Бачalmaс тарихы: құрамы мен өзгерулер

Кіріспе

Bácsalmás (немесе Bačaljmaš; Almasch; ) – Сербияның Воеводина аймағымен шекараға жақын, Бацка (Бач-Кишкун қаулы) аймағындағы Оңтүстік Венгриядағы шағын қала. Халық саны – 7 694 адам.

Тарих

Орта ғасырларда аймақ славян және қалған авар халқының қонысына енген мадьярлардың бақылауына түсті. Орта ғасырлардағы әр түрлі шағын ауылдарда археологиялық дәлелдер табылған. Бұл аймақ 15 ғасырда Янош Хунядидің меншігінде болды. Түріктердің келуімен халық жоғалып кетті және оның орнына Босния мен Хорватияның жағалауынан келген буневцилер келді. Ауылды алғаш рет 1543 жылы Калокса архиепископтығының жазбаларында атаған. 17 ғасырда босниялық францискандар бастаған буневцилердің тұрақты ағыны болды. Соңғы ірі топтың басшылары капитан Маркович пен Видакович болды. Түріктердің Зента шайқасында жеңілгеннен кейін, Бацсалмас Габсбургтердің бақылауына түсті, онда ол Әскери шекараның бір бөлігі болды. 1772 жылы ауылға буневц тілінде Урбарий нысаны берілді, ол халықтың көпшілігін көрсетті. Урбарий 72 буневциден, 11 венгрден, 3 словактан және 2 ромадан тұратын ауылдың жер иелері үшін арналған еді. 1780 жылдары 195 неміс отбасы Габсбургтермен Бацсалмаста қоныстанды, олар 1945 жылға дейін басым көпшілік болып қала берді. Бұл қоныстанушылардың көпшілігі Швабия, Эльзас және Майнцтен келді. Келесі онжылдықта жер гранттары жақын аймақтағы жаңадан асылданған ерлерге – Неметсеги, Коронай және буневц отбасыларына – Антунович, Рудич, Ковачич және Шишковичке берілді. 19 ғасырда қала негізінен Австрия мен Богемияға экспортталатын шарап және астық өндірісінің орталығы болды. Сондай-ақ, ол маңызды теміржол торабына айналды. Нәтижесінде қала гүлденді. Алайда, ол өзінің ауылдық сипатын сақтап қалды, оны қоршаған аймақты қызмет ететін күшті қолөнершілер класымен бірге. 1941 жылы қалада 13 000 адам тұрды, оның үштен екісі неміс (Дунай швабтары) болды. 1945–46 жылдары немістердің көпшілігі қуылды және оларды алмастыру үшін Словакиядан венгрлер әкелінді. 1986 жылы Бацсалмас 8000-нан астам тұрғыны бар қалаға айналды. Кейбір өнеркәсіп орындарының жабылуы мен ауыл шаруашылығындағы реформалар салдарынан қала халқы азайып келеді. Бацсалмас ауыл шаруашылығының төмендеп бара жатқан саласын алмастыруға тырысып жатыр, бірақ балама табу қиын. 1990 жылдардың басында шаруашылық кооперативтері жекешелендірілді, ал жергілікті мемлекеттік шаруашылық үлкен қарыздар жинақтады.

In the Middle Ages, the region came under the control of the Magyars who absorbed the Slavic and the remnant Avar population. There was archaeological evidence found in various small villages in the Middle Ages. The area was under the ownership of János Hunyadi in the 15th century. With the arrival of the Turks, the population disappeared and was at first replaced by Bunjevci who came from Bosnia and the Croatian Littoral. The first mention the village comes from 1543 in the records of the Archbishopric of Kalocsa. In the 17th century, there was a steady influx of Bunjevci under the leadership of the Franciscans from Bosnia. The last major group came under the leadership of captains Marković and Vidaković. With the Turkish defeat at the Battle of Zenta, Bácsalmás came under the control of the Habsburgs where it became a part of the Military Frontier. In 1772, the village received an Urbarium form in the Bunjevac language, which reflected the majority of the population. The Urbarium was for the landowners of the village consisting of 72 Bunjevci , 11 Hungarians, 3 Slovaks and 2 Romani. In the 1780s, 195 German families were settled by the Habsburgs in Bácsalmás who continued to be the overwhelming majority until 1945. Most of these settlers came from Swabia, Alsace and Mainz. In the following decade, land grants were given to newly ennobled men from the immediate region to the Hungarian family of Németszeghy, Koronay, and Bunjevac families of Antunović, Rudić, Kovačić, and Šišković. In the 19th century the town became a centre for wine and grain production which was exported mainly to Austria and Bohemia. It also became an important railroad junction. In effect it became a prosperous community. However, it retained its rural character the whole time with a strong artisan class which served the surrounding region. In 1941, the town had a population of 13,000, two thirds of whom were Germans (Danube Swabians). In 1945–46, the majority of Germans were expelled and Hungarians were brought from Slovakia to replace them. In 1986, Bácsalmás became a town with a population of over 8,000. With the closure of some industries and the reforms in agriculture, the town is losing its population. Bácsalmás is struggling to replace the declining agricultural sector, but alternatives are hard to find. The farming cooperative privatized in the early 1990s and the local state farm accumulated large debts.