Кіріспе

Антарктидадағы жағажай. Болгар жағажайы (Балгарско крайбрежие) – Хурд түбегінің солтүстік бөлігінде, Ливингстон аралының шығысында орналасқан жағалау. Ол Гесперид мүйісінен оңтүстік-батысқа қарай 2,3 шақырымға созылып, солтүстік-шығысқа қарай Перуника мұздығына дейін жетеді және Эмона бекінісінің оңтүстік-шығыс жағалауын құрайды. Жағажай көбінесе төрт құмдақты-тасты жағажайлардан тұрады, олар жергілікті «Гринпис тасы» деп аталатын жартаспен бөлінген. Бұл жартас 6 метр биіктікке жетеді және Гесперид мүйісінен солтүстік-шығысқа қарай 800 метр қашықтықта, сондай-ақ Испан мүйісінен және одан 400 метр шығысқа қарай орналасқан кішкентай, аты жоқ мүйістен де бөліп тұрады. Соңғы жағажай – Перуника мұздығының жартасты бөлігінің астындағы тар жолақ, ол жағалауға тіреледі. Болгар жағажайының үстінен Гесперид төбесі, Песяков төбесі, Синеморец төбесі, Испан қыраты және Белозем төбесінен тұратын бес төбе тізбегі созылып жатыр. Жаз айларында аймақ көбінесе қардан босады және Балқан қарлы даласының солтүстік-батыс беткейінен төгілетін төрт балқыған су ағындарымен кесіліп өтеді. Ағындардың құйылатын жерлері әр жағажайдың батыс шетінде орналасқан. Жергілікті тұрғындар «Базалық жағажай» деп атап жүрген алғашқы жағажайдың бір бөлігін Резовский арнасынан пайдалған Үлкен лагуна алып жатыр. Болгардың Св. Климент Охридский базасына адамдар мен жүк тасымалдау үшін қолданылатын Базалық жағажайға шағын қайықтармен (дингилермен) кіру кейде судың аз тереңдігіне байланысты қиындық тудыруы мүмкін. Бұл аймақ 19 ғасырдың басында Оңтүстік шығанақты және әсіресе жақын орналасқан Джонсон докын жиі мекендейтін ағылшын және американдық терішілеріне белгілі болған, және олар бұл жерге соғып кеткен болуы мүмкін.

Орналасқан жері

Болгар жағажайы 1991 жылы испандық Servicio Geográfico del Ejército қызметімен, бұрынғы британдық, аргентиналық және чилилік карталар негізінде егжей-тегжейлі картаға түсірілді. Болгарияның Болгар жағажайы мен Эмона бекетінің жағалауы 1995 жылдың 8 желтоқсанынан 1996 жылдың 8 ақпанына дейін жүргізілген топографиялық зерттеулердің нәтижесінде, ал Санкт-Климент Охридский базасының аймағы 1996 жылдың 31 қаңтарынан 4 ақпанына дейін жасалған топографиялық зерттеулерден үлкен масштабта картаға түсірілді.

Карталар

Ливингстон аралы: Херд түбегі. 1:25000 масштабты топографиялық карта. Мадрид: Әскери Географиялық қызмет, 1991. (Карта сілтемеленген еңбектің 16-бетінде көрініс тапқан) Л. Л. Иванов. Ливингстон аралы: Орталық-Шығыс аймағы. 1:25000 масштабты топографиялық карта. София: Болгарияның Антарктика жер-атаулары комиссиясы, 1996. Л. Л. Иванов және басқалар. Антарктида: Ливингстон аралы және Гринвич аралы, Оңтүстік Шетланд аралдары. 1:100000 масштабты топографиялық карта. София: Болгарияның Антарктика жер-атаулары комиссиясы, 2005. Л. Л. Иванов. Антарктида: Ливингстон аралы және Гринвич, Роберт, Сноу және Смит аралдары. 1:120000 масштабты топографиялық карта. Троян: Манфред Вёрнер қоры, 2009. Антарктиканың сандық деректер базасы (ADD). Антарктиканың 1:250000 масштабты топографиялық картасы. Антарктика ғылыми зерттеу комитеті (SCAR). 1993 жылдан бері үнемі жаңартылып, толықтырылып келеді. Антарктида, Оңтүстік Шетланд аралдары, Ливингстон аралы: Болгарияның Антарктидалық базасы. 1 және 2-парақтар. 1:2000 масштабты топографиялық карта. Геодезия, картография және кадастр агенттігі, 2016. (болгар тілінде) Л. Л. Иванов. Антарктида: Ливингстон аралы және Смит аралы. 1:100000 масштабты топографиялық карта. Манфред Вёрнер қоры, 2017.