Кіріспе

Дэвид Вебер (18 желтоқсан 1913 – 23 қаңтар 2006) – американдық классикалық кларнетші, әдемі тембрімен, шабыттанған орындау өнерімен және кларнетті оқытудағы ықпалдылығымен танымал болған.

Ерте өмір

Дэвид Вебер қазіргі Литваның Вильна қаласында дүниеге келді және 1921 жылы АҚШ-қа көшті. Оның отбасы Детройт қаласына қоныстанды. Оның ата-анасы музыкамен айналыспаған, бірақ ол кларнеттің дыбысын ұнатып, 11 жасында ойнауды бастады. Орта мектепте оқығанда ол Детройт симфониясының жетекші кларнетистері Рой Шмидт пен Альберто Лукониден дәріс алды. 1933 жылы Детройт симфониясының дирижері Осип Габрилович Вебердің ойнаған шеберлігіне әсерленіп, оған Нью-Йорк филармониясының стипендиясын алуға көмектесті. Бұл Веберге Нью-Йоркте Нью-Йорк филармониясының жетекші кларнетисі Симеон Беллисонмен ақысыз оқуға мүмкіндік берді. Осы кезеңде ол Колумбия телерадио жүйесі симфониясының жетекші кларнетисі Дэниел Бонадемен де оқыды.

Орындау және жазу

Вебердің оркестрлік мансабы 25 жасында 1938 жылы Артуро Тосканинидің тыңдауы арқылы басталды, ол Веберді сол жерде жеке NBC Симфониясында ойнауға шақырды. Вебер оркестрде екі жыл бойы бас кларнетшінің орынбасары және ми-бемоль кларнетінде орындады. Кейін Вебер бұрынғы ұстазы Симеон Беллисон басқаратын Нью-Йорк филармониясында бас кларнетшінің орынбасары қызметін атқарды. Ол 1943–1944 жылдары осы лауазымда болды және 1943 жылдың 14 қарашасында Леонард Бернштейннің тұңғыш концертіне қатысты. 1946–1952 жылдары CBS симфониялық оркестрінің бас кларнетшісі болды, ал 1954–1957 жылдары Леопольд Стоковский басқаратын "Ауа симфониясында" (NBC Симфониясының жалғасы) сол қызметін атқарды. Бірнеше жыл бас кларнетшінің орынбасары болғаннан кейін, 1964 жылы Нью-Йорк қалалық балет оркестрінің бас кларнетшісіне тағайындалды, ол 1986 жылы өнерден зейнетке шыққанға дейін осы лауазымда қалды. Ол оркестр құрамында болған кезде, көрнекті хореограф Джером Роббинс Игорь Стравинскийдің "Соло кларнетке арналған үш пьесасы" музыкасына Вебердің орындауымен ғана балет қойды. 2002 жылы Clarinet Classics "Дэвид Вебердің портреті: Кларнет шебері" атты CD шығарды, онда Дэвид Вебердің 1946 жылдан 1978 жылға дейінгі жазбалары жинақталған.

Оқыту

Көптен бері кларнет сабақтарына қызығушылық танытқан Вебер 1986 жылы Нью-Йорк қалалық балет оркестрінен кеткеннен кейін Колумбия университетінде және Джульярд музыка мектебінде оқытумен айналысты. Оның көптеген шәкірттері Америка Құрама Штаттары мен басқа елдерде танымал кларнетшілерге және оқытушыларға айналды. Бұрынғы студенттері қазір Кливленд оркестрінде, Даллас симфониялық оркестрінде, Рочестер филармониясында және Милуоки симфониялық оркестріндегі лауазымдарды иеленеді. Олардың арасында белгілі солист Джон Манасс және джаз кларнетшісі Кенни Даверн де бар. Кенни Даверн бастапқыда Вебер сабақ өткізген ғимаратта саксофонды оқыған, бірақ Вебердің студиясынан естілген кларнет үніне әсерленіп, осы аспапқа көшкен. Вебер 2005 жылдың маусымына дейін жеке сабақтарды беріп, 92 жасқа толып, денсаулығы мықты болды.

Мұра

Вебер ең алдымен дыбысының сапасымен танымал болды. «Нью-Йорк Таймс» газетінің мәлімдемесінше, «Оның дыбысы толық, бай, керең және таза болды». Қазіргі Америкалық балет театрының жетекші солисі және танымал жазбалар артисі Джон Манасс өзінің ұстазының дыбысын «ерекше қоңырау сарынындай» деп сипаттады. Стоковский Вебердің дыбысын «көгершіннің құрлығуындай» деді. Вебер қос ерінмен дыбыс шығару әдісін қолданды және көптеген студенттері осылай істемесе де, ол студенттеріне «бай, ағыншақ, legatissimo дыбысқа» жетуге тырысуға шақырды, оны «қолымен ұстауға болатын» деңгейге жеткізуді қалады.

Өлім

Ол Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.