Кіріспе
USS Marmora) – 1862-1865 жылдары АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен, Америка Азамат соғысы кезінде пайда болған бу кемесі. 1862 жылы Пенсильвания штатының Мононгахела қаласында азаматтық кеме ретінде салынған, ол 17 қыркүйекте әскери қызмет үшін сатып алынып, темір қабықпен жабдықталған соғыс кемесіне айналдырылды. 21 қазанда қолданысқа берілген кеме келесі айдан бастап Язу өзенінде қызмет етті. 11 желтоқсанда Язуда Конфедерацияның теңіз миналарына тап болды және келесі күні USS Cairo екі минаға батып кеткен кезде сол жерде болды. Желтоқсан айының соңында Чикасоу шығанағы шайқасында Язуда қызметтен кейін, «Мармора» 1863 жылдың қаңтарында Конфедерацияның Форт Хиндманға қарсы операцияға дайындалып жатқан флотқа қосылды, бірақ форт 11 қаңтарда капитуляциялағанда ол онда болған жоқ. Ақпаннан сәуірге дейін «Мармора» Язу жолы экспедициясына қатысты, ал маусым айында Арканзас штатындағы Юнис және Гейнс-Лэндинг елді мекендерін өртеп, жойды, себебі Одақтың кемелері Конфедерация әскерлері тарапынан атқыланды. Тамыз айында темір қабықпен жабдықталған кеме Біл өзеніндегі шараларға қатысып, сол жылдың соңында Миссисипи өзенінде патрульдік қызмет атқарды. 1864 жылдың ақпанында «Мармора» тағы бір рет Язу өзені бойымен жорыққа қатысты және 5 наурызда Язу қаласы шайқасында шайқасты. Миссисипи өзенінде қызметін жалғастырған «Мармора» 1865 жылдың мамырында пайдасыз деп жарияланды және келесі айда Иллинойс штатының Маунд-Сити қаласында резервке қойылды. 7 шілдеде ол қызметтен босатылды және 17 тамызда аукционда сатылды. «Мармораның» сатылуынан кейін оның тағдыры белгісіз.
USS Marmora was a sternwheel steamer that served in the Union Navy from 1862 to 1865, during the American Civil War. Built in 1862 at Monongahela, Pennsylvania, as a civilian vessel, she was purchased for military service on September 17 and converted into a tinclad warship. Commissioned on October 21, the vessel served on the Yazoo River beginning the next month. She encountered Confederate naval mines on the Yazoo on December 11, and was present the next day when the ironclad USS Cairo was sunk by two mines. After further service on the Yazoo during the Battle of Chickasaw Bayou in late December, Marmora was assigned in January 1863 to a fleet that was preparing to operate against Confederate Fort Hindman, but was not present when the fort surrendered on January 11. From February to April, Marmora participated in the Yazoo Pass expedition, and in June burned and destroyed the settlements of Eunice and Gaines Landing, Arkansas, after Union vessels were fired on by Confederate troops. In August, the tinclad participated in some activities on the White River while the Little Rock campaign was beginning, and patrolled on the Mississippi River late that year. In February 1864, she participated in another movement up the Yazoo River, and fought in the Battle of Yazoo City on March 5. Continuing to serve on the Mississippi River, Marmora was declared surplus in May 1865 and was put in reserve status at Mound City, Illinois, the next month. On July 7, she was decommissioned, and was sold at public auction on August 17. Nothing further is known about Marmora after her sale.
Құрылымы мен сипаттамалары
Мармора 1862 жылы Пенсильвания штатының Мононгахела қаласындағы Уильям Латтаның кеме жасау шеберханасында салынған. Ол бұрын осы атпен жұмыс істеген кеме капитаны Джеймс Макдоналд үшін салынған. Ол сондай-ақ «Мармора No. 2» деп те белгілі болды, ал атауы Мармара аралынан шыққан. Оның тоннажы 207 тонна, ұзындығы 47 метр, Пенсильвания штатының Питтсбург және Огайо штатының Цинциннати қалалары арасында қатынайтын. Азамат соғысы кезінде Одақ Әскери-теңіз күштері өздерінің кемелерінің санын арттыруға тырысты және 17 қыркүйекте C. Brennan, William Nelson және James McDonnell-ден 21 000 долларға (1862 жылғы 21000 доллар бүгінгі күнгі шамамен <есептелген сомаға> тең) «Мармораны» әскери мақсатта сатып алды. Бу кемесі темір қаптамалы соғыс кемесіне айналдырылды. Темір қаптамалы кемелерді қайта жабдықтау процесі кемені қаруландыруды, кем дегенде ішінара жұқа темір бронямен жабылған ағаш казематын орнатуды, пилот кабинасын жаңа броньды кабинамен алмастыруды, палубалар мен ішкі тіреулерді нығайтуды және техас бөлімдерін алып тастауды қамтыды. Темір қаптамалы соғыс кемелері өзендердегі патрульдеуге, басқа кемелерді қорғауға және сүйемелдеуге, сондай-ақ кейде әскери операцияларға теңізден қолдау көрсетуге пайдаланылды. «Мармораға» 2 нөмірі тағайындалды; бұл нөмірлер 1863 жылдың маусымынан бастап темір қаптамалы кемелердің пилот кабиналарына боялды. Ол 1862 жылдың 21 қазанында Сент-Луистегі Каронделетте Одақ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып алынды. Әскери қызметінің барысында оның қарулануы өзгеріп отырды. Бастапқыда ол екі 12 фунттық және екі 24 фунттық зеңбірекпен қаруланды. 1864 жылдың маусымында оның қарулануына тағы төрт 24 фунттық зеңбірек қосылды, ал келесі жылдың желтоқсанына қарай оның құрамында сегіз 24 фунттық зеңбірек болды. 1865 жылдың 31 наурызында ол екі 12 фунттық және алты 14 фунттық зеңбірекпен қаруланғаны туралы хабарланды. «Сигнал» кемесімен бірге «Мармора» Одақ Әскери-теңіз күштеріндегі алғашқы мақсатты түрлендірілген темір қаптамалы кемелердің бірі болды.
Виксбург науқаны
Мармора 1862 жылғы 22 қазанда Каронделеттен Каирге, Иллинойс штатына, ерікті лейтенант Роберт Геттидің басқаруымен аттанды. Қараша айында Одақ армиясының генерал-майорлары Улисс С. Грант пен Уильям Т. Шерман, сондай-ақ контр-адмирал Дэвид Диксон Портер, Одақ теңіз күштерінің Виксбург науқанымен байланысты Язу өзені бойындағы Конфедерация күштеріне қарсы операция жүргізуіне келісті. Портердің басқаруы Миссисипи эскадрильясы деп аталды. 21 қарашада капитан Генри А. Уокеге Арканзас штатындағы Хеленадан Язу өзенінің сағасына теңіз күштерімен бірге жылжуға бұйрық берілді. Мармора сол кезде Каирде болды және Уокеге қосылуға бұйрық алды. Кеме 24 қарашада Хеленаға жетіп, келесі күні Сигнал және USS Carondelet темір кемелерімен бірге Язу өзенінің сағасына бағыт алды. 26 қарашада үш кемеге USS Lexington ағашпен қапталған кемесі қосылды. Миссисипи өзенінің төменгі ағысы су деңгейінің төмен болуына байланысты тек күндізгі уақытта ғана жүргізілді. Осы жылжу кезінде Мармора алғашқы шайқасын өткізіп, Луизиана штатындағы Провиденс көлінде бірнеше баржаларды жойды, содан кейін бір салақты жойып, екі қайықты жаулап алды, себебі олардың Конфедерация күштері қолданғанына куәліктер болды.
1863 жылдың аяғы
8 тамыздан бастап «Мармора» лейтенант Джордж М. Бач басқаратын флотилия құрамында Ақ өзенмен жоғары қарай жылжыды. Арканзас штатының Сент-Чарльз қаласы Одақтың өзенді бақылауына байланысты тасталып кеткен еді. Ықпал етуші экипаж Гибсонның басқаруында болды. Гаубица жылдам атып, Язу қаласына жасалған Конфедерация шабуылдарын тойтаруға көмектесті. «Мармора» гаубица экипажының үш теңізшісі – Уильям Дж. Фрэнкс, Бартлетт Лаффи және Джеймс Стоддард – Язу қаласындағы ерлігі үшін «Құрмет медалімен» марапатталды.
«Мармора» аймақта біраз уақыт қалды, содан кейін заңсыз сауданы бақылауға жіберілді. 17 мамыр күні ол Арканзас штатының Наполеон қаласынан 76-шы аралға дейін аймақта патрульдік сапарда екені хабарланды. 20 мамырдан бастап ол Миссисипи эскадрильясының VI дивизиясына кірді, бұл дивизия Виксбург пен Арканзас өзені арасындағы аймаққа бекітілді. 23 тамызда Оуэн кеменің корпусының жағдайы нашар екенін, ал 13 қыркүйекте Гибсон кемеде шешек ауруы анықталғанын хабарлады. 1865 жылдың ақпан айында «Мармора» жеті Конфедерация сарбазының капитуляциясын қабылдады, сондай-ақ сол айда USS Cincinnati бронекорабын Луизиана штатының Жаңа Орлеан қаласына сүйемелдеді. 21 ақпанда ол уақытша Батыс шығанақтарын блокадалау эскадрильясына ауыстырылды. 1 сәуірде ол Миссисипи эскадрильясының VI дивизиясына қайтарылды. Сәуірдің соңында «Мармора» Миссисипи өзенінің сол бөліктерін патрульдеуге тағайындалған кемелердің бірі болды, онда Конфедерация президенті Джефферсон Дэвис өзеннен өтуге тырысуы мүмкін деп есептелді. 8 мамырда «Мармора» Наполеон мен Гейнс-Лэндинг арасындағы аймақта патрульдік сапарда екені хабарланды. Соғыс сәуір және мамыр айларында Конфедерацияның жеңілісімен аяқталды, ал 29 мамырда «Мармора» Миссисипи эскадрильясының артық санаған кемелерінің бірі болды. Ол маусым айында Иллинойс штатының Маунд-Сити қаласына жіберілді, онда резервке қойылды. 7 шілдеде қызметтен босатылып, 17 тамыздағы аукционда Д.Д. Баррға 8 650 долларға сатылды. Бұл темір кеме әскери қызметте жүрген кезде 15 107,40 доллар (1865 жылғы 15107,0 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) жөндеуге жұмсалды. Сатылғаннан кейін оның тағдыры белгісіз. Кеме журналынан алынған үзінділер Одақ және Конфедерация теңіз күштерінің ресми жазбаларында басқа кез келген темір кемеге қарағанда көбірек жарияланды; теңіз тарихшысы Майрон Дж. Смит бұл «Мармора» құрастырушылардың сүйікті кемесі болған болуы мүмкін деп болжайды.