аймақтан парламент депутаты болып Нихалчанд Мегвал сайланды.

Жәрмеңкелер мен карнавалдар

Бадракали меласы Тарихи Бадракали аудандық орталығынан қашықтықта орналасқан. Биканердің алтыншы махараджасы Рам Сингх осы ғибадатхананы император Акбардың тілегі бойынша салған деп есептеледі. Жыл бойы ғибадатханаға зияратшылар келіп тұрады, бірақ Чайтра айының суық 8 және 9 күндері Пәнжаб, Харьяна және Раджастаннан мыңдаған зияратшылар Бхадракали ғибадатханасына келіп, оған құлшылық етеді. Палу меласы Палу аудандық орталығынан шамалы қашықтықта, құмды төбелермен қоршалған. Навратры кезінде Мата Брахмани меласы өтеді. Шила-Мата меласы Шила-Мата меласы әр бейсенбіде Ханумангарх қаласындағы автобус аялдамасының жанында өткізіледі. Бұл 6' x 2,5' x 2' өлшемді тас индуистер, сикхтер және мұсылмандар тарапынан құрметтеледі. Индуистер мен сикхтер оны Шила-Мата деп, ал мұсылмандар Шила Пир деп атайды. Шахид Бхай Суха Сингх және Бхай Махтаб Сингхті еске алу меласы Екі сикх шахиді (қаһармандары) Ханұмангархқа бір ағаш астында демалу үшін келді. Олар Амритсардан Масса Хан Рангардың басын кесіп оралғаннан кейін, осы ағаш астында оның басын қалдырған деп айтылады. Хан өкіметімен Хармандир Сахибты қорлаған және қаралаған. Бхатнер бекінісіне жақын үлкен сикх гурдварасы тұр және сол ағаш әлі де бар екендігі айтылады. "Бхадон айының" 25-і күні өткізілетін жәрмеңкеге түрлі дін мен әлеуметтік топтардан, соның ішінде саяси қайраткерлерден адамдар қатысады. Зияратшылар Пәнжабтан да келеді, көбінесе Оңтүстік Малва аймақтарынан – Батинда, Фирозепур, Фаридкот, Фазилка және Хисардан, олардың көп бөлігі сикхтер. Бұл Ханұмангарх және Раджастанның әртүрлі топтары арасындағы келісімді және ауданның Пәнжабпен байланысын көрсетеді. Гогамери меласы Гогамери меласы жыл сайын Нохар ауданында өткізіледі. Бұл жәрмеңке Раджастанның құдайы Гогаджиге құлшылық ету үшін ұйымдастырылады.