Кіріспе
SNCF BB 15000 классы – 1971 және 1978 жылдар аралығында Alstom және MTE компаниялары құраған 25 кВ 50 Гц айныма тогымен жұмыс жасайтын локомотивтер класы. Бастапқыда 65 локомотивтен тұрған бұл класс, 2007 жылы LGV Est желісі іске қосылғанға дейін Францияның барлық 25 кВ желісінде кеңінен пайдаланылды, содан кейін TGV пойыздарымен ауыстырылды.
The SNCF class BB 15000 is a class of 25 kV 50 Hz electric locomotives built by Alstom and MTE between 1971 and 1978. Initially 65 locomotives strong, the class was widely deployed on the whole French 25 kV network before being replaced by TGV trains when the LGV Est went into service in 2007.
Тарих
1960 жылдардың ортасында SNCF екі түрлі тоқпен жұмыс істейтін жаңа типтегі электр локомотивтерін іздеді. Тиристор технологиясы қарқынды дамығандықтан, SNCF жаңа технологияны локомотивтердің жаңа сериясында пайдалануға шешім қабылдады, кейіннен бұл локомотивтер Nez Cassés (Пауль Арзенстің кабина дизайнына байланысты «Бұзық Мұрын» деп аталды) немесе BB 4400 кВт деп белгілі болды. Таза айнымалы токпен жұмыс істейтін локомотивтерге қажеттілік артық болғандықтан, SNCF 1968 жылы бес локомотивке алғашқы тапсырыс берді. 1969 жылы 10 локомотивтен екінші тапсырыс, ал 1970 жылы тағы 10 локомотивтен үшінші тапсырыс жасалды. Қалған 40 локомотивке 1973 жылы тапсырыс берілді. Бірінші бес локомотив 1971 жылы жалпы жасыл түстің «Мауриен» бояуымен жеткізілді. Ал қалғандары 1973-1978 жылдар аралығында TEE Arzens-тің ерекше бояуымен боялды. Бастапқыда BB16000 локомотивтерін шығыс және солтүстік-шығыс бағыттарында қолдау үшін арналған, кейбір учаскелерде жоғары жылдамдық көтерілгеннен кейін (100 км/сағ), BB15000 сериясы солтүстік және солтүстік-шығыс желілеріндегі ең маңызды локомотивтерге айналды.
1970 жылдар - 2007 жылдар
1971 жылы Париж-Эпернай магистральдық желісінде сынақтан өткеннен кейін, олар 1972 жылдан бастап жолаушылар тасымалына қолданыла бастады. Олар негізінен солтүстік-шығыс желісінде жұмыс істеді, онда ұлттық TEE пойыздары Клебер мен Станислас сияқты барлық маңызды жолаушылар пойыздарын тартты. Кейбір бағыттар солтүстік-батысқа дейін созылды, Лилль, Кале және Бельгия шекарасындағы Кевьиге дейін қызмет көрсетілді. 1970-ші және 1980-ші жылдарда қызметтер тұрақты болды, бірақ 1993 жылы Ligne a Grande Vitesse Nord ашылуы BB 15000 локомотивтерінің қызметтерін екі жүзді BB 26000 локомотивтеріне немесе TGV пойыздарына ауыстыруға алып келді. Дегенмен, BB 15000 локомотивтері солтүстік-шығыста маңыздылығын сақтап, 2003 жылдан 2005 жылдың ортасына дейін Париж мен Страсбург арасындағы Corail Téoz пойыздарын тартты. Содан кейін локомотивпен жүретін қызметтердің жартысы TGV пойыздарына ауыстырылды, бірақ олар классикалық желіде жүруін жалғастырды. 2006 жылдың ортасында қалғандары да TGV қызметтеріне көшті, нәтижесінде Лотрингия және Эльзас аймақтарына арналған бірнеше TER пойыздары және Базель мен Брюссель (Люксембургте локомотив алмастырылатын) немесе Париж мен Франкфурт (Страсбургте локомотив алмастырылатын) арасындағы EuroCity пойыздары ғана қалды. LGV Est желісінің 2007 жылдың маусым айында жартылай ашылуы Париж мен солтүстік-шығыс аймақтары арасындағы классикалық локомотивпен жүретін Intercity пойыздарының тоқтатылуын білдірді, бұл BB 15000 локомотивтерінің маңыздылығын осы аймақта айтарлықтай төмендетті.
Технология
Локомотивтің корпусы "Нез Кассе" ("бұзылған мұрын") отбасының басқа мүшелерімен (BB7200, BB22200) ортақ және монокок типті. Кабина орналасуы BB7200 және BB22200 серияларымен ортақ, сондай-ақ 1960-шы жылдардағы SNCF локомотивтерінің кабиналарымен көптеген ұқсастықтарды бөліседі. Бұл модельдер қатарында алғаш рет VI ("Vitesse Imposée") круиздік басқару жүйесі енгізілді, ол 1971 жылдан кейін шығарылған барлық SNCF локомотивтерінде стандартты болып табылады. Электр жабдығы бір пантографтан (AM18U типі) тұрады, ол желіден 25 кВ қуат жинайды. Кернеуді шамамен 1500 В айнымалы токқа (АС) төмендету үшін трансформатор қолданылады, ал тиристорлармен басқарылатын түзетуші оны тұрақты токқа (DC) түрлендіреді, содан кейін тягалық моторларға жіберіледі. Тежегіш жүйе пневматикалық, электропневматикалық, регенеративтік және динамикалық тежегіштерден құралған. Бір моторлы доңғалақ жұбы BB67400 локомотивтерінің Y217 доңғалақ жұбынан алынған, олар біріншілік (серіппелі) және екіншілік ("сэндвич" типті) амортизациялық жүйелермен жабдықталған. Локомотивтердің сенімділігі жоғары, кейбір локомотивтер 10 000 000 км-ден асып, 1 миллион километрге 2 ақаудан кем тіркелген, бұл көрсеткіш басқа еуропалық локомотивтерде кездеспейді.
Модельдер
Бұл локомотив H0 масштабында Jouef, Lima, LS Models, Märklin және Roco фирмаларымен қайта өндірілді. Бұл локомотив N масштабында Fleischmann және Minitrix фирмаларымен қайта өндірілді.