Кіріспе

Әскери операцияның түрі

Десанттық операция – жағаға күш проекциялау мақсатында, көбінесе десанттық кемелерді пайдалана отырып, десант күштерін құрлыққа жеткізілуін қамтамасыз ететін әскери операция. Ұшақтардың кеңінен таралуына байланысты, десант десанттық күштерді, әуе шабуылы күштерін немесе олардың комбинациясын білдіруі мүмкін.

Теңізге түсіру

Теңіз арқылы жүргізілетін әскери шабуылда жағаға шығу және плацдармды (жағалауға нығайтылған бекініс) құру – маңызды кезеңдер. "Илиада" поэмасының үшінші кітабында Ахайлардың теңіз әскерінің жағаға шығу операциясы сипатталған. Троялықтар шабуыл туралы ескертілгендіктен, жағажай қорғалған болатын. Грек политеизмінде ἱερά ἐπιβατήρια – сәтті жағаға шыққаннан кейін құдайларға шалинып берілетін құрбандықтар. Логос эпибатирий (λόγος ἐπιβατήριον) – жағадан түскен кезде айтылатын салтанатты сөз, ал апобатерион (ἀποβατήριον) – кемеден аттанғанда айтылатын сөзбен қарама-қарсы. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Нормандияға түсу және Батыс майданында Сицилияға одақтастардың шабуылы, сондай-ақ Тынық мұхитындағы Тынық мұхиты соғысы кезінде «секіріп өту» стратегиясы арқылы жағаға шығу операциялары тиімді қолданылды. Кейінгі жағаға шығу операцияларына 1950 жылғы Корея соғысы кезінде Инчхон шайқасы, 1961 жылғы Шошқалар шығанағына шабуыл және 1983 жылғы АҚШ-тың Гренадаға басып кіруі кірді.

Әуеде қону

Әуе десанттық әскерлерінің міндеттері, АҚШ-тың FM 100–5 «Операциялар» нұсқаулығында белгіленгендей, басқа әскери немесе теңіз күштері келгенге дейін немесе олармен бірге маңызды тактикалық жерлерді немесе нысандарды басып алу, ұстау немесе оларды тиімді пайдалануды қамтиды. Мұндай міндеттерге қону алаңдарын, жағажайларды, бекініс пункттерін және порттарды басып алу және тазалау; маңызды бақылау немесе өзге де маңызды жерлерді басып алу; жаудың байланыс және жабдықтау желілерін үзу; көпірлерді, шлюздерді, коммуналдық мекемелерді және басқа да белгіленген нысандарды жарып салу; өзендердегі өткелдерді, тау аралық кеңістіктерді және басқа да қиын жерлерді басып алу; жаудың қарсы шабуылын тоқтату; жаудың қосалқы күштерінің қозғалысын кешіктіру; жаудың қосалқы күштері мен байланыс желілеріне қарсы әрекет ету арқылы жердегі күштердің қууға немесе жарылым жасауға көмектесу, сондай-ақ жаудың шегіну жолдарын кесу; және жаудың маңызды нысандарын, жабдықтауларын және материалдық құралдарын жоюына жол бермеу кіреді. Бұған, сонымен қатар, жердегі күштердің шабуылымен бірге әуеден қоршау жасау, басқа әуе десанттық операцияларымен немесе жердегі шаралармен байланысты алдау немесе шатастыру мақсатында күтпеген шабуылдар ұйымдастыру, немесе жау әскері мен азаматтық халық арасында жағдайды уландыру да жатады. Әуе десанттық әскерлері жердегі күштердің шабуылдауы қиын немесе мүмкін емес оқшауланған жау позициясына шабуыл жасауға да мүмкіндік береді.