Кіріспе

Индра Нуйи (туған күні: 28 қазан, 1955 жыл) – Үндістанда туған американдық бизнес-жүргізуші, 2006 жылдан 2018 жылға дейін PepsiCo компаниясының төрағасы және бас атқарушы директоры (CEO) қызметін атқарған. Ол әлемдегі ең ықпалды 100 әйелдің қатарында тұрақты түрде саналады. 2014 жылы Forbes журналының «Әлемдегі ең ықпалды 100 әйел» тізімінде 13-орынды иеленді, ал 2015 және 2017 жылдары Fortune тізімінде ең ықпалды әйелдердің екінші орынында болды. Қазіргі таңда Amazon және Халықаралық крикет кеңесінің директорлар кеңесіне кіреді.

Ерте өмір

Нуи 1955 жылғы 28 қазанда Үндістанның Тамил Наду штатындағы Мадраста (қазір Ченнаи) тамил индуист отбасында дүниеге келген. Нуи Т. Нагардағы Holy Angels Anglo Indian Higher Secondary School мектебінде білім алған. Нуидің анасы үй шаруасымен айналысқан. Өзі формальды білімі болмаса да, анасы кешкі ас кезінде қыздарының өзіне сенімділігін арттыратын жаңа стратегиялық ойындар ойлап тапқан. Нуи мен оның әпкесі 8-11 жасқа толғанда, анасы оларға президент немесе премьер-министр болған жағдайда не істейтіні туралы сөз жазуды тапсырды. Оның әкесінің әкесі, беделді судья, осы сенімді күшейтті. Егер ол тапсырманы толық орындамаса, ол қағазға "Мен жалған айтпаймын" деп 200 рет жазуға міндеттейтін.

Білім

Оқуын аяқтаған кезде Нуи музыкалық топта гитара тартып, крикет спортында өте жақсы нәтижелер көрсетті. 1978 жылы Нуи Йель университетінің Менеджмент мектебіне қабылданды және АҚШ-қа көшіп барды, онда 1980 жылы мемлекеттік және жеке басқару саласында магистр дәрежесін алды. 1980 жылы Нуи Бостон Консалтинг Группына (BCG) стратегиялық консультант ретінде жұмысқа орналасты, содан кейін Motorola компаниясында корпоративтік стратегия және жоспарлау вице-президенті және директоры қызметін атқарды.

PepsiCo компаниясы

Нұйи 1994 жылы PepsiCo компаниясына қосылды, ал 2006 жылы Стивен Рейнемундты алмастырып, PepsiCo тарихындағы бесінші бас директор болып тағайындалды. Бас директор болғанға дейін ол 2001 жылдан бастап президент және бас қаржы директоры қызметін атқарды, сондай-ақ PepsiCo директорлар кеңесінің мүшесі болды. 2000 жылдың ақпан айынан 2001 жылдың сәуір айына дейін Нұйи PepsiCo компаниясының аға вице-президенті және бас қаржы директоры болды. 1996 жылдан 2000 жылға дейін ол корпоративтік стратегия және даму жөніндегі аға вице-президент, ал 1994 жылдан 1996 жылға дейін стратегиялық жоспарлау жөніндегі аға вице-президент болып жұмыс істеді. Нұйи он жылдан астам уақыт бойы компанияның жаһандық стратегиясын басқарды және PepsiCo-ның қайта құрылымдалуына жетекшілік етті, соның ішінде 1997 жылы Tricon компаниясын сатуды жүзеге асырды, қазір ол Yum! Brands деп белгілі. Tricon Pizza Hut, KFC және Taco Bell сияқты компанияларды біріктірді. Осы сатудан түскен қаржылық пайда компанияға акцияларын қайта сатып алу стратегиясын жеделдетуге және акционерлердің наразылығын тудырмастан болашақтағы сатып алуларға көбірек мүмкіндік беруге мүмкіндік берді. Нұйи 1998 жылы Tropicana компаниясын сатып алуға және 2001 жылы Gatorade компаниясын қоса алған Quaker Oats компаниясымен бірігуге де жетекшілік етті. 3,3 миллиард долларлық Tropicana сатып алуы бастапқыда PepsiCo басшылары мен Wall Street сарапшыларының қарсылығына тап болды. Quaker Oats компаниясының Gatorade компаниясына ие болуы PepsiCo үшін стратегиялық қадам болды, себебі Gatorade сол кезде спорттық сусындар сатудың 80% құрады. Tropicana сатып алу сияқты, бұл стратегиялық қадам PepsiCo-ға Powerade иесі Coca-Cola компаниясына қарсы ықпал етуге мүмкіндік берді, Powerade спорттық сусындар сегментінде екінші орында тұрды. PepsiCo-ның жылдық таза табысы 2,7 миллиард доллардан 6,5 миллиард долларға дейін өсті. Нұйи 2007 және 2008 жылдары Wall Street Journal журналының "Күзететін 50 әйел" тізіміне енді, сондай-ақ 2007 және 2008 жылдары Times журналының "Әлемдегі ең ықпалды 100 адам" тізіміне кірді. Forbes журналы 2008 жылы оны әлемдегі ең қуатты әйелдердің үшінші орнына қойды. 2014 жылы Forbes оны 13-орынға орналастырды. 2015 жылы Fortune журналының "Ең қуатты әйелдер" тізімінде Нұйи екінші орынды иеленді. Нұйидің PepsiCo-ны қайта бағыттау стратегиясы, "Мақсатты орындау" деп аталатын бұл стратегия, үлкен табысқа жетті және ұзақ мерзімді өсуді қамтамасыз етті, сонымен қатар қоғам мен қоршаған ортаға оң әсер етті. Ол PepsiCo өнімдерін үш санатқа бөлді: "құмарлық үшін" (мысалы, картоп чиптері және газдалған сусындар), "денсаулық үшін жақсы" (диеталық немесе аздаған майлы тағамдар мен сусындардың нұсқалары) және "денсаулыққа пайдалы" (мысалы, кебек). Оның бастамасы жеткілікті қаржымен қолдау көрсетілді. Ол корпоративтік шығындарды зиянды тағамдардан алып, денсаулыққа пайдалы баламаларға бағыттап, тіпті "құмарлық" өнімдерінің де пайдалылығын арттыруға ұмтылды. 2015 жылы Нұйи Diet Pepsi-ден аспартамды алып тастады. "Мақсатты орындаудың" үшінші құрамы жұмыскерлерді компанияда қалуға ынталандыратын корпоративтік мәдениетті құруды қамтыды. Мысалы, Нұйи басшылық командасының ата-аналарына хат жазып, олардың үйлеріне барып, жеке байланыс орнатты. Бір кезде PepsiCo компаниясы өз атауын өзгертіп, өзінің танымал кока-кола сусындасынан бас тартуды қарастырды, бірақ денсаулықты жақсартуға бағытталған жұмыстар сәтсіз аяқталды. 2018 жылдың 6 тамызында Нұйи бас директорлық қызметінен кетті, ал 3 қазан күні оның орнына 22 жылдық тәжірибесі бар Рамон Лагуарта бас директор болып тағайындалды, сондай-ақ ол директорлар кеңесінің мүшесі болды. Алайда, Нұйи 2019 жылдың басына дейін компания төрағасы болып қызмет етті. Оның басқаруы кезінде компанияның сату көлемі 80%-ға өсті. Нұйи 12 жыл бас директор болып жұмыс істеді, бұл Equilar зерттеуіне сәйкес, ірі компаниялардағы бас директорлардың орташа мерзімінен 7 жылға артық.

Коннектикут штатының мемлекеттік қызметі

2019 жылы Нуи Коннектикут штатының Экономикалық және қоғамдық даму департаментімен мемлекеттік-жекеменшік серіктестігінде құрылған, жаңа Коннектикут экономикалық ресурстар орталығының кодиректоры болды. Ол штаттың жаңа экономикалық даму стратегиясын әзірлеуге көмектеседі. Нуи Коннектикут штатының тұрғыны және Коннектикут губернаторы Нед Ламонттың Йель университетінің SOM бағдарламасындағы сыныптасы. 2020 жылдың сәуір айында Нуи, Йель университетінің эпидемиологы доктор Альберт Комен бірге, COVID-19 шектеулерін сақтықпен жеңілдетуді жоспарлап жатқан алты штаттан тұратын жұмыс тобында Коннектикут штатын өкілдік ететіні жарияланды. Нуи мен Ко Коннектикутты қайта ашу жөніндегі кеңесшіл топтың тең төрағалары болады. Сондай-ақ Нуи Коннектикут штатындағы AdvanceCT коммерциялық емес ұйымының тең төрағасы болып табылады.

Ақы төлеу

2011 жылы PepsiCo бас директоры болған кезде Нуии 17 миллион доллар табыс тапқан, оның ішінде 1,9 миллион доллар негізгі жалақы, 2,5 миллион доллар ақшалай бонус, 3 миллион доллар зейнетақы құны және кейінге қалдырылған сыйақыдан тұрған. 2014 жылы оның жалпы төлемақысы 19 087 832 долларға жеткен, оның ішінде 5,5 миллион доллар акциялар.