Кіріспе

Шыдамдылық сынағы

"Қатты жігіт" жарысы – әлемдегі ең қиын бір күндік өмір сүру сынағы деп есептелетін шыдамдылық сынағы. Алғаш рет 1987 жылы өткізіліп, Билли Уилсон "Мысық мырза" деген атпен ұйымдастырған бұл жарыс Англияның Стаффордшир округіндегі Пертон ауылындағы 600 акр (2,42 шаршы километр) жерді алып жатқан фермада өтеді. Бұл жарыс "дүниедегі ең қиын жарыс" деп сипатталған, мұнда әдеттегі жылы қатысушылардың үштен бірі финиш сызығына жетпей қалады. 27 жыл бойы қысқы жарыс өткізілгеннен кейін, Уилсон оның өте қатаң талаптарына сай келіп, ешкімнің жарыс жолын толық аяқтамағанын мәлімдеді. Жарыс және оның жазғы нұсқасы тарихында екі қайғылы оқиға болған. Қаңтардың соңында, көбінесе суық қыс айларында өтетін "Қатты жігіт" жарысы 9 мильден асатын (2016 жылы шамамен 15 километр) қашықтықты қамтиды. Ол кросс-кантри жүгіруден тұрады, онда көптеген (2016 жылы тоғыз) 50 метрлік слаломмен төбеден төмен, 6 фут терең саз бен суға толы арықтардан (Сомма шайқасына ұқсас), бұтақтардан секіруден және содан кейін кедергілерден өтуден тұрады. Бұл жарыс әлемдегі басқа қолжетімді жарыстарға қарағанда қиынға соғады, онда мұздай су тоғандарының үстінен, астынан және арқылы, өрт орнынан, арқан көпірлерден, торлардан және т.б. (төмендегі егжей-тегжейлі мәліметтерді қараңыз) 25-тен астам кедергі бар. Ұйымдастырушылар жарысқа қатысу тікенді сымға, кесулерге, сызаттарға, күйіктерге, сусыздануға, гипотермияға, биіктік қорқынышына, тарыққан орынға, электр тогына, соққыларға, бұлшық еттердің жыртылуына, буындардың шығуына және сүйектердің сынуына әкелуі мүмкін екенін айтады. Жарыс жолы жыл сайын өзгеріп отырса да, оның құрамында су басқан туннельдер арқылы 40 фут (12,2 метр) сүзу, өрт орнынан өткізілген тақтайшалармен тепе-теңдікті сақтау және көктемгі суға батып, жарты мильдей жүзу сияқты элементтер бар. Көптеген биік ағаш мұнаралар бар, олардың ең биігі – 50 фут биіктіктегі Бранденбург қақпасы. Жауынгер киімдерін киген маршалдар, жауынгерлік машинадан оқ атып, жарылғыш жарықшақтар мен түтін бомбаларын қатысушылардың үстінен өткізеді, олар тікұшақпен бекітілген 70 метрлік тікенді сымның астынан өтеді. 2000 жылға дейін кейбір қатысушылар жарысқа ауыр ағаш кресттерді алып қатысқан. Кіру ақысы 75 фунттан басталады және жарысқа жақындаған сайын белгілі бір күндері өседі, сондықтан жарысқа кешірек тіркелгендер көбірек төлейді. Қатысушылар 16 жасқа толу керек. Бұл шараға әдетте 5000-ға дейін қатысушы келеді, олардың көпшілігі АҚШ, Франция, Германия және әлемнің басқа елдерінен болады. Қатысу алдында қатысушылар көптеген тәуекелдерді мойындайтын және ұйымдастырушылар жарақат алған жағдайда оларды кез келген заңдық жауапкершіліктен босатады деп мәлімдейтін "өлім кепіліне" қол қоюы керек. Алғашқы медициналық көмек көрсетуді дәрігерлер, фельдшерлер, медбикелер және Сент-Джон жедел жәрдем қызметінің 60 алғашқы медициналық көмекшісі жүзеге асырады. 2017 жылғы жарыстан кейін бір жылдық үзілістен кейін, осы кезеңде дәстүрлі "Қатты жігіт" жолында "Мысық мырза шаралары" деген атпен үш жарыс өткізілді (бірақ маршруттар мен қашықтықтар өзгертілді), 2018 жылдың ақпан айында қысқы "Саз шайқасы" түсіріліп, кейіннен BBC Two телеарнасында корпорацияның Спорттық көмек бағдарламасы аясында көрсетілді; ол төрт атақты адамның "Қатты жігіт" жарысына қатысу үшін жаттығулары мен оны аяқтауға тырысуларын көрсетті. Кейін "Қатты жігіт" штаб-пәтері бастапқы форматта және атауларда "Құрлышін" және "Қатты жігіт" жарыстарын қайта бастайтынын жариялады, ол жыл сайын жалғасып келеді.

Өлім-жітім және жарақат алу

2000 жылы Лестерширден келген Майкл Грин жарыстың ортасында құлап, кейін ауруханада қайтыс болды, дененің қатты суынуынан туған ауыр жүрек шабуылынан болған деген хабар бар. Грин 44 жаста еді. Уилсонның сөзінше, бұл 15 жыл ішіндегі алғашқы қаза болды. Осы оқиғада алған басқа жарақаттар да жиі кездеседі. Жергілікті газеттерде хабарланғандай, 2009 жылғы жарыста бір қатысушы мойны сынған, екіншісі шанасы сынған, үшіншісі кіндік сүйегі сынған, ал ондаған сүйектер сынып немесе орын аударған, ал 600 жүгіруші, оның ішінде жеңімпаз да, суынудан зардап шеккен.

Қарақалпақ жауынгері

Nettle Warrior - бұл Tough Guy-дың жазғы нұсқасы, алғаш рет 1998 жылы өткізілді және әдетте шілде айының соңында ұйымдастырылады. Бағыты негізінен Tough Guy-мен ұқсас болғанымен, көзге түсетін айырмашылықтар бар. Nettle Warrior ұйымдастырушылар "Қырғын алаңдары" деп атаған аймақтың екі айналымын, сондай-ақ "Көл" кедерісінің бір бөлігі ретінде ағаш көтеруді және салмен жүзуді қамтиды.

Билли Уилсон

"Тырыс жігіт" жарысын ұйымдастыруға кіріспес бұрын, Билли Уилсон жол жүгіру жарыстарын жоғары деңгейде ұйымдастырушы және кейде ерекше мінезді қатысушы ретінде танымал болды. Оның ең әйгілі қатысуларының бірі – 1981 жылы өткен алғашқы Лондон марафонына пантомима жылқысының киімін киіп қатысып, Теттенхолл жылқы қорыштарына қаржы жинауы болды. Бұл қорыш "Тырыс жігіт" жарысының негізгі күтушісі. Бұрынғы Гренадер гвардиясының британдық армиядағы әскери қызметшісі Уилсонның алғашқы спорттық жетістіктері велосипедші ретінде болды, бірақ Альдерсли трассасындағы апаттан кейін оның мансабы тоқталды. Уилсон 1980-жылдары Ұлыбританиядағы жүгіру бумын дамытуға үлес қосты, Вулвергемптон Road Runners клубын құруға көмектесті және оның төрағасы болды. 1982 жылдан 1987 жылға дейін ол жыл сайынғы Вулвергемптон марафоны мен жартылай марафонын ұйымдастырды. Жолдағы аяқ жарақаттары мен көлік қозғалысының артуы Вильсонды өзінің жерінде өткізілетін, өте табысты жолдан тыс жарыстарға көшуге итерді, мұндай шаралардың бірінен әдетте 170 000 фунт стерлинг жиналатын.

Қатты жігіт / Қалқанша жауынгер

Жарыс кросс-контриден тұрады, содан кейін "Қойғыштар" деп аталатын кедергілер жолы өтеді. Кедергілер сипаттамасы:

Өлшеуіш өрісі – 6 мильдік кросс-контри жүгіру.
Слалом – таудан жоғары және төмен жүгіру.
Гурха Гранд-Нэшнл – қоршаулар, арықтар мен секіргіштерден тұратын кедергілер, жүкті көтеруге арналған жүк желісімен бірге.
The Tiger (одан кейін Sting in the Tail) – 40 футтық A фрейм, ілінген электр кабельдер арқылы өту және тағы 40 футтық A фрейм.
K1 эстафеталық көпір – Бұл дәстүрлі түрде су ішу орны.
K2 Колдиц қабырғалары – үш қабырға, биіктігі 2, 3 және 4 метр.
K3 Бегемот – 30 фут биіктіктегі төрт платформа, олардың арасында арқандар созылған.
K4 Сома шайқасы – От, су астындағы тікенді сымдар, Күкірт қорқынышы.
K5 Отты шұңқырлар – лайлы су арықтарынан кейін күйген сабан шөптері.
K6 Тендерден жасалған дөңгелектерден жасалған тығырық – шиналардан жасалған туннельдер.
K7 Swamp – тізеге дейін лайда бату, ең күшті адамды да соратын вакууммен.
K8 Вьетконг азаптау камерасы – Вьетконгтың Сайгон қорқынышы сияқты туннельдер.
K9 Sky Walk & Paradise Climb – көлдің үстінде ілінген арқандарға апаратын жүк желісі.
K10 Splosh Pool – тақтамен жүрудің имитациясы.
K11 Су асты туннелі – үш бағанаға тұншығып, су асты туннеліне кіру.
K12 Бранденбург қақпасы – 40 фут тік қабырғаға көтерілу.
K13 Deux Chevaux аралы.
K14 Өлім құлдырауы – көлдің үстінде созылған ағаш тақтайлар.
K15 Иса көпірі – ағаштан жасалған бөшкелер мен тақтайлардан жасалған көпір.
K16 Dans Deceiver – тік жүк желісі, содан кейін төмен қарайтын жүк желісі.
K17 Dragon Pools – бассейнге созылған арқандар сериясы.
K18 Gladiatough Colloseum – 500 метрлік 8 пішінді, өзара байланысқан Spartacus Jousting.
K19 Stalag Escape – 20 футтық лайда жорғалау, тікенді сымның астынан өту.
K20 Tire Torture – кездейсоқ орналастырылған шиналардың жолы.
K21 Жаяу жүргіншілер көпірі.
K22 The Anaconda – ілінген электр сымдары бар үлкен бетон құбырлар сериясы.
K23 Viagra Falls – ілінген электр балықтарының астындағы тік лайлы төбеден сырғанау.
K25 Азаптау камерасы – қараңғы туннель, жартылай су басқан және асылған таяқтар мен электр кабельдерімен толтырылған.

Медиа

2010 жылдың қаңтар айында CBBC "Менің өмірім" сериалын эфирге шығарды. "Қиын балалар" атты бірінші бөлімде 11-12 жастағы ұлдар кедергілер жолынан өтеді. Үш ұл осы жолды еңсеруге аса ниетті және олар өздерінің жеке тарихтарын айтады. Фильм алғаш рет 2010 жылдың 20 ақпанында BBC1 арнасында "Менің өмірім" сериалының бөлігі ретінде көрсетілді және оны Indus Films компаниясы Film Tank компаниясымен бірлесіп түсірді.

2010 жылдың 13 қазанында "Bam's World Domination" бағдарламасында Bam Margera, Ryan Dunn және скейтбордист Tim O’Connor жарысқа қатысты. 2017-2018 жылдар аралығында Mr Mouse Events ұйымдастырған "Mudathon" түсіріліп, BBC Two арнасында корпорацияның Sports Relief кестесінің бөлігі ретінде көрсетілді. Төрт белгілі адам – Les Dennis, Tameka Empson, Susannah Constantine және Miles Jupp – он апта бойы өздерін "қалпына келтіруге" дайындады, бұл 2018 жылдың ақпан айында "Қиын жігіт" кедергілер жолынан өту әрекетімен аяқталды.