Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Яника Балаж (; Balázs Janika; 23 желтоқсан 1925 – 12 қараша 1988) – Сербияның Воеводина аймағынан шыққан белгілі тамбурица музыканты және ән тобының жетекшісі.
Janika Balaž (; Balázs Janika; 23 December 1925 – 12 November 1988) was a famous tamburitza musician and band leader from Vojvodina, Serbia.
Өмір
Ол 1925 жылы музыкалық дәстүрі күшті венгр тілінде сөйлейтін рома отбасында дүниеге келді. Әкесінің тегі Рац (Rác, немесе Rácz) еді, бұл сербтерді венгр тілінде қорлайтын сөз болғандықтан, ол анасының тегін Балаж (Balázs) деп алды. Ол Бечейде өсті, онда 10 жасында жергілікті кафанада скрипка тартып ойнауды бастады. Ең жақсы скрипкашы бола алмайтынын түсінген соң, ол ("прим" немесе "бисерника") тамбурицаға ауысты және содан бері осы аспапта ойнады. Кейіннен ол Суботица және Хоргош аймағында "Braća kozaci" тобымен бірге ойнады. 1948 жылдан 1951 жылға дейін Черногориядағы Титоград радиосында жұмыс істеді, онда тамбурицада ойнауын жетілдірді. 1951 жылы құрылғаннан бастап жұмыс өмірінің соңына дейін Нови-Сад радиосында жұмыс істеді және оның Ұлы Тамбурица оркестрінің мүшесі болды. Ол түндерін Нови-Садтың кафаналарында, әсіресе Петроварадин бекінісінде 8 адамнан тұратын тобымен ойнап өткізді, ол оның белгілі бір символына айналды. Мансабында ол бүкіл әлемде концерттер берді, соның ішінде Париж Олимпиадасында 36 рет өнер көрсетті. Деректерге сәйкес, оған АҚШ пен КСРО-дан тамбурицаны оқытушы ретінде жұмыс істеуге бірнеше ұсыныс түскен, бірақ ол Нови-Садты ешқашан тастағысы келмеді, ол 1988 жылы осы қалада қайтыс болды. Яника бірнеше деректі және көркем фильмдерге қатысты. "Осам тамбураша с Петроварадина" (Петроварадиннен шыққан сегіз тамбурашы) және "Примаши" әндері оған арналған. Мансабында ол Звонко Богдан және Джулия Бисзак сияқты көптеген танымал музыканттармен жұмыс істеді. Оның қайтысынан кейін Нови-Сад қаласы Дунай өзенінің арғы бетіндегі Петроварадин бекінісіне қарап тұрған алаңға мүсінші Ласло Силяги салған ескерткіш орнатты.
He was born 1925 to a Hungarian speaking Romani family with strong musical tradition. His father's surname was Rac (Rác, or Rácz), which was a Hungarian term for Serbs that was considered derogatory, so he took the mother's surname Balaž (Balázs). He grew up in Bečej, where he started playing violin in a local kafana with 10 years of age. When he realized that he couldn't become the best violinist, he switched to ("prim" or "bisernica") tamburitza which he played ever since. Later, he played with "Braća kozaci" band in the area of Subotica and Horgoš. From 1948 to 1951, he worked in Radio Titograd in Montenegro, where he perfected his tamburitza play. From its foundation in 1951 to the end of his working career he worked in Radio Novi Sad and was a member of its Grand Tamburitza Orchestra. He was spending nights playing with his 8 men band in kafanas of Novi Sad, especially on Petrovaradin Fortress, of which he became one of icons. During his career, he held concerts across the world, including 36 performances in Paris Olympia. Allegedly, he had several offers from United States and Soviet Union to move there and work as a tamburitza teacher, but he never wanted to leave Novi Sad, where he died in 1988. Janika participated in several documentary and feature films. Songs "Osam tamburaša s Petrovaradina" (Eight tambouritza players from Petrovaradin) and "Primaši" were dedicated to him. During his career, he worked with many renowned musicians, including Zvonko Bogdan and Júlia Biszák. After his death, the city of Novi Sad raised a monument (authored by sculptor Lászlo Szilágyi), standing on a square opposite the Petrovaradin fortress across the Danube.