Кіріспе

Филиппиндегі банк 1980 жылы Филиппиндегі алғашқы әмбебап банк атанды, ал 1989 жылы үкімет жекешелендіргеннен кейін магнат Люсио Тан сатып алды. 2013 жылдың 9 ақпанында Tan-ға тиесілі Allied Bank-пен біріккеннен кейін PNB елдегі бесінші ірі жекеменшік отандық банк болып қалыптасты. Қазіргі күні PNB-нің 713 ішкі филиалы және 1400-ден астам банкоматы бар. PNB Азия, Еуропа, Таяу Шығыс және Солтүстік Америкада 70-тен астам шетелдік филиалдары, өкілдіктері, ақша аудару орталықтары және еншілес компанияларына ие.

Алғашқы жылдар

Филиппин Ұлттық Банкі 1916 жылғы 22 шілдеде мемлекеттік меншіктегі банктік мекеме ретінде құрылды. Оның басты міндеті – филиппин өнеркәсібі мен ауыл шаруашылығына қаржылық қызметтер көрсету және үкіметтің экономикалық даму саясатын қолдау болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропада елдің негізгі экспорттық тауарларына – қант, копра, кокос майы, манила жұты және темекіге сұраныс күрт өсті. Алайда, осы тауарларды өндіретін салаларды дамытуға көңіл жеткіліксіз болды, себебі несие алу мүмкіндігі шектеулі еді. Бұл мәселені шешу үшін Филиппиннің вице-губернаторы Хендерсон Мартин және Мигель Куадерно (кейіннен Орталық банк губернаторы) бірлесіп ұлттық банк уставын жасады. 1916 жылғы 4 ақпанда Филиппин заң шығарушы органы 2612 нөміріндегі заңды қабылдады, ол PNB-ді 1 миллион песолық шағын мемлекеттік Ауыл шаруашылығы банкінің орнына құруға мүмкіндік берді. PNB-нің алғашқы бас кеңсесі Манила қаласындағы Санта-Круз ауданындағы, сол кездегі «Филиппиннің Уолл-стриті» атанған Эскольтадағы масондық ғимаратында орналасты. Оның алғашқы президенті – америкалық Генри Паркер Уиллис болды. PNB құрылғаннан кейін филиппиндіктердің өз банкі болды. PNB ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіпке қысқа және ұзақ мерзімді несие беруге уәкілдік алды. Филиппин фермерлері жылына 8%-дан 10%-ға дейін пайызбен несие ала алатын болды. Сондай-ақ, PNB депозиттерді қабылдауға, шетелдік несиелерді ашуға және вексельдерді қайта қаржыландыруға құқылы болды. 1916 жылғы 24 шілдеде PNB Маниладан тыс Ілоило қаласында алғашқы филиалын ашты. 1917 жылы PNB АҚШ-тың Нью-Йорк қаласында алғашқы филиппин емес бөлімшесін ашты. Келесі жылы ол тағы бес ішкі филиал және Қытайдың Шанхай қаласында Филиппиннен тыс жерде тағы бір филиал құрды.

Де-факто орталық банк және ұлттық қазынашылық ретінде

PNB сонымен қатар 1949 жылға дейін Филиппиннің де-факто орталық банкі ретінде қызмет етті. Оған айналымдағы банкноттар шығарудың ерекше құқығы берілді. PNB 1942 жылдың қаңтар айында қысқа мерзімге жұмысын тоқтатты, бірақ келесі айда жапон үкіметінің бақылауымен қайта ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін PNB дереу қайта ашылды және Банко Сентрал нг Филиппиннің банктік бөлімшесінің активтерін иеленді және міндеттемелерін қабылдады. 1949 жылы Орталық банк құрылғаннан кейін, PNB-нің валюталық банкноттар шығару, банк резервтерін сақтау, мемлекеттік қаражаттың жалғыз сақтаушысы және банктік жүйенің клиринг орталығы ретіндегі функциялары тоқтатылды.

ҰБТ инвестициялары

1955 жылы оған акциялар мен облигациялар шығару құқығы берілген инвестициялық банк ретінде жұмыс істеуге рұқсат етілді. 1963 жылы Ұлттық инвестициялық және даму корпорациясын құрды, ол негізінен бизнес-жобаларды ұзақ мерзімді және акционерлік капиталмен қаржыландырумен айналысты. PNB 1966 жылы Эсколтадағы жаңа бас кеңсесіне көшіп, Қиыр Шығыста алғашқы онлайн электрондық деректерді өңдеу жүйесін іске қосты. 1967-1979 жылдар аралығында PNB Лондон, Сингапур, Джакарта, Гонолулу және Амстердам қалаларында кеңселер, сондай-ақ 14 провинциялық филиал ашты. Бұған қоса, доллар аударымдар бағдарламасын да бастады. 1980 жылы PNB елдегі алғашқы универсалды банк болды. Дегенмен, 1980-жылдардың ортасында сенатор Бениньо С. Акиноның қазасынан туындаған экономикалық төмендеу салдарынан қиындықтарға тап болды және 1986 жылы үкіметтен көмек алды. Біраз уақыт бойы банкты президент Фердинанд Маркостың сыныптасы және қант өнеркәсібі монополиясының басшысы Роберто Бенедикто басқарды. Ол сонымен қатар Лос-Анджелестегі Overseas California Bank-тың да иесі болды. 1990 жылы Бенедикто өзіне тағылған қылмыстық рэкет және сөз байласу айыптары алынып тасталуының орнына, банкке қатысты меншік құқығын Филиппин үкіметіне беруге келісті. PNB банкті 10 миллион долларға сатып алып, оны Лос-Анджелестегі Century Bank еншісімен біріктірді.

Жекешелендіру

Жекешелендіру 1989 жылы басталды, онда акцияларының 30 пайызы халыққа ұсынылып, қор биржасында тіркелді. 1992 жылы PNB активтері бойынша алғашқы филиппин банкі болды. Сол жылдың соңында акцияларын тағы бір рет халыққа сату арқылы жекешелендіру жалғасты. 1995 жылы PNB өзінің бас кеңсесін PNB Financial Center, Central Boulevard (қазіргі Diosdado Macapagal Boulevard), Pasay қаласына көшірді. 1996 жылы Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы банктің жаңаға өзгертілген жарғысын және ішкі ережелерін бекітіп, PNB-нің мемлекеттік банк статусынан жеке корпорацияға өзгеруіне келісім берді, мемлекеттік бақылау үлесі 46 пайызға дейін төмендетілді.

21 ғасыр

2000 жылдың басында Lucio Tan Group компаниясы ең ірі жеке меншік акционерге айналды. Бір жылдан кем уақыт ішінде топ банкке шамамен 20 миллиард песо жаңа капитал құйды. 2000 жылдың соңында, PNB үкіметтік шоттардан үлкен сомада ақша шығынына ұшырағанда, үкімет 25 миллиард песо көлемінде қаржылық көмек көрсетті. 2002 жылдың мамырында Филиппин үкіметі мен Лусио Тан үкіметтік қарыздарды акцияларға айырбастау туралы келісімге келді. Бұл келісім үкіметтің үлесін 16 пайыздан 45 пайызға дейін, ал Лусио Танның үлесін 67 пайыздан 45 пайызға дейін төмендетті. Лусио Тан мен үкімет сол жылы бес жыл ішінде олардың біріктірілген үлесінің үштен екі бөлігін сатуға келісті. Сол жылы PNB 40 жастағы Лоренцо В. Танды банк президенті қызметіне тағайындады, ол банк тарихындағы ең жас президент болды. Жоғары басшылықтың «Жақсы банк, жаман банк» стратегиясын ұстанған PNB 2003 жылы 52 миллион песо табыс тапты (бұрын хабарланған көрсеткіштен, Жалпы қабылданған есептік принциптердегі өзгерістерге байланысты қайта есептелген). Банк бұл жетістігін қайталап, 2004 жылдың соңында да табыс туралы хабарлады. 2005 жылдың тамызында PNB толық жекешелендірілді. Филиппин үкіметі мен Lucio Tan Group компаниясының PNB-дегі 67 пайыздық үлесін бірлесіп сату 2005 жылдың үшінші тоқсанында аяқталды. Lucio Tan Group бәсекелес ұсынған акция бағасын теңестіру құқығын пайдаланып, үкіметке тиесілі акцияларды сатып алды. Сатудың аяқталуы PNB-нің франшизалық және операциялық бәсекеге қабілеттілігін арттыруы күтілуде. Толық жекешелендірілгеніне қарамастан, PNB 2007 жылдың 3 мамырына дейін мемлекеттік депозиттік банк ретінде жұмыс істеді. PNB АҚШ, Канада, Англия, Испания, Нидерланды, Франция, Германия, Австрия, Италия, Гонконг, Жапония, Сингапур, Малайзия және Таяу Шығыс елдерінде ақша аударымдары орталықтарына ие. PNB сонымен қатар PNB Global Filipino Money Card арқылы шетелдегі филиппиндік жұмысшыларға бағытталған маркетингтік шараларын күшейтті. PNB-нің банк қызметін толықтыратын еншілес компанияларына PNB General Insurers (өмірді сақтандыру компаниясы емес), PNB Capital (инвестициялық банк), PNB Securities (қор брокерлік компаниясы) және PNB Forex (валюталық операциялармен айналысатын компания) жатады. Сонымен қатар, PNB Japan Leasing Corp-та басым үлеске ие. PNB клиенттерінің өмірді сақтандыру қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін Beneficial PNB Life компаниясындағы үлесі зор.

Allied Banking Corporation компаниясымен бірігу

2007 жылдың 7 желтоқсанында Филиппиннің Жоғарғы соты Лусио Танның компанияларын мемлекеттік тәркілеу туралы сот шешімін жоққа шығарды: «Шынында да, үміткердің (үкіметтің) тәркілеу бұйрықтары жарамсыз және заңдық күші жоқ екендігіне ешқандай күмән жоқ». Бұл маңызды шешім PNB мен Танның Allied Banking Corporation арасындағы жоспарланған бірігуді бастады. ATR Kim Eng Securities зерттеу бөлімінің жетекшісі Эдгар Банкод біріктірілген банктың Metrobank, Banco de Oro және Филиппин аралдары банкінен кейін елдегі төртінші ірі банк болады деп мәлімдеді. 2007 жылдың 12 желтоқсанында PNB және Allied Bank ресми түрде 2008 жылдың басында екі банк бірігетінін растады. 2009 жылдың тамызында PNB және Allied Bank келесі алты-тоғыз айдың ішінде бірігуді аяқтауды жоспарлаған, содан кейін соңғысы Калифорниядағы Oceanic Bank-тағы 28% үлесін сатуға тиіс болды. 2010 жылдың 7 шілдесінде бірігуге кедергі келтіріп тұрған соңғы мәселе шешілді, себебі соңғысы Калифорниядағы банктегі аз үлесіне сатып алушы тапты. Бұл қадам бірігуге жол ашты. 2013 жылдың 9 ақпанында PNB–Allied Bank бірігуі аяқталды, Филиппин Ұлттық Банкі сақталған бренд ретінде танылды. Біріктірілген банк елдегі төртінші ірі жеке меншік банкіне айналды. Тарриела біріктірілген банк төрағасы, ал Миер бас атқарушы директор болды. Миер 2014 жылдың 27 мамырында зейнеткерлікке шыққанға дейін бас атқарушы директор болып қызмет етті; Миердің орнына Рейнальдо Макланг президент және бас директор болып тағайындалды. Макланг 2018 жылдың 15 қарашасында зейнеткерлікке шыққанға дейін президент және бас директор қызметін атқарды. Жозе "Вик" Велосо 2018 жылдың 16 қарашасынан 2022 жылдың 5 шілдесіне дейін президент және бас директор болды, содан кейін жаңа президент Фердинанд "Бонгбонг" Маркос кіші тағайындағаннан кейін Мемлекеттік қызмет сақтандыру жүйесін (GSIS) басқаруға өтті. Оның орнына Флоридо П. Касуэла 2023 жылдың 25 сәуірінен бастап қызметке кірді.

Қызметкерлер одағы

Жапонияда PNB Токио бөлімшесінің қызметкерлерін Tozen кәсіподағы өкілдік етеді.