Кіріспе
SNCF BB 16000 – MTE компаниясы шығарған 25 кВ 50 Гц айнымалы токпен жұмыс жасайтын локомотивтер класы. Олар BB 9200 локомотивтерінің айнымалы токқа арналған нұсқасы.
Сипаттама
62 локомотивтен тұратын бұл топ 1958 жылы Солтүстік-Шығыс желісін 25 кВ 50 Гц жиілікті, бір фазалы катенерлік жүйеде жұмыс істей алатын жоғары жылдамдықты локомотивтермен жабдықтау мақсатында тапсырыс берілді. Олар BB Jacquemin деп аталған локомотивтер отбасының бір бөлігі болып табылады, олардың BB 9200 үлгілері 1,5 кВ тұрақты токпен жұмыс істеуге арналған алғашқы нұсқалары еді және BB 9001, 9002 және BB 9003–9004 прототиптерінде жүргізілген жылдамдық сынақтарының нәтижелері негізінде әзірленді. BB 16000 локомотивін әзірлеу барысында AM 11 бір қолды пантографтарының жұмысын тексеру үшін сынақ жүргізілімдері жасалды.
Дизайн
Электр қуаты жабдықтары Jacquemin тұжырымдамаларын қолданатын алғашқы машиналардан тікелей алынған, BB 12000: 25 кВ / 15 кВ автотрансформаторы, қосалқы трансформаторы және тарту трансформаторы, жалынды диодтары бар түзетушілер, кейінірек кремний диодтарымен алмастырылған, және тегістеуші шкoк, 4 тарту моторларының индукторларындағы шант кедергілері және қонақ үйді қуаттандыру үшін Arno үш фазалы конвертері. Қызықты жақсарту BB 12000 локомотивтерінде қолданылатын механикалық білік басқару құрылғыларын Jeumont Heidmann сервомоторларымен ауыстыруға қатысты. Алғашқы 34 BB 16000 локомотивтері AM 11 бір қолды пантограф үшін уақытша тірекке ие болды, бұл BB 9400 локомотивіне ұқсас, бірақ бір фазалы машинаға арналған оқшаулағыштар әртүрлі болды. BB 16035-тен бастап BB 16500 локомотивтерінде қолданылатын жаңа күшейтілген тірек орнатылды. BB 16001-ден BB 16051-ге дейінгі локомотивтер алғашқы 21 BB 9200 локомотивтеріне ұқсас корпуспен, қысқа жалюзилермен жеткізілді. BB 16052-ден бастап жалюзилер ұзартылды. Екі кіші серияның арасында салмақ және электр жабдықтарына қатысты шағын айырмашылықтар болды. BB 16012 локомотивіне жаңа кремний диодты түзету блоктарын сынау үшін уақытша орнатылған қосымша желдеткіш жалюзилер қосылды. Бұл жалюзилер сынақтар аяқталғаннан кейін сақталды. BB 16050 локомотиві – Corail компаниясына бөлінген, бірақ ешқашан Corail ливреясын кимеген түрткіш-тартушы құрылғысы бар локомотив. Ол 1970 жылдардың ортасындағы жасыл түсті ливреясында болған кезде басқару кабельдерімен және жабдықтарымен жабдықталды және сол түсте сақталды. Кластың 15 локомотиві VB2N вагондарымен түрткіш-тартушы режимінде жұмыс істеу үшін BB 16100 класына түрлендірілді.
Қызмет тарихы
BB 16000-дар ұзақ жылғы қызметтері барысында солтүстік, шығыс және солтүстік-батыс желілеріндегі жылдам және экспресс пойыздардың көп бөлігін тартты. 25 кВ электрлендірудің дамуымен, олар TEE пойыздарынан бастап, аймақаралық пойыздарға және кейбір жылдам жүк пойыздарына дейін қызмет көрсетудегі бу локомотивтерін жылдам алмастырды. Олардың әмбебаптығы, беріктігі және өнімділігі сыныптың кейбір локомотивтеріне 53 жылдан астам қызмет етуге және одан да көп қашықтыққа жүруге мүмкіндік берді, бұл ерекше жағдай болып саналады. BB 15000, BB 22200, BB 26000 сыныптарының жаңа және қуатты локомотивтерінің пайда болуы олардың маңыздылығын төмендетпеді, себебі олар әлі де қажеттіліктерді толыққанды қанағаттандыратын. 2007 жылы LGV Est желісінің пайдалануға берілуімен, тасымалдау ұсынысы TGV пойыздарына қайта бағытталды, көптеген локомотивтер босатылып, жұмыс кестесін қайта ұйымдастыру қажет болды. Көптеген BB 15000 локомотивтері Страсбургтен Ашереге, Париж Норд және Париж Сен-Лазар станцияларынан Corail және TER қызметтерін жүзеге асыру үшін ауыстырылды. Олардың кейбіреулері итермелеу-түсіру режимінде жұмыс істеу үшін модификацияланды, бұл бұрын қолданылған BB 16100 сыныптарының қызметтен алынуына және BB 16000 локомотивтерін пайдаланудың азаюына әкелді. BB 16061 2010 жылдың 13 наурызында Париж-Ле-Хавр бағытындағы пойызды тартқан соң Париж Сен-Лазарға соңғы рейс жасады. Әлі де Ашере депосы басқаратын бұл сынып, BB 15000 және BB 22200 локомотивтерімен бірдей кестелер бойынша Corail Intercités (CIC) қызметтерін жүзеге асыру үшін Париж Ла Шапельге бекітілді. Сыныптың локомотивтері 2009 және 2012 жылдар аралығында қызметтен алынды, ал кейбір бірліктері Sotteville lès Rouen тармағында, жақын арада бұзылатын локомотивтерге арналғандай, тоқтатылды. 2012 жылдың 24 қарашасында Аулое депосының зейнеткерлікке шыққан машинистер қауымдастығы BB 16029 локомотивімен тасымалданған 1637 Париж – Мобёж пойызының құрметіне мерекелік шара ұйымдастырды. Шара барысында Париж-Норд станциясында фотосессия өтіп, Аулое-Аймери станциясында тікелей эфирде концерттік бағдарлама көрсетілді. Белсенді қызметте сақталған соңғы екі локомотив – BB 16029 және BB 16051 2012 жылдың 16 желтоқсанына дейін Париж мен Амиен және Париж мен Мобёж арасындағы CIC қызметтерін тасымалдау үшін тұрақты түрде пайдаланылды. Осы сыныптың соңғы алты локомотиві 2012 жылдың 31 желтоқсанында қызметтен толықтай алынды.
Сақтау
BB 16020 Мохонда SNCF сақтауында. BB 16113 (бұрынғы 16030): Мохонда SNCF сақтауында.
Модельдер
Бұл локомотив HOrnby acHO, Jouef және Roco фирмаларымен қайта өндірілген.